Кіріспе

Саяси референдум

1873 жылдың 7 қазанында Массачусетс штатының Бруклин қаласы, Бостонның қосып алуына қарсы дауыс беріп, ірі көрші қалаға қосылудан бас тартты. Тұрғындары 707 299 дауыспен тәуелсіздігін сақтап қалғанда, Бруклин Бостонның қосып алулар тізбегін тоқтатқан ғана емес, сонымен қатар Американың бай шағын қалалары үшін үлгі көрсетті. Бұл дауыс беру американдық шағын қалалар тарихындағы маңызды оқиғаға айналды.

Антианнексиялық Бруклиннің дамуы

1686 жылы Бостонның батысындағы шаруалар қауымы Muddy River Hamlet деп аталатын жартылай тәуелсіз ауылға бөлінді. Жиырма жылға жетпеген соң, 1705 жылы Muddy River ауылы Бруклин деп аталатын тәуелсіз қала болып құрылды. Бруклин құрылғаннан бастап 1873 жылы Бостонның оны қосып алу әрекетіне дейінгі 168 жыл ішінде алдымен шаруашылық қауымдастығы, кейіннен қалаға қатынайтын қала ретінде зор өсім көрсетті. Бастапқыда Бруклин Массачусетс штатының басқа ауылдық қалаларынан ешқандай айырмашылығы болмады, бірақ он сегізінші ғасырдың соңына қарай ол Бостонның бай элитасы үшін күнінен-күніне тартымдырақ орынға айналды. Бұл Бруклин халқының айтарлықтай өсуіне әкелді. Мысалы, 1840 және 1850 жылдар аралығында халық саны 1365-тен 2516-ға жуық екі есеге өсті. XIX ғасырдың бірінші жартысында қала халқының саны жылдам өскенімен, бұл кенеттен болған өсім Бруклиннің ауылдық сипатын көп өзгертпеді. Дегенмен, XIX ғасырдың екінші жартысында Бруклин таза ауылдық қаладан, негізінен, Бостонның бай тұрғындарының тұрғын үйіне айналды. Қала тез өзгерді: енді ол қалаға шикізатпен қамтамасыз етпейтін, ал қаланың элитасына жер беретін болды. Бруклиндегі жер егіншілікке қажетті үлкен учаскелерге тым құнды болды, сондықтан Бостонға сирек баратын және қалаға жақын болуына қатысы жоқ шаруалар штаттың экономикалық орталығынан көшіп кетті. Егістік жерлері бай, жоғары және орта таптық отбасыларға арналған иеліктерге айналдырылды. Бұл үйлердің басшылары көбінесе Бостонда кеңселері бар және күнделікті сонда қатынайтын заңгерлер, кәсіпкерлер немесе басқа да жоғары білімді маман болды. Бірақ мұндай бай халық қолдаусыз қалмайды. Жоғарғы таптың өмір салтын қамтамасыз ету үшін жұмысшы табының күндізгі еңбегі қажет болды. Бруклинде көптеген ирланд жұмысшылары жұмыс істеді. 1840 жылдардың соңындағы Ұлы Ирландия ашаршылығы АҚШ-қа жұмыс іздеп келгендердің үлкен толқынына әкелді. Осы көшіп келгендердің көптегені Массачусетске қоныстанды, Бруклин халқының саны жылдам өсіп, жұмыс күшіне қажеттілік артты. Ирландиялық отбасылардың көптегені Бруклин ауылының жанындағы "Балшық" деп аталатын аймаққа қоныстанды. Бруклин элитасы бұрын біртекті болған осы қауымдастыққа ирландтардың көптеп келуінен алаңдады. Бірінші кезекте, олар осы дәуірде ауыр кемсітулерге ұшыраған ирландтық католиктердің кедей шатырлары туралы уайымдады. Сонымен қатар, олар олардың батпақты аудандағы кедей өмірлік жағдайлары ауруды таратуы мүмкін деп қорқады. Бірақ ақырында жергілікті тұрғындар кез келген бай қаланың экономикалық әл-ауқаты үшін төменгі таптан шыққан отбасылардың келуі қажет екенін мойындауға мәжбүр болды. Жоғары санаттағы американдық азаматтар мен төменгі санаттағы ирланд иммигранттары арасындағы контраст орта таптың болмауынан да айқын көрінді. Он тоғызыншы ғасырда Бостонға күнделікті қатынау барлығына да тым қымбат болғандықтан, Бруклинде тек жоғары сынып пен оларды қолдағандар ғана тұрды, себебі қолдау тапқа Бостонға сапар шегу сирек қажет болды. XIX ғасырдың соңында Бруклин халқының 40 пайызы ирландтарды құрады. Ирландтардың көптеп келуінен кейін де Бруклин әлі де біртекті қала ретінде сипатталады. Бірақ енді бір ғана емес, екі бөлек біртекті қауымдастық болды. Бірнеше жылдан кейін Бруклиннің әлеуметтік қарапайымдығы аннексияға қарсы қозғалысқа үлкен көмек көрсетті.

