Кіріспе

Мурари (бұрынғы Мұрари) – Австралияның Квинсленд штатындағы Брисбен қаласының шығыс жағалауындағы көп мақсатты пайдаланылатын қалалық аудан. Куинспорт – Мурари ауданындағы шағын аудан. Гибсон аралы – Мурари ауданындағы шағын аудан, атындағыдай арал емес. 2021 жылы Мурариде 4 946 адам тұрды. Шығысы мен оңтүстігін өзеннің саласы – Булимба өзені (тарихта Доугбой немесе Добой өзені деп аталған), оның сағасы жатыр. Одан кейін оңтүстік-батыс және батыс жағынан Уиннум жолы, Крик жолы, Кливленд темір жолы, Баррак жолы, Литон жолы, Колмсли жолы (бұрынғы Химиялық зауыттар жолы) және солтүстіктен өзенге дейін шектеледі. Гейтвей тас жолы қалалық ауданнан өтеді, оңтүстік-шығыстан (Тингалпадан) кіріп, Сэр Лео Хилшер көпірлері (бұрын Гейтвей көпірі деп аталған) арқылы өзеннен Игл Фермға шығады. Жерді пайдалану көп түрлі, көбінесе өнеркәсіптік, бірақ оңтүстік-батыстағы немесе қалалық аудандағы тұрғын үйлер де бар.

Тарих

Аудан бастапқыда 1861 жылы Кристофер Портер салған үйдің атымен Мурари деп аталды. Бұл атау Юггера тілінен (Югарубул диалектісі) шыққан «жасыл» немесе «балшықты» білдіретін «мудерри» сөзінен келген деп саналады. Куинспорт қонақ үйінің (қазір Куинспорт тавернасы) қашан салынғаны белгісіз; қонақ үй 1864 жылы салынғанын мәлімдейді, бұл оны Брисбендегі үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне қонақ үйлердің бірі етеді. 49 Госпорт жолындағы қазіргі қонақ үй ғимараты 1890-1891 жылдары Брисбен сәулетшісі Чарльз Маклейдің тапсырысы бойынша Мартин Каванаг үшін салынды және оның алғашқы жеке тапсырыстарының бірі болды. Ол Брисбен мұралық тізіліміне енгізілген. Литон қонақ үйі 1878 жылдан бері жұмыс істеп келді, ал Каванаг 1879 жылы Литон қонақ үйін сатып алды. Каванаг кем дегенде 1874 жылдан бері ауданда қант құрағы өсіріп келді. Каванагтың қызы Бриджит әкесі Куинспорт қонақ үйін ашқанда Литон қонақ үйін басқаруын жалғастырды. Квинсленд мұздату және азық-түлік экспорттау компаниясы 1881 жылы Куинспортта ет комбинатын құрды. 1889 жылы Хеммантта Куинспорт аквариумы ашылды (қазіргі орны Мураридегі Аквариум даңғылы). Онда зообақ, аквариум, би залдары және басқа да ойын-сауық орындары болды. Келушілер 1893 жылғы су тасқынына дейін өзен қайықтарымен келді, сол кезде жануарлар құтқарылды, бірақ аквариумның тартымдылықтары зақымданып, жабылды. 1890 жылдардың соңында ол жабылды.

