Кіріспе

Харьяна штатындағы муниципалитет, Үндістан

Рохтак қаласы – Харьяна штатының халық саны бойынша алтыншы қаласы. 2011 жылғы алдын ала санақ деректері бойынша халық саны 373 133 адамды құрайды. 2001 жылы халық саны 294 577 адамды құрады.

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, қала тұрғындарының көп бөлігі индуизм дінін ұстанады, сонымен қатар джайнистер, мұсылмандар және сикхтер де аз санында кездеседі.

| Діні | Пайыздық үлесі |
|---|---|
| Индуизм | 74.62 |
| Ислам | 24.25 |
| Сикхизм | 0.18 |
| Христиандық | 0.09 |
| Басқалары | 0.85 |
| Жалпы халық саны | 100.00 |

Үкімет және саясат

Қала ішінде, сот үйінің жанында кішкентай хатшылық бар.

Инфрақұрылым

Харьяна Үкіметі Орталық Үкіметтен Харьяна субөңірін (ХСР) стратегиялық ұлттық маңызы бар аймақ деп жариялауды сұрады. ХСР Гургаон, Фаридабад, Панипат, Сонепат және Рохтак сияқты 35 қалалық орталықтан тұрады. Аймақтағы қалалық халықтың өсу қарқыны 60 пайыздан асып, Ұлттық астана аймағының барлық құрамдас бөліктері арасында ең жоғары көрсеткішті құрайды. Бұл қалалық орталықтар жұмыс күші осы жерден Астанаға жұмысқа баруына байланысты халық санының қарқынды өсуімен бетпе-бет келеді.

Салалар

Рохтақтағы ескі секторлар – 1, 3, 14 секторлар. 2, 4 секторлар жаңадан дамып келеді, ал 4-сектордың 5, 6, 25-ке кеңейтілген жаңа секторлары жоспарлануда. Модель қалашығы, Пател-Нагар, ДЛФ колониясы, 1 және 14 секторлар қаланың ең жақсы және жоғары деңгейлі аудандары болып есептеледі. 14-сектордың кіреберісі Махариши Даянанд университетінің 2-қақпасының қарсы бетінде орналасқан. "D Park, Model Town" барлық танымал брендтердің көрме орындарын қамтиды және қалада демалуға арналған ең жақсы орындардың бірі. 26 және 28 секторлар салыстырмалы түрде жаңа. Олар жылжымайтын мүліктің ірі компаниясы Омакс Ситидің тұрғын үй жобаларының бөлігі болып табылады.

Ақылды қалаға үміткер

Бас министр Манохар Лал Хаттардың туған қаласы Карнал, «ақылды қала» аталымын алу үшін іріктеу комитеті отырысында қарастырылған қалалардың арасында көш бастады. Фаридбад екінші орынға, ал Гургаон, Рохтак және Хисар үшінші орынға ғана қол жеткізді. Қалалық жергілікті басқару департаменті барлық муниципалитеттерден «ақылды қала» үміткерлері бойынша ұсыныстар сұрады. Рохтактың бұрынғы мэрі Рену Дабла (қазіргі Манмохан Гоял) Харьяна облысының «Смарт-Сити» жобасына аудандарды іріктеу процесінің әділ болмағанын және саяси есептеулерге негізделгенін мәлімдеді.

Мекемелер

Қалалық корпорация болашақ даму стратегиясын әзірледі, ол жаңа тұрғын аудандарды, салауатты ортаны және күтілген жолдарды қамтиды. 2018 жылдың 17 наурызында Харяна штатының бас министрі Манохар Лал Хаттар елдегі алғашқы көтерілген теміржол жобасын ресми түрде іске қосты. 6 шақырымдық, құны шамамен 316 крор рупийлік бұл жоба Рохтак-Паннипат тарамда 18 айда салынып бітіріледі, ал қазіргі теміржол жолы 8 крор рупийлік жолмен ауыстырылады.

Денсаулық сақтау

Қалада Пандит Бхагват Даял Шарма Медициналық ғылымдар аспирантурасы институты және азаматтық аурухана орналасқан. Екеуі де мемлекеттік басқаруда жұмыс істейді. Сонымен қатар, түрлі жекеменшік медициналық мекемелер де бар. Пт. Б. Д. Шарма, ПГИМС, Рохтак қаласы Дели-Хисар-Сирса-Фазилка ұлттық тас жолының (NH 10) бойында, Чандигархтан шамамен 240 км және Делиден 70 км қашықтықта жатыр. Бұл Медициналық білім беру және ғылыми зерттеулер саласындағы ең ірі мекеме және тек Харьяна штатының ғана емес, сонымен қатар Пенджаб, Раджастан, Дели және Батыс У.П. азаматтарына арналған мамандандырылған денсаулық сақтау қызметтерін ұсынатын үшінші деңгейдегі медициналық көмек орталығы. Институт 1960 жылы Рохтактағы Медициналық колледж ретінде құрылды. Алғашқы үш жыл бойы студенттер Патиала қаласындағы Медициналық колледжге қабылданып, ол колледж оларға білім беру орталығы болды. 1963 жылы студенттер Рохтаққа көшірілді. Келесі жылдары институттің көп салалы кеңейтілуі медицинаның барлық негізгі салаларында медициналық білім беру және ғылыми зерттеулердің толыққанды дамыған орталығына айналдырды. 1994 жылы Рохтактағы Медициналық колледж Пт. Б. Д. Шарма атындағы Медициналық колледжі болып қайта аталды, ал 1995 жылы Медициналық ғылымдар аспирантурасы институтына дейін жаңартылды. Бүгінде Пт. Б. Д. Шарма, ПГИМС, Рохтак – медициналық білім беру ғана емес, сонымен қатар ұлттық және халықаралық деңгейде денсаулық сақтау саласында да танымал мекеме. Институттың 350 акр жерді алып жатқан өте жақсы дамыған кампусы бар. 50 жылдық тарихында Пт. Б. Д. Шарма, ПГИМС, Рохтак өзінің белгіленген мақсаттарына ғана емес, сонымен қатар 2020 жылға дейін «Баршаға денсаулық» ұлттық мақсатының талаптарына сай жаңа мақсаттар қою үшін өзінің мүмкіндіктерін кеңейте отырып, айтарлықтай өсімге куә болды.

Канализация

ҰҚР-да 108 қаланың ішінде тек 33 қаласында ғана кәріз жүйесі бар, тіпті осы 33 қаланың ішінде де қамту жартылай деуге болады. ҰҚР-дағы маңызды қалалардың желілік қамтуына Ұлттық астаналық аудан Дели, Мереут, Газиабад, Нойда, Фаридабад, Панипат, Гургаон, Рохтак, Сонепат және Алвар кіреді, Рохтақтағы көрсеткіш 2001 жылы 65% болса, 2011 жылы 90% құрады деп ресми есепте көрсетілген.

Саяси дау

2013 жылы Рохтақтың дамуы қалаға жақын маңдағы ауылда туған бас министр Бхупиндр Сингх Худаның қалаға бөлген мемлекеттік даму жобаларының санының пропорционалды еместігіне байланысты дау тудырды. Бұл оппозициялық партиялардың және биліктегі Үндістан Ұлттық Конгресс партиясының кейбір мүшелерінің қатты сынға ұшырауына әкелді, олар Худаны жақпарттықпен айыптады. Оңтүстік Харьянаның БЖП басшысы Рао Индержит Сингх ақпарат алу құқығы арқылы штаттағы 5135 жобаның 2045-і Рохтак, Жжаджар және Сонепат аудандарына бөлінгенін анықтады. Бұл аймақтар Худаның және оның ұлы, Лок Сабха депутаты Дипедер Сингх Худаның сайлау округінде орналасқан. 3356 аяқталған жобаның 1560-ы осы үш ауданда, ал қалған 1796 жоба штаттің қалған аудандарында жүзеге асырылды. Амбала депутаты Селжа Кумари да Рохтақтың аймақтық және жақпарттық дамуына қарсы. Харьяна қалалық даму басқармасы Рохтақтың дамуына 3,4 миллиард рупийден астам қаражат жұмсады. 2010 жылдың 31 желтоқсанына дейін Рохтақта сыртқы даму төлемдері ретінде 3,22 миллиард рупий жиналды және осы қаражаттың шамамен 6,63 миллиард рупийі жұмсалды. Дегенмен, соңғы 15 жылда инфрақұрылымға жұмсалған қаражат есебінен ең дамыған қалалар – Гургаон, Фаридабад, Хисар, Панчкула, Панипат және Амбала болып табылады.

Өнеркәсіптік аймақтар мен қалалар

2018 жылдан бастап Харьяна мемлекеттік индустриялық және инфрақұрылымдық даму корпорациясы (HSIIDC) Индустриялық үлгілі қалашық (IMT) құрды. Марути Сузуки, Азиялық бояулар, Сузуки Мотоцикл, Nippon Carbide, Amul, Lakshmi Precision Screws және Aisin Automotive сияқты көпұлтты компаниялар жобаларын іске қосты.

Maruti ғылыми-зерттеу және әзірлеу зауыты

Марути компаниясы Рохтакта ірі ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталығын салуда. Maruti Suzuki India атқарушы емес төрағасы Р.С. Бхаргаваның айтуынша: "Біз Жапониядағы кез келген деңгейдегі ғылыми-зерттеу, әзірлеу және сынақ жұмыстарын жүргізе аламыз. Бұрын біз барлық үлгілерді сынақтан өткізу үшін Жапонияға жіберіп тұратынбыз, енді мұның бәрін осы жерде жасауға болады. Бұл уақытты да, ақшаны да үнемдеуге мүмкіндік береді."

Әуе қатынасы

Қазіргі уақытта қалада коммерциялық әуежай жоқ. Мемлекеттік билік Мехам қаласында жаңадан салынатын жүк әуежайы (Greenfield Cargo Airport) құрылысына мүдделілік танытты, осы қалаға және аймаққа қызмет ету үшін, ал AAI оған принципті келісім берді. Ең жақын халықаралық әуежай – Делидегі Индира Ганди халықаралық әуежайы, шамамен 72 км қашықтықта орналасқан.

Білім

Индияның басқару институты Рохтак – Индиядағы жетекші басқару институттарының бірі және елдегі талдау орталығы ретінде беделді. 500 миллион рупий бюджетпен Индия технология институтының Дели қаласындағы филиалы да салынып жатыр. Пандит Бхагват Даял Шарма атындағы Медициналық ғылымдар аспирантуралық институты – 1960 жылы құрылған мемлекеттік медициналық оқу орны. 2009 жылы оны AIIMS деңгейіне көтеру ұсынылған. Мемлекеттік кино және теледидар институты – 2011 жылы құрылған Мемлекеттік сахналық және бейнелеу өнері университетіне қарасты кино мектебі.

БАҚ және байланыс

"Ал-Индия" радиосы Рохтақта жергілікті станцияға ие, ол халыққа арналған әртүрлі бағдарламалар береді.

Спорт

Харьянаның қала құрылысы басқармасы (ХУДА) 6-шы секторда 2012 жылы құрылысы аяқталған Ражив Ганди спорт кешенін салды. Кешенде крикет, хоккей және футболға арналған жабық алаңдар, теннис корлары, жеңіл атлетика стадионы, күрес залы, жүзу бассейндері және басқа да демалыс орындары бар. Сондай-ақ, спорт кешенінде жаңадан спорт павильоны да салынды. Павильонның биіктігі 100 футқа жетеді және 8000 көрерменді қабылдай алады. Павильон алдында спортшылардың жаттығуларына арналған синтетикалық жол да салынды. Бұдан өзге, халықаралық стандартқа сай үш топырақ төбесі жасалды, олар 22 000 көрерменге отыруға орын береді. Осылайша, жалпы алғанда, бұл спорт кешенінде 30 000 көрермен спорттық іс-шараларды тамашалай алады. Чаудхари Банси Лал крикет стадионы – Харьяна штатының Рохтак қаласындағы Лахлиде орналасқан крикет алаңы. Стадионға бар болғаны 8000 көрермен сыяды. Алаң Сачин Тендулкар 2013 жылғы қазан айында соңғы Ранжи матчын өткізген кезде көпшілік назарына ілікті.