Аннексия мәселесі

Бруклинді аннексиялау әрекетіне дейін бес жыл ішінде Бостонның ең ықпалды қала маңындағы бірнеше аудандар қала құрамына енді. 1868 жылы Роксбери, 1870 жылы Дорчестер, ал 1873 жылы Чарльзтаун, Брайтон және Вест-Роксберидің аннексиясы штат астанасының аумағы мен халқын арттырды. (Толық тізімді «Массачусетс штаты Бостонының тарихы» еңбегінен қараңыз.) Бұл қауымдастықтар үшін аннексия – жетістік болды: олар өмір сүретін және жұмыс істейтін жерді бір саяси бірлікке біріктіруге мүдделі болды; сонымен қатар, Бостон олардың өздеріне қол жеткізуі қиын болатын белгілі бір қызметтерді ұсына алатынын түсінді. Мысалы, Роксбериде Бостонның сумен жабдықтау және канализация жүйесі аннексия қозғалысын ынталандырды. Алайда, Бруклин аннексияны қолдаған көршілес қалалардан әлеуметтік тұрғыдан ерекшеленді. Бруклиннің басқару формасы – қалалық жиналыс, әрбір ересек ер азаматқа әрбір заңға дауыс беруге мүмкіндік берді, ал атқару билігі бес сайланған кеңес мүшесіне жүктелді. Аннексияға қарсылар мұны қала үшін ең демократиялық басқару формасы деп есептесе, қарсыластары Бостонның орталықтандырылған өкілдік саяси жүйесі сыбайлас жемқорлық қаупінсіз қоғамның қажеттіліктерін жақсырақ қамтамасыз ете алатынын мәлімдеді. Қазіргі жүйені сақтап қалуға байланысты тартыншақтық аннексияшылардың жоғарғы топтың жұмысшы сыныбының ирландтарды өз жағына тартуға тырысқаны туралы айыптауларына әкелді, себебі ирланд иммигранттары жұмыс орындарын алу үшін байларға тәуелді болды. Бірақ шындық – Бруклиннің Бостоннан бөлек қалуы ирландтардың мүддесіне сай болды. Егер жағдай өзгермесе, Бруклиннің ирландтары қаладағы барлық қол еңбегіне монополия құрастыра бермек. Осылайша, екі қауымның үнемі бөлек болуынан олар пайда көретін. Элиталық қала маңы тек сумен жабдықтаудың мөлшері мен сапасы тұрғысынан Бостонмен салыстырыла алмайтын қызметтерді азаматтарына ұсына алмады. Бостонның су жүйесі, Кочитуэйт көлі мен Кочитуэйт су құбырының көмегімен 1848 жылдан бері Бостонның аудандарын жеткілікті және жоғары сапалы сумен қамтамасыз етіп келеді. Аннексияны жақтаушылар Бостонмен біріккен ғана жағдайда Бруклинге сенімді сумен жабдықтауды қамтамасыз етуге болатынын айтты. Аннексияға қарсылар бұл аргументке қарсы шығып, Кочитуэйт жүйесінің Бруклиннің қажеттіліктерін қанағаттандыру қабілетіне күмән келтірді, оның сыйымдылығы шектеулі екенін және жақын арада тіпті Бостонның сумен жабдықтау қажеттіліктерін де қанағаттандыра алмайтынын мәлімдеді. Аннексия мәселесінің артында, мысалы, аннексияға қарсылардың мегаполис американдық республикалық бостандықтар идеалына қайшы келеді деген сияқты, үлкен идеологиялық мәселелер тұрғанмен, пікірталас әрқашан нақты жергілікті мәселелерге дейін төмендеді. Көптеген саяси мәселелердегідей, бұл екі тараптың да басшылығын жүзеге асырған саяси тұлғалардың жеке мүддесіне байланысты мәселе болды.

