Кіріспе

Ренсселер /r/ɛ/n/s/ə/'/l/ɪər/ – АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Ренсселер округіне қарасты қала. Ол Хадсон өзенінің шығыс жағасында, Олбани қаласының қарсы бетінде және Ренсселер округінің батыс шекарасында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 9 210 адамды құрады. Қазіргі Ренсселер қаласының аумағын 17 ғасырда голландтар мекендеген, олар оны t'Greyn Bos деп атаған, ал ағылшын тілінде ол Greenbush деп қалыптасқан. Ренсселер – АҚШ-тағы бояу өнеркәсібінің алғашқы орталықтарының бірі және елдегі алғашқы аспирин фабрикасы орналасқан жер. 19 ғасырда қала ірі теміржол торабына айналды. 2020 жылы Олбани-Ренсселер станциясы АҚШ-тағы ең көп келушілерді қабылдаған Amtrak станцияларының арасында тоғызыншы орынды, ал Нью-Йорк штатындағы екінші орынды иеленді.

Ерте тұрып қалу және өсу

Жергілікті тұрғындар бұл жерді Петуквапоерн және Юскум катик деп атаған, ал голландтар 1609 жылы Генри Гудзонның «Хальв Маэн» голланд кемесімен жүргізген Гадсон өзенін зерттеуіне сүйене отырып, бұл жерге құқық талап еткен. Кейін бұл аймақ Голландияның Батыс Үндістан компаниясының директорларының бірінің құрметіне «Де Лэттің қамалы» деп аталды. 1642 жылға қарай сыра қайнату зауыты мен көптеген шаруашылықтар болды, сондай-ақ Хендрик Альберцен Бевервик (Албани) қаласындағы Бивер Крик сағасынан болашақ Ренсселерге дейін жүретін паромды іске қосты. Гринбуш (алғашқыда голланд тілінде t'Greyn Bos) – голланд кезеңінен қалған ең ерте мекенжайы. Шығыс Албани ауылы Гринбуш ауылының бір бөлігі болды. Екінші ауыл 1795 жылы салынған Бат (сондай-ақ Хадсондағы Бат) болды және 1874 жылға дейін ауыл ретінде бекітілді. Болашақ Ренсселер округінің феодалдық жер иелері болған Ван Ренсселер әулеті болашақ Ренсселер қаласында резиденция салды. Бұл мүлікті Килиан ван Ренсселердің немересі Хендрик ван Ренсселер мұра етіп алды, ол шамамен 1712 жылы Крейло бекінісін салды. Крейло 1762–1768 жылдары кеңейтілді. Әр түрлі уақытта бұл жер британдық және отаршыл әскерлерінің лагері ретінде пайдаланылды. 1755 жылы, бұл жерде үйде орналасқан британдық армияның хирургі Ричард Шукбург француз және үнді соғыстарында британдықтармен соғысқан отаршыл әскерлерін мазақтау үшін «Янки Дудл» әнін жазған деген мәлімдеме бар. Крейло бекінісі 1961 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Гринбуш ауылы шамамен бір шаршы мильді алып жатыр және қаланың Партишн мен Милл көшелері арасындағы бөлігі болып табылады. Оны 1810 жылдың мамыр айында Уильям Акин, Титус Гудман және Джон Дикинсон Стивен Ван Ренсселер мен Стивен Н. Бейардтан сатып алды, олар Джон Дж. Ван Ренсселердің тапсырыс берушілері болды. Ауыл 1815 жылы құрылды. 1828 жылы жаңа жарғы қабылданды, ол 1854, 1863 және 1871 жылдары өзгертілді. 1900 жылы NY Central және B&A біріккеннен кейін аралдың қызметінің маңыздылығы төмендеді, бірақ көптеген ғимараттар бұзылғанда жаңа дөңгелек үй мен вагондар алаңы салынды. 1882 жылы Хадсон өзенінің анилин және бояу зауыты Ренсселэрде алғашқы зауытын салды (61-ғимарат), бірақ ол 13 жылдан кейін өртенді. 1895 жылы 61-ғимарат қайтадан салынды, сонымен бірге 71-ғимарат та салынды. Ол 1903 жылы Bayer компаниясына сатылды. АҚШ үкіметі 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Bayer неміс компаниясы болғандықтан, мүлікті жау мүлігі ретінде тартып алды. 1927 жылы ол АҚШ-та тұтас диазо тұздарын өндірген алғашқы зауыт болды. 1993 жылғы BASF компаниясы шығарған жарнамалық буклетке сәйкес, Ренсселер зауыты Солтүстік Америкадағы бояғыш заттарды өндірудің ең ірі зауыты болды. Зауыт 2000 жылдың 28 желтоқсанында толығымен жабылды. 1932 жылы BASF зауытының жанында, негізінен көршілес Албаниде, сонымен қатар Ренсселердің оңтүстік бөлігінде Олбани Ренсселер порты салынды. Ренсселер жағындағы кемежайлар 1970 жылдары салынды. 1960 жылдар Ренсселер қаласы үшін маңызды өзгерістердің кезеңі болды. 1967 жылы қазіргі Данн ескерткіш көпірі Олбани мен Ренсселер арасында салынды. Көпір шығысқа қарай Ренсселер арқылы жалғасуы керек болса да, Оңтүстік Молл артериясы 8-шы шығыс 90-шы тас жолымен жалғасты, бірақ бұл кеңейту ешқашан іске аспады. 1968 жылы Олбанидегі Амтрак станциясы (Юнион станциясы) Ренсселерге көшірілді; 1969 жылы Квакендерри ағысының солтүстігінде Ренсселер қалалық мектебінің орта/жоғары мектеп кампусы салынғанда Мейден Лэйн көпірі және теміржолмен байланысты барлық ғимараттар бұзылды. 2000 жылдары Ренсселерде дамудың жаңа толқыны басталды. 2007 жылы U. W. Marx Construction компаниясы қаланың солтүстік бөлігінде Ренсселер қалалық мектеп ауданы үшін жаңа кампус салды, ал Ренсселер орта мектебі мен Ван Ренсселер бастауыш мектебі орналасқан жағалау учаскесін алды. Жаңа мектеп Ренсселер орта мектебі мен Ван Ренсселер бастауыш мектебінің орнын басты. Доан Стюарт бұрынғы бастауыш мектепте орналасқан. Жағалау учаскесін қайта дамыту Жохан де Лэттің құрметіне «ДеЛэттