Кіріспе
Корнуолл – АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Ориндж округіне қарасты қала. Нью-Йорк қаласынан солтүстікке қарай шамамен 80 шақырым (50 миль) қашықтықта, Гудзон өзенінің батыс жағалауында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 884 адамды құрайды. Корнуолл Нью-Йорк қаласы және аймақтағы басқа да қалалар мен елді мекендер үшін серпінді мекенжайға айналған. Солтүстік Джерси және Нью-Йорк қаласына қатынайтын пойыз қызметі Солсбери Миллс – Корнуолл теміржол станциясы арқылы жүзеге асырылады, оны Metro North Railroad атынан NJ Transit басқарады. Қала Джордж Вашингтон көпірінен бір сағаттан кем қашықтықта орналасқан және Нью-Йорк штатының Thruway және Palisades Parkway сияқты маңызды бағыттарына қол жеткізеді. Корнуоллдың бас көшесінде сыйлық дүкендері, таверналар, мейрамханалар, кофеханалар, йога студиялары және бутиктері бар. Үкіметтік кеңселер, шіркеулер, саябақтар, өзен жағалауы және Монтефиоре денсаулық жүйесінің бөлігі болып табылатын Санкт-Люканың Корнуолл ауруханасы қала орталығына жаяу арақашықтықта орналасқан. Қала «Ағаш қаласы» мәртебесіне ие. Корнуолл 2013 жылы Bloomberg Business Week журналының «Бала тәрбиелеуге ең жақсы орындар» байқауында Нью-Йорк штатынан қатысып, жеңімпаз атанды.
Білім
Корнуоллда төрт мектепте шамамен 3000 оқушыға қызмет ететін мемлекеттік мектеп округі бар: Корнуолл бастауыш мектебі, Уиллоу авенюі бастауыш мектебі, Корнуолл орталық мектебі және Корнуолл орталық жоғары мектебі. Округ түрлі академиялық бағдарламалар мен сыртқы іс-шараларды ұсынады. Корнуоллда екі жеке мектеп те бар: Нью-Йорк әскери академиясы (NYMA) және Шторм Кинг мектебі. NYMA – 7-12 сыныптарға арналған, әскери стильдегі білім беретін, басшылық қасиеттерге, мінез-құлыққа және академиялық білімге баса назар аударатын аралас мектеп-интернат. NYMA 1889 жылы құрылған және Дональд Трамп, Стивен Сондхайм және Джон Готти кіші сияқты белгілі түлектерді тәрбиелеген. Шторм Кинг мектебі – 8-12 сыныптарға арналған, колледжге дайындыққа бағытталған, өнер, ғылым және жаһандық азаматтыққа ерекше назар аударатын аралас интернат және күндізгі мектеп. Шторм Кинг мектебі 1867 жылы құрылған және Уайтинг Виллауэр, Роберт Торричелли, Уолтер Рид, Джек Хемингуэй, Кара Кастронуова, Уоли Пфистер және Балаз Сабо сияқты белгілі түлектерді шығарған.
Тарих
1609 жылы зерттеуші Генри Хадсон осы аймаққа келгенде, жерді Ваоранек тайпасының индейлері мекендеген. 1685 жылы жиырма бес шотланд отбасынан тұратын колония Модна өзенінің сағасы маңына қоныстанды, оларға сарбаз майор Патрик Макгрегор және оның құдайы, Монзиеверд иесі Дэвид Тоишек жетекшілік етті. Келесі 50 жыл ішінде ағылшын және шотланд отбасылары өзен жайлауларының үстіндегі құнарлы жазыққа келіп, Англияның Корнуолл графтығымен айқын ұқсастығына байланысты оны "Жаңа Корнуолл" деп атады. Осы елді мекеннің орны Кентербери ауылы деп саналады. Алғашқы ресми қалалық кеңес 1765 жылдың сәуір айында өтті. 1788 жылы Ориндж округі көптеген қалашықтарға бөлінді, соның нәтижесінде "Жаңа Корнуолл" қаласы құрылды. Кейіннен 1797 жылы қаланың атауы "Жаңа Корнуолл" дегеннен "Корнуолл" деп өзгертілді. 19 ғасырдың соңы Корнуоллдың даңқының шарықтау шегі болды. Өзеннің табиғи сұлулығы, таулардың әсем көрінісі, көркем жолдар, таза ауа және өзен арқылы немесе теміржолмен Нью-Йорк қаласына қолайлы қатынас болғандықтан, ол жазғы демалыс орнына айналды. Корнуолл аймағы губернатор Донганның 1685 жылғы жер учаскесінің бір бөлігі болды. Корнуолл учаскесі 1764 жылы құрылды. Қала 1788 жылы Жаңа Корнуолл деп негізделді, ал 1797 жылы Корнуолл деп өзгертілді.
XIX ғасыр
XIX ғасырдың ортасында Корнуолл денсаулық сақтау орны ретінде танымал болды. ХХ ғасырдың басына дейін қала тұрғындары оның емдік қасиеттеріне ие екендігіне сеніп, осы аңғарға ағылып келді. Таулар, таза ауа және мәңгі жасыл орман жақсы денсаулық үшін керемет жағдайлар тудырады деп есептелді, және олар қаладан шалқары емес еді. Гудзонның батыс жағында орналасқан Корнуолл, денсаулықты нығайтуға арналған орын ретінде ерекше танымал болды, көптеген пансионаттар мен қазіргі заманның көптеген ыңғайлы жағдайларын ұсынды, соның ішінде теміржол және бу кемелеріне қолжетімділік, телеграф кеңсесі және ірі кітапхана. Knickerbocker жазушыларының бірі Натханиел Паркер Уиллис мұнда өткізген уақытын қатты ұнатып, Корнуоллде мүлік сатып алып, оны Idlewild деп аталатын шалғайдағы үйіне айналдырды. Осы аймақ туралы көптеген жазбалары Корнуоллды денсаулық іздеушілер үшін танымал орынға айналдырды. Әйгілі суретші Уинслоу Гомер, жас кезінде Маунтинвилл ауылында (сол кезде Кетчам Таун деп аталған) жаздарын өткізді, және оның көптеген пейзаждық суреттері сол жерде салынды, жергілікті көріністерді бейнелейді. Салауатты өмір салтына қатысты көзқарастардың өзгеруі Гудзон аңғарын сыртқы іс-шаралар мен жаттығулар үшін танымал етті. Жүру, қайықпен жүзу, жүзу, балық аулау, аң аулау және велосипед тебу аймақта жазғы лагерьлердің дамуына және жазғы демалыс тұжырымына үлкен үлес қосты.
Тарихи ғимараттар
A. J. Clark дүкені Корнуолл қаласының орталығындағы 286 Main Street мекенжайында орналасқан. Арчер Кларк өзінің етханасын 1875 жылы салды, ал 1870 жылы болған өрт оның бұрынғы орнын жойған еді. Ол осы ғимаратта бір ғасыр бойы жұмыс істеді. Кейіннен оның ұрпақтарының бірі оны деликатес дүкеніне айналдырды. 1996 жылы ол Корнуоллдың 19-шы ғасырдың соңында жазғы курорттық қала ретінде дамыған кезеңінен сақталған коммерциялық ғимарат ретінде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Кентербери пресвитериан шіркеуі Корнуолл қаласының орталығындағы Клинтон көшесінде орналасқан. Ақ тас және кірпіштен салынған, Федералды стильдегі ғимарат, кейіннен отаршылдық стильдегі қосымшалармен толықтырылды. 1996 жылдан бері ол Ұлттық тарихи орындар тізілімінде тіркелген. 2018 жылы жөндеуді қажет еткен шіркеу сатып алынып, би студиясына айналдырылды. Бұл ғимараттың тарихын сақтауға қажетті жөндеу жұмыстарын жүргізуге көмектесті. Карвей–Гатфилд үйі – Корнуоллдағы Ангола жолындағы тас үй. Ол 19-шы ғасырдың басында Федералды стильде салынған. Бұл жер бастапқыда алғашқы қоныс аударушы Исаак Боббинге тиесілі болды, кейіннен қазіргі учаскеге бөлініп, 1805 жылы үй салынған шамада Матиас Карвиге сатылды. Карви осы жерді Боббиннен екі иесі өткен Уильям Робинсоннан сатып алып, жақын жердегі диірменін іске қосу үшін қолдады. Ол оны Бенджамин Гатфилдке сатты, және ол отбасында шамамен бір ғасыр бойы қалды. 1996 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Оливер Брюстер үйі – Уилоу даңғылындағы Готикалық жаңғыру стиліндегі үй, Уилоу даңғылындағы бастауыш мектептің қарсы бетінде орналасқан. Ол бастапқыда 19-шы ғасырдың ортасында ферма ретінде салынған. Кейіннен, Корнуолл Нью-Йорк қаласынан келген демалушылар үшін танымал жазғы курортқа айналған кезде, ол пансионат ретінде пайдалану үшін кеңейтіліп, жаңартылды. 1996 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Сэмюэл Брукс үйі Маунтинвилл ауылының солтүстігіндегі Плезант Хилл жолында орналасқан. Корнуоллдың ең көне отбасыларының бірінің ұрпағы Брукс бұл үйді 1860 жылы ферма ретінде салған. Азамат соғысынан кейін Нью-Йорк қаласынан жазғы демалушылар Корнуоллға келе бастады, және Брукс оны пансионат ретінде пайдалануға тез бейімдеді. Оның орналасқан жері, Шунеманк тауының жанында болғандықтан, 19-шы ғасырдың соңында Корнуоллды танымал курорттық орынға айналдырған жазғы демалушылар үшін ыңғайлы болды. 1996 жылы ол Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді.
Қоршаған ортаны қорғау
1962 жылы 17 жылдық сот процесі басталды, ол қазіргі заманғы қоршаған ортаны қорғау қозғалысын бастады. Consolidated Edison Корнуоллға жақын орналасқан Сторм Кинг тауындағы өзенге алып гидроэлектр стансасын салуды ұсынды. Жергілікті тұрғындардың қарсылығына қарамастан, Con Ed жоспарын іске асырып, Федералдық энергетикалық реттеу комиссиясына (FERC) мұндай нысанды пайдалануға лицензия алу үшін өтініш берді. Үш жылдан кейін, тыңдаулар мен шағымдардан соң, тағы да тыңдаулар өткізілді. АҚШ-тың апелляциялық соты прецеденттік шешім қабылдап, істі қайта қарау үшін FERC-ке қайтарды. Шешімнің негізі – комиссияның алғашқы тыңдауда қоршаған ортаға тигізетін зиянды бағалау туралы көптеген куәліктерді тыңдаудан бас тартуы болды. АҚШ тарихында алғаш рет сот табиғи ресурстарды қорғаудың экономикалық пайдаға тең маңызды екенін анықтады. Бұл Конгрессті 1969 жылы Ұлттық қоршаған ортаны қорғау саясаты заңын қабылдауға итермеледі, ол федералдық үкіметтен бекітуді қажет ететін барлық ірі жобалар үшін қоршаған ортаға тигізетін әсерді бағалауды міндеттейді.
География
Қала Нью-Йорк қаласынан солтүстікке қарай 52 миль (84 км) және Ориндж округінің шығысында Вест-Пойнттегі АҚШ әскери академиясынан солтүстікке қарай бес миль (9 км) жерде орналасқан. Оның пішіні оңтүстікке қарай бағытталған дұрыс емес бесбұрыш тәрізді. АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 28,2 шаршы миль (73 км²), оның ішінде 26,8 шаршы миль (69 км²) құрлық және 1,3 шаршы миль (3 км²) (4,76%) су. Корнуоллдың жер бедері әртүрлі, айқын рельефі бар. Оны Модна және Вудбери ағындарының аңғарлары қалыптастырған, құрамында тұзды саздықтар, тығыз салынған тұрғын және коммерциялық аймақтар, төбелі фермалар, таулы жоталар мен шыңдар бар. Қаланың ішінде екі ірі қорғалатын аймақ орналасқан: Шторм Кинг мемлекеттік паркі және жеке басқарылатын Black Rock Forest. Ең тегіс бөлігі солтүстік-шығыс бұрышында, 9W АҚШ тас жолының қисығының шығысында, өзенге қарай еңістеніп жатыр. Онда Хадсон өзеніндегі Корнуолл ауылы және қаланың ең дамыған бөлігі орналасқан, бұл аудан көбінесе Корнуолл деп аталады, ауылдың оңтүстік-батысында. Қаланың өзен бойындағы тең бөлігі бар, бірақ ол негізінен мемлекеттік саябақ жері және темір жолдың өтуіне байланысты қолжетімсіз. Оның батысында тағы бір тұрғын ауданы – Фертклиф орналасқан. Қала халқының көп бөлігі ауыл мен осы аймақта шоғырланған. Өзеннің шығыс жағалауында Корнуолл, тиісінше, Датчесс және Путнам округтеріндегі Фишкуилл және Филипстаун қалаларымен шектеседі. Оңтүстік бөлігінде Корнуолл Хадсон өзені бойындағы Елік төбесі деп аталатын биік аймаққа көтеріледі, оның оңтүстігінде Шторм Кинг тауы орналасқан. Шторм Кинг тауынан оңтүстік-шығысқа қарай қаланың шекарасы, биік алқаптармен, өзеннен Crow's Nest-тен солтүстікке қарай шығып, Шторм Кинг мемлекеттік паркі арқылы өтеді, Black Rock Forest-тің көп бөлігін қамтиды. Ол оңтүстікке қарай бұрылып, АҚШ әскери академиясының резервациясының солтүстік-батыс бөлігін қамтиды, содан кейін Корнуоллдың ең оңтүстік нүктесіне, оның Хайлендс және Вудбери қаласы мен ауылымен үштік нүктесіне жетеді. Қаланың бұл ауданы таулы және қиын өткелді, шекарасы солтүстік-батыс бағытта төмендеп, NY 32 және Нью-Йорк штатының магистралі қалаға кіретін тар Вудбери-Крик аңғарына дейін барады. Аңғардың аузында, Вудбери-Крик Модна ағынына құятын жерде Маунтинвиллдің шағын ауылы орналасқан, оның өз өрт сөндіру бөлімі және почта индексі бар. Ол атын Шунеманк тауынан алған, қала шекарасы Шунеманктің солтүстік жағына көтеріліп, Вудбери және Блуминг Гроувпен үштік нүктеде қаланың ең биік нүктесіне – 1540 футқа (469 м) жетеді. Шунеманктің батыс қырқасынан өткеннен кейін қала шекарасы тағы бір бұрышқа жетеді және бағытын солтүстікке өзгертеді. Бұл тау мен Солсбери Миллс арасындағы ауылдық, төбелі жерді қамтиды, онда Storm King Art Center орналасқан және Миссисипи өзенінің шығысындағы ең биік және ең ұзын теміржол көпірі – Модна виадугі – Шунеманк пен Солсбери Миллс – Корнуолл станциясы арасындағы аңғарды көлденең кесіп өтеді. Бұл көпір 2007 жылғы «Майкл Клейтон» фильмінде көрсетілді және танымал ескерткіш болып табылады. NY 94 осы аудан арқылы өтеді. Қаланың солтүстік-шығыс бұрышы – Блуминг Гроув және Нью-Уиндзормен үштік нүкте, ол Бивердам көлінің ортасында орналасқан. Сол жерден Жаңа Виндзор шекарасы шығысқа қарай, солтүстікке қарай сәл бұрылып, Вейлс Гейт ауылының оңтүстігіне қарай, Моднаның Гадсонға құятын тұзды батпақтарға дейін созылады. 1953 жылға дейін Нью-Йорк, Онтарио және Батыс темір жолы төменгі Катскиллден Уихокенге дейінгі жолаушылар пойыздарын жүргізді. Бұрынғы жылдары пойыздар Нью-Йорк штатының орталығында орналасқан Онейдаға дейін жүретін. 1958 жылға дейін Нью-Йорк орталық темір жолы пойыздары жолаушыларды Албаниден Корнуолл арқылы Уихокен терминалына дейін тасымалдайтын. Корнуолл – бұл NYOW пойыздарының Нью-Йорк орталық рельстеріне қосылып, Уихокенге жалғасатын түйісу нүктесі болды.
Корнуоллдағы қауымдар мен жерлер
Бивер Дам көлі – қаланың солтүстік-батыс бұрышындағы шағын елді мекен. Ол сондай-ақ Нью-Виндзор және Блуминг-Гроув қалаларында да орналасқан. Бивердам көлі – қаланың солтүстік-батыс бұрышында жартылай орналасқан көл. Ол Бивер Дам көлі қауымымен қоршалған. Black Rock Forest – жолдармен, ыңғайлы жағдайлармен, биологиялық далалық стансамен және білім беру орталығымен жабдықталған орман. Корнуолл-на-Гадсоне – қаланың шығыс бөлігіндегі ауыл. Фиртклифф – Корнуолл-на-Гадсонен батысқа қарай, 9W АҚШ тас жолындағы шағын елді мекен. Фиртклифф Хайтс – қала шекарасының солтүстік жаққа жақын орналасқан шағын елді мекен. Медоубрук – қала шекарасына жақын, Корнуолл-на-Гадсонен батысқа қарай, NY 94 тас жолындағы шағын елді мекен. Маунтинвилл – қаланың батыс бөлігінде, NY 32 тас жолы бойында орналасқан шағын елді мекен. Нью-Йорк әскери академиясы – әскери дайындық мектебі. Оррс Милл – Фиртклиффтен оңтүстікке қарай орналасқан шағын елді мекен. Солсбери Миллс – қаланың батыс бөлігінде жартылай орналасқан шағын елді мекен. Бұл шағын елді мекен сондай-ақ Блуминг-Гроув қаласында да орналасқан. Storm King мемлекеттік паркі – Гудзон өзенінің жанындағы мемлекеттік саябақ. Батыс Корнуолл – Фиртклиффтен оңтүстікке қарай, Нью-Йорк штатының магистралі жанындағы шағын елді мекен. Хадсон таулы жері мұражайы – саябақ және мұражай. Storm King Art Center – Маунтинвиллдегі өнер мұражайы және ашық аспандағы мүсіндер паркі.
Демография
2000 жылғы санақ бойынша қалада 12 307 адам, 4625 шаруашылық және 3330 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 4852 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 94,68% ақ нәсілді, 1,32% афроамерикалық, 0,16% американдық үндістер, 1,28% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,17% басқа нәсілдер және 1,34% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Халықтың 5,11% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 4625 шаруашылықтың 36,9% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 60,2% -ы некеде тұрған жұбайлар, 8,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 28,0% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 24,2% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 10,0% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,65, ал отбасының орташа мүше саны 3,18 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 27,9% -ы 18 жасқа дейінгілер, 5,2% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 29,6% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 24,8% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 12,4% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 92,1 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 88,7 еркек келеді. Қаладағы шаруашылықтың орташа табысы 72 000 доллар, ал отбасының орташа табысы 87 195 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 52 813 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 37 546 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 28 509 доллар. Отбасылардың 3,7% және халықтың 5,0% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,0% және 65 жастан асқандардың 3,4% кедейлікте өмір сүреді.