1900 жылы Гибсон аралы оба эпидемиясының кейбір құрбандарын жерлеу орны ретінде пайдаланылды, себебі өлгендердің денелері тірілерге жұқтыруы мүмкін деген алаңдау болды, сондықтан қалыпты зираттарда жерлеуге бастапқыда қарсылық болды (сол кезде Квинслендте кремация болған жоқ). Обадан зардап шеккендерді емдеу үшін Морнингсайдта Colmslie оба ауруханасы тез салынып бітті. Өлгендерді кемемен Гибсон аралына жерлеу үшін алып кетеді. Мәйіттер карбола қышқылына малынған матаға оралды, ал табындар микроорганизмдерді өлтіретін әсері бар әк және су қоспасымен толтырылды. Билік органдары жерлеу рәсімдерін жылдам жүргізді, ал отбасы мүшелері қабірлерге қатыса алмады немесе зиярат ете алмады. Осы қабірлердің саны мен орналасқан жері қазір белгісіз. Гибсон аралында өлгендерді жерлеу саясаты кейіннен адамгершілікке жатты деген себеппен өзгертілді. Брисбен өзенінің төменгі ағысында тік және терең арнаны қамтамасыз ету үшін 1889 жылы өзендердің аузын ауыстыру және аралдарды дренаж арқылы алып тастау және оларды өзен жағалауының бөлігі ретінде біріктіру туралы шешім қабылданды. Доугбой өзені (қазір Булимба өзені) және Гибсон аралы жағдайында өзен аузын Гибсон аралының шығыс жағына (қазіргі аузынан батысқа қарай) көшіру туралы шешім қабылданды, бұл үшін бастапқы аузын жаттығу қабырғасымен жауып, өзен ағынын Гибсон аралын Брисбен өзенінің оңтүстік жағалауынан бөліп тұратын Аквариум өткеліне бұру керек болды. Доугбой жаттығу қабырғасы 1900 жылдан 1902 жылдың маусымына дейін салынды және ұзындығы 2146 метрді құрады. Жаттығу қабырғасының нәтижесінде Гибсон аралын Мурариге тұрақты түрде жалғастыратын өзеннің бастапқы аузында (2020 жылғы мәліметтер бойынша) арал пайда болды. Паринга жолы енді бұл арал арқылы өтіп, бұрынғы аралда 1980 жылдар шамасында салынған өнеркәсіптік нысандарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Осы нысандарды Кливленд темір жолымен байланыстыру үшін Паринга жолының солтүстігінде шұғыл темір жол желісі (қазіргі уақытта қолданылмайды) салынды. Желі Брисбен өзенінің жанында аяқталады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, жолдың кейбір бөліктері әлі де көрінеді. Мурари мемлекеттік мектебі 1928 жылдың 2 шілдесінде ашылды. 1961 жылы 11 Билунга көшесінде Мурари Мәсіх шіркеуі ашылды. 1990 жылы ол сатылып, қазір Плимут бауырларының шіркеуі болып табылады. 1975 жылдың 11 тамызында Куинспорт және Гибсон аралы Квинсленд жер атаулар кеңесімен Мурари ауданының бөлігі ретінде ресми түрде тағайындалды. Кейіннен ол тұрғын үйлермен қайта жаңартылды. 1995 жылы News Corporation компаниясы 724 Lytton Road (Metroplex Avenue, солтүстік-батыс бұрышы) мекенжайында баспахана құрды. Германиядан төрт үлкен баспа машинасы әкелінді, олар сағатына 80 000 газет шығара алады. Онда 400-ден астам адам жұмыс істеді. Брисбеннің екі газеті, The Courier Mail және The Sunday Mail, News Corporation компаниясы баспа жұмысын 2022 жылы Янденаға көшіргенге дейін сол жерде басылды.

Демография

2010 жылы Мураридің халқы 3958 адамды құрады, оның 50,2% әйелдер, ал 49,8% ерлер болды. Мурари халқының орташа жасы 34 жасқа тең, бұл Австралияның орташа жасынан үш жасқа төмен. Мурариде тұратын адамдардың 70,5% Австралияда туған, бұл ұлттық орташа көрсеткіш 69,8% -бен салыстырғанда; ең көп кездесетін басқа елдер Жаңа Зеландия (4,9%), Англия (3,5%), Оңтүстік Африка (1,2%), Фиджи (1,1%), Шотландия (1%) болды. 81,9% адамдар үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді; ал ең көп таралған тілдердің арасында 1% хинди, 1% мандарин, 0,9% кантон, 0,9% вьетнам және 0,8% корей тілдері бар. 2004 жылы Мурариде 4303 адам тұрды. 2004 жылы Мурариде 4946 адам тұрды.

Білім

Мюрри мемлекеттік мектебі – Гаррет көшесі, 50 мекенжайындағы ұлдар мен қыздарға арналған мемлекеттік бастауыш (дайындық сыныбынан 6-сыныпқа дейін) мектеп. 2017 жылы мектепте 76 оқушы оқыды, 8 мұғалім (толық жұмыс күні бойынша 5-ке тең) және 9 оқу-әдістемелік емес қызметкер (толық жұмыс күні бойынша 5-ке тең) болды. Мюрриде орта мектептер жоқ. Ең жақын орта мектеп – Балморал қаласындағы Балморал мемлекеттік орта мектебі.