Маңызды адамдар

Бостонға қосылуды қалағандардың көптегені қаланың мүмкіндіктерінен пайда көруді мақсат тұтқан. Алдыңғы қатарлы аннексияшылардың бірі Джон В. Кэндлер, Бруклиннің солтүстігінде орналасқан, оның басқаратын «Бруклин жер компаниясының» иелігіндегі дамылмаған жерлерге әсер ететін мүлік құнының артуына қызығушылық танытқан болуы мүмкін. Пікір таласының екінші жағында өте әртүрлі екі адам тұрды. Аннексияға қарсылардың жоғарғы сынып өкілі Уильям Аспинволл болды. Бай және дәстүрлі Бруклин отбасында дүниеге келген Аспинволл Гарвардта заң білімін алды. Республикалықтар басым билік құрған қалада демократ болғанына қарамастан, ол Бруклиннің сайланған өкілі болды. Оның Бруклин саясатына тығыз байланысы Аспинваллдың күнделікті Бостонға заң кеңсесіне қатысуына кедергі болмады. Уильям Аспинволл жоғарғы сыныптың дауыстарын табысты жинағанымен, жұмысшы табын аннексияға қарсы біріктіру үшін одан да қызықты тұлға қажет болды. Ол – Джон МакКормак, алкоголь контрабандашысы, ирланд халқының харизматикалық көшбасшысы. МакКормак, Бруклиннің полиция күшінің шағын болғанын пайдаланып, дұрыс адамдармен жақындық құру арқылы заңсыз бизнесін жасыруға мүмкіндік алған болуы керек. Алайда, ол ирланд жұмысшыларын шынайы қамқорлықпен қарайтын және әрқашан қоғамның адал жетекшісі болып тұрған сияқты көрінеді.

Нәтижесі

1873 жылғы 7 қазанда сайлаушылар Бруклиннің тәуелсіздігін үлкен артықшылықпен сақтап қалды. Бруклиннің 707 тұрғыны қаланың тәуелсіздігін сақтау үшін дауыс берді, ал аннексияны қабылдау үшін – бар болғаны 299 адам. Сонымен қатар, 6,291 бостондық Бруклиннің қосылуына қолдау көрсетті, 1,484 қарсы дауыс берді, бірақ Бруклиннің келісімінсіз бұл шара қабылдамады. Кеннет Т. Джексон өзінің «Крабграсс Фронтиер» кітабында: «Бруклин Бостонды қабылдамағанда консолидация қозғалысының алғашқы маңызды жеңілісі тіркелді» деп жазады. Джексонның сөзіне қарағанда, бұл АҚШ-ты шарпыған және американдық өмір салтына зор әсер еткен ірі қала маңындағы елді мекендерді құру науқанының бастауы болды. «Бруклин Бостонды қабылдамағаннан кейін», – дейді Джексон, – «шығыс және орталық батыс қалаларының көпшілігі бай және тәуелсіз қала маңынан бас тартты: Чикаго Оук Парк пен Эванстоннан, Рочестер Брайтон мен Айрондекуиттен, ал Окленд қаласы Пьемонттан». [ ] Ал қала маңындағы тенденция күшейген сайын, штат заң шығарушылары қатысты сайлаушылардың пікірін қанағаттандырмауға көбірек бейімделді.