Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ, Калифорниядағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы
Latin Catholic ecclesiastical jurisdiction in California, USA
Калифорниядағы Монтерей епархиясы (Dioecesis Montereyensis in California) – Калифорнияның орталық жағалау аймағындағы Католик шіркеуінің латын шіркеуіне қарасты діни аумақ немесе епархия. Оған Монтерей, Сан-Бенито, Сан-Луис-Обиспо және Санта-Крус округтері кіреді. Калифорниядағы Монтерей епархиясының бас шіркеуі – Монтерейдегі Сан-Карлос-Боромео соборы. Епархия 46 приходтағы және 18 мектептегі шамамен 200 мың католикке қызмет көрсетеді.
The Diocese of Monterey in California (Dioecesis Montereyensis in California) is an ecclesiastical territory or diocese, of the Latin Church of the Catholic Church in the central coast region of California. It comprises Monterey, San Benito, San Luis Obispo and Santa Cruz counties. The mother church of the Diocese of Monterey in California is the Cathedral of San Carlos Borromeo in Monterey. The diocese serves close to 200,000 Catholics in 46 parishes and 18 schools.
1770 жылдан 1840 жылға дейін
Монтерейдегі католик шіркеуінің тарихы 1770 жылы әулие Джуниперо Серра Монтерей шығанағында Сан-Карлос-Боромео миссиясын құруымен басталды. Серра келесі жылы миссияны қазіргі Кармелге көшірді. Ол Альта-Калифорния жағалауындағы испан миссияларының бас штабы ретінде қызмет етті. 1772 жылы Серра Сан-Луис-Обиспода Сан-Луис-Обиспо-де-Толоса миссиясын құрды. Пастор Фермин Франсиско де Ласуэн 1791 жылы Санта-Круста Санта-Круз миссиясын және Соледадта Нуэстра-Сеньора-де-ла-Соледад миссиясын негіздеді. Мексика Тәуелсіздік соғысы аяқталғаннан кейін, 1835 жылы Мексиканың жаңа үкіметі Альта-Калифорниядағы барлық қолда бар католик миссияларын секуляризациялады.
The history of the Catholic Church in Monterey began with the establishment of Mission San Carlos Borromeo on Monterey Bay in 1770 by Reverend Junípero Serra. Serra moved the mission to present day Carmel the next year. It would serve as the headquarters of the Spanish missions along the Alta California coast. Serra established the Mission San Luis Obispo de Tolosa Mission in San Luis Obispo in 1772. Reverend Fermín Francisco de Lasuén founded the Mission Santa Cruz in Santa Cruz and the Mission Nuestra Señora de la Soledad in Soledad in 1791. After the end of the Mexican War of Independence, the new Mexican Government in 1835 secularized all of the still existing Catholic missions in Alta California.
1840 жылдан 1848 жылға дейін
1840 жылы папа Григорий XVI Калифорния діншілігін құрды. Жаңа діншіліктің алғашқы епископы Франсиско Гарсия Диего и Морено болды. Морено Санта-Барбара қаласындағы Санта-Барбара миссиясын өзінің про-кафедралық соборы ретінде тағайындады.
In 1840, Pope Gregory XVI set up the Diocese of California. The first bishop of the new diocese was Francisco Garcia Diego y Moreno. Moreno designated the Mission Santa Barbara in Santa Barbara as his pro cathedral.
1848 жылдан 1967 жылға дейін
1848 жылы Мексика-Америка соғысының аяқталуымен Альта-Калифорнияны АҚШ-қа өткізгеннен кейін, Мексика үкіметі қазір АҚШ-та орналасқан Сан-Диего қаласының мексикалық приходтарға қатысты билік етуіне қарсылық білдірді. Жауап ретінде, 1849 жылы Ватикан Калифорния епархиясын американдық және мексикалық бөлімдерге бөлді. Американдық бөлім Монтерей епархиясы болды; орталық орналасқандығына байланысты, епархиялық орталық Монтерейге көшірілді. Монтерейдегі Корольдік Президио шіркеуі жаңа американдық епархияның кафедралық соборы болды. 1853 жылы Рим папасы Пий IX Монтерей епархиясын бөліп, Сан-Франциско митрополиттік архиепархиясын құрды. Ол Монтерей епархиясын жаңа архиепархияның суфраган епархиясы деп белгіледі. 1859 жылы Пий IX Лос-Анджелес қаласының өсуіне байланысты епархия атауын Монтерей-Лос-Анджелес епархиясы деп өзгертті. 1922 жылы Рим папасы Пий XI Монтерей-Лос-Анджелес епархиясын таратып, оның орнына Лос-Анджелес-Сан-Диего епархиясы мен Монтерей-Фресно епархиясын құрды. 1936 жылы Рим папасы Пий XI Лос-Анджелес-Сан-Диего епархиясын Лос-Анджелес архиепархиясы деңгейіне көтерді және Монтерей-Фресно епархиясын оның суфрагандық епархияларының бірі деп белгіледі.
After ceding Alta California to the United States at the close of the Mexican–American War in 1848, the government of Mexico objected to San Diego, a see city now located in the United States, having jurisdiction over Mexican parishes. In response, the Vatican divided the Diocese of California into American and Mexican sections in 1849. The American section became the Diocese of Monterey; the see city was moved to Monterey because of its more central location. The Royal Presidio Chapel in Monterey became the cathedral of the new American diocese. Pope Pius IX split the Diocese of Monterey in 1853, erecting the Metropolitan Archdiocese of San Francisco. He designated the Diocese of Monterey as a suffragan diocese of the new archdiocese. In 1859, Pius IX changed the name of the diocese to the Diocese of Monterey Los Angeles due to the growth of the City of Los Angeles. In 1922, Pope Pius XI suppressed the Diocese of Monterey Los Angeles, erecting in its place the Diocese of Los Angeles San Diego and the Diocese of Monterey Fresno. In 1936, Pope Pius XI elevated the Diocese of Los Angeles San Diego to the Archdiocese of Los Angeles and designated the Diocese of Monterey Fresno as one of its suffragan sees.
1967 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1967 жылы Папа Пауыл VI Монтерей-Фресно епархиясын Фресно епархиясы және Калифорниядағы Монтерей епархиясына бөлді. 1967 жылы Папа Монтерей-Фресноның көмекші епискобы Гарри Анселм Клинчті Калифорниядағы Монтерей епархиясының алғашқы епискобы етіп тағайындады. 14 жылдық қызметі барысында Клинч Екінші Ватикан соборының реформаларын іске асырды, 22 дін қызметкерін қадағалап, бес жаңа приход құрды. 1982 жылы Клинч қызметтен кетті. Калифорниядағы Монтерей епархиясының екінші епискобы – 1982 жылы Папа Иоанн Павел II тағайындаған Лос-Анджелестің көмекші епискобы Таддеус Энтони Шубсда болды. Шубсда еңбек және әлеуметтік әділет мәселелеріндегі сарапшы ретінде танылды және епархиядағы шаруалар мен фабрика жұмысшыларының жақтаушысы ретінде беделге ие болды. Ол Уотсонвиллдегі мұздатылған азық-түлік ереуілінде делдалдық жасады. Шубсда далалық жұмысшылардың тұрмыс жағдайларын жақсарту үшін күшпен сөйледі, олардың кейбіреулері Салинастағы үңгірлерде тұрды. Оның іс-әрекеті еңбек қозғалысының көшбасшысы Сесар Чавестің: «Шіркеудің көптеген кемшіліктері бар, бірақ көп жағдайда ол әлі де біздің ең жақсы досымыз» деген пікір білдіруіне себеп болды. Райан 2006 жылы зейнетке шықты. Оның орнын 2006 жылы Папа Бенедикт XVI тағайындаған Сакраменто епархиясының көмекші епискобы Ричард Джон Гарсия басты. Ричард Гарсия 2018 жылы Альцгеймер ауруына байланысты қызметтен кетті. 2018 жылы Папа Франциск Остин епархиясының көмекші епискобы Даниэль Э. Гарсияны (бұрынғы епископпен туыстық байланысы жоқ) Монтерей епархиясының келесі епискобы етіп тағайындады. 2023 жылғы мәлімет бойынша Даниэль Гарсия Монтерей епископы болып табылады.
In 1967, Pope Paul VI divided the Diocese of Monterey Fresno into the Diocese of Fresno and the Diocese of Monterey in California. The pope named Auxiliary Bishop Harry Anselm Clinch of Monterey Fresno in 1967 as the first bishop of Monterey in California. During his 14 year tenure, Clinch implemented the reforms of the Second Vatican Council, ordained 22 priests, and established five new parishes. Clinch resigned in 1982. The second bishop of Monterey in California was Auxiliary Bishop Thaddeus Anthony Shubsda of Los Angeles, appointed by Pope John Paul II in 1982. Shubsda was widely regarded as an expert on labor issues and social justice, and earned a reputation as an outspoken advocate of farm and factory workers in the diocese. He acted as a mediator in the Watsonville frozen food strikes. Shubsda spoke out forcefully for better living conditions for field workers, some of whom were living in caves in Salinas. His actions prompted labor leader César Chávez to remark, "The church has many flaws, but in many ways it is still the best friend we have." Ryan retired in 2006. He was succeeded by Auxiliary Bishop Richard John Garcia of the Diocese of Sacramento, named by Pope Benedict XVI in 2006. Richard Garcia resigned due to Alzheimer's disease in 2018. Pope Francis in 2018 appointed Auxiliary Bishop Daniel E. Garcia (no relation to the previous bishop) of the Diocese of Austin as the next bishop of Monterey. As of 2023, Daniel Garcia is the bishop of Monterey.
Жыныстық қатынас
2003 жылғы ақпанда Грегори Каретаға екі бала зорлау айыбы тағылды. Айыптаушы, сол кезде Писмо-Бичтегі Апостол Павел католик шіркеуінде қызмет еткен Каретаның, 1972 және 1973 жылдары 11 жастағы алтарь қызметкері ретінде оны зорлағанын мәлімдеді. Жәбірленуші 1985 жылы Лос-Анджелес архиепископтығының епископына зорлық-зомбылық туралы хабарлағанын, бірақ оны үндемеуге көндіргенін айтты. 2003 жылғы шілдеде мерзімі өткендіктен айыптаулар тоқтатылды. 2003 жылғы наурызда Сан-Луис-Обиспо тұрғыны епархияны сотқа берді, ол преподобный Орландо Баттальоланың 1970 жылдардың басында оны жыныстық зорлыққа ұшыратқанын мәлімдеді. Арыз беруші Баттальоланың 9-сыныпта оқып жүргенде, көлікпен жүргенде оны зорлағанын айтты. 1977 жылы Сан-Францискода Баттальола ер адамның қолынан қаза тапқан болуы мүмкін. 2009 жылғы сәуірде Салинастағы Әулие Мария тууы католик шіркеуінің преподобный Антонио Кортесі кәмелетке толмағандармен заңсыз жыныстық қатынасқа түсу және кәмелетке толмағанға алкоголь беру айыбымен қамауға алынды. Оны айыптаған Крис Лаворато, Кортес өзіне шабуыл жасағанда 16 жаста болғанын мәлімдеді. Кортес 2012 жылғы наурызда кәмелетке толмаған баламен содомия жасау және бала порнографиясын иелену қылмыстары бойынша айыпталып, бір жылға бас бостандығынан айырылды. Түрмеден шыққаннан кейін Кортес Мексикаға қашып кетті. Лаворато 2018 жылы епархияны сотқа берді, және сол жылы сот ісі татуласумен аяқталды. Епархия 2009 жылғы маусымда Салинаста екі дін қызметкерінен жыныстық зорлық көрген Аризона штатының Юма қаласынан келген ер адамға 1,2 миллион доллар төледі. Бірінші дін қызметкері – преподобный Хуан Гильен, ол құрбанның айтуынша, сегіз бен 15 жас аралығында алтарь қызметкері кезінде бірнеше рет зорлаған. Қылмыстар Аризона мен Салинаста орын алды. Гильен 2003 жылы Аризонада он жылға бас бостандығынан айырылды. Екінші дін қызметкері – Мексикадан келген преподобный Джон Велес, ол 1991 жылы Салинастағы шіркеудің жатақ бөлмесінде құрбанға бірнеше рет шабуыл жасады. Епархияның мәлімдемесіне сәйкес, Велес 1991 жылы епархиядан қуылды және оның орденінің өкілдері оны Мексикаға қайтарды. Монтерей епархиясы 2019 жылғы қаңтарда жыныстық зұлымдыққа қатысты сенімді айыптаулар бар 30 дін қызметкерінің тізімін жариялады.
Reverend Gregory Kareta was charged in February 2003 with two counts of child molestation. The accuser said that Kareta, then serving at St. Paul the Apostle Catholic Church in Pismo Beach, molested him as an 11 year old altar boy in the summers of 1972 and 1973. The victim said that he reported the abuse to a bishop in the Archdiocese of Los Angeles in 1985, but was encouraged to remain silent about it. The charges were dismissed in July 2003 due to the statute of limitations. The diocese was sued in March 2003 by a San Luis Obispo man who claimed to have been sexually assaulted in the early 1970s by Reverend Orlando Battagliola. The plaintiff said that Battagliola abused him during car rides when he was a ninth grader. Battagliola was murdered in 1977 in San Francisco, possibly by a male escort. In April 2009, Reverend Antonio Cortes of St. Mary of the Nativity Catholic Church in Salinas was arrested on charges of unlawful sexual behavior with a minor and providing alcohol to a minor. His accuser was Chris Lavorato, who said he was 16 years old when Cortes assaulted him. Cortes was convicted in March 2012 of felony charges of sodomy involving a minor and possession of child pornography and sentenced to one year in prison. After his release from prison, Cortes fled to Mexico. Lavorato sued the diocese in 2018, which settled the lawsuit that same year. The diocese paid a $1.2 million settlement in June 2009 to a man from Yuma, Arizona, who had been sexually assaulted by two priests in Salinas when he was a child. The first priest was Reverend Juan Guillen, who the victim said raped him multiple times when he was an altar boy between age eight and 15. The crimes happened both in Arizona and in Salinas. Guilen was sentenced to ten years in prison in Arizona in 2003. The second priest was Reverend John Velez, a visiting priest from Mexico, who assaulted the victim in the rectory bedroom in Salinas multiple times in 1991. According to the diocese, officials expelled Velez from the diocese in 1991 and representatives of his order escorted him back to Mexico. The Diocese of Monterey published a list in January 2019 of 30 clerics with credible accusations of sexual abuse.