Кіріспе

Алтын Доде Лала (18 қараша 1975 жылы туған) – албандық бұрынғы кәсіби футболшы, қорғаныс жартылай қорғаушысы және бұрынғы жаттықтырушы. Ол өзінің футболшылық мансабының барлық кезеңін Германияда өткізді және Албания ұлттық құрамасы сапында өнер көрсетті. Ол сонымен қатар ұзақ халықаралық карьераға ие, 1998 жылдан бері ел құрамасы үшін 79 матч өткізді, бұл Албания тарихында екінші көрсеткіш, ол 2014 жылы Лорик Канадан басып өтті. Лала 1998 жылдың қаңтарындағы жолдастық ойында Албания құрамасы үшін тұңғыш рет алаңға шықты, содан кейін 2000 жылғы Rothmans турниріне қатысып, командасының жеңіске қол жеткізуіне көмектесті. Ол Еуропа чемпионаттары мен Әлем чемпионаттарының іріктеу кезеңдерінде жалпы жеті рет өнер көрсетті. Сондай-ақ ол ел құрамасы сапында үш гол соқты. Оның халықаралық аренадағы алғашқы голы 2003 жылдың наурыз айында Еуро-2004 іріктеу матчында Ресей қақпасына енді. Лала 2007 жылы Албания ұлттық құрамасының капитаны болды, себебі Игли Таре УЕФА Еуро-2008 іріктеу турнирінде бұрынғы жаттықтырушы Отто Баричтің құрамына ілікпеген еді. Ол 2010 жылғы Әлем чемпионатына және УЕФА Еуро-2012 іріктеу турнирлерінде командасын капитан ретінде 2011 жылға дейін жетектеді, содан кейін халықаралық футболдан кетуін жариялады.

Ерте өмір

Лала Албанияның астанасы Тиранада дүниеге келді. Оның ата-анасы, Дөде мен Пашке Лала, бастапқыда Пукеден шыққан. Ол астананың Тирана-э-Ре ауданында ата-анасы, ағасы және апасымен бірге өсті, сол аймақтағы көптеген балалар сияқты көшеде футбол ойнады. Әкесі оның спорттан гөрі біліміне көбірек назар аударуын қалаған, бірақ соңында Лаланы жергілікті "Динамо Тирана" клубына тіркеді. 1991 жылы 15 жасында Албанияның 16 жасқа дейінгі құрамасымен Германияға барды, онда олар Гамбург портының жанындағы жаттығу лагерінде болды. Бірақ Лала және оның көптеген командаластары Албанияға қайтудан бас тартып, Германияда пана сұрады. Соңында ол Фулдадағы босқындар лагеріне орналасты, онда жергілікті "Боруссия Фулда" клубының жастар құрамасына қосылды. Ол албан тілінен басқа тіл білмегендіктен, ойыншылармен және жаттықтырушылармен сөйлесу үшін қолдарын пайдаланды, бірақ жастар құрамасында екі жыл ойнағаннан кейін негізгі құрамға өтті.

Боруссия Фулда

Боруссия Фулданың бірінші командасы үшінші деңгейлі Оберлига Гессенге көтерілгеннен кейін, Лала 1993–94 маусымының екінші жартысында екі матч ойнады, көбінесе пайдаланылмаған қосалқы ойыншы ретінде қалып қойды. Келесі маусымда Оберлига Гессен неміс футболының төртінші деңгейіне түсірілді. Лала сегіз матч өткізді. 1995–96 маусымында ол өзін бірінші командада бекітіп, 24 ойын ойнады және маусым бойындағы бірінші және жалғыз голын соқты. "Боруссия Фулда" келесі маусымда "Регионал лига Оңтүстік" құрамына жолдама алды, кестеде бірінші орынды иеленді. 2007–08 маусымында ол 28 лига матчында гол соқпады. Лала 2008–09 маусымын сәтті бастамады, ашылу ойындарының бесеуінде ғана негізгі құрамда ойнады, ал қалған ойындарда қосалқы құрамда көрінді. "Hannover 96" та осы маусымда он жеңіске ғана қол жеткізе білді, жақсы бастама бермеді. 96 сапындағы 181 Бундеслига матчынан кейін, оның Германияның жоғары лигасына қатысуы 2011–12 маусымымен аяқталды.

Бавария Мюнхен ІІ

Ганновермен келісімшарты 2012 жылдың жазында аяқталған соң зейнетке шығуды жоспарлағанмен, наурыз айында «Бавария» II Лаламен жазғы маусымда клубқа тегін трансфер арқылы қосылу мүмкіндігін талқылады. Бұл ұсынысты Лаланың бұрынғы командаласы, «Баварияның» жасөспірімдер скауты Майкл Тарнат жасаған. Лала 2012 жылдың қазан айында жарақат алғаннан кейін зейнетке шығуға мәжбүр болды, оған дейін «Баварияның» резервтік командасы үшін үш ойын өткізген.

Халықаралық мансап

Лала Албания ұлттық құрамасы сапында 79 матч өткізді және қазіргі таңда Албанияның халықаралық тарихында екінші орында тұр. Ол 2014 жылы Лорик Канадан оқпандап, осы көрсеткіш бойынша көш бастады. Сондай-ақ ол ел құрамасы сапында үш гол соқты. Лала 1998 жылғы 21 қаңтарда Түркияға қарсы өткен жолдас матчта Перпарим Дайудың орнына жартылай уақытта алаңға шығып, Албанияның бас құрамасында дебют жасады. Лала алаңда болған екінші таймда Албания үш гол соғып, Измир Ататүрк стадионында 1:4 есебімен жеңіске жетті. Дебюттік матчынан кейін ол келесі айда өткен 1998 жылғы Rothmans International турниріне қатысты. Лала жаттықтырушы Астрит Хафизидің басшылығымен турнирдің барлық матчында ойнады. Албания Мальтамен (1:1) және Латвиямен (2:2) тең түсті, ал Грузияға жеңіліп, турнирді үшінші орында аяқтады. 2000 жылы ол келесі турнирге қатысып, командасының жеңіске қол жеткізуіне көмектесті. Ол өзінің алғашқы халықаралық голын 2003 жылғы 29 наурызда УЕФА Еуро-2004 іріктеу турнирінде Ресей қақпасына 79-шы минутта соқты. Матч Албанияның 3:1 есебімен жеңісімен аяқталды және елдің футбол тарихындағы маңызды жетістіктерінің бірі болды. Екінші голын ол үш айдан кейін Швейцарияға қарсы өткен іріктеу турнирінде 22-ші минутта соқты, бірақ Албания 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Игли Таре бұрынғы жаттықтырушы Отто Баричпен қарым-қатынасын тоқтатқандықтан, Лала 2008 жылғы УЕФА Еуро-2008 іріктеу турнирінде Албания құрамасының капитаны болды. Оның үшінші және соңғы голы 2006 жылы Сан-Мариноға қарсы өткен матхта, «қызыл-қаралардың» сапындағы 50-ші матчында соғылды. 2014 жылғы 12 тамызда Лала Албанияның 19 жасқа дейінгі футбол құрамасының жаттықтырушысы болып тағайындалды, бұрынғы жаттықтырушы Фото Стракоша «Олимпиакос» клубында жұмыс істеу үшін кеткен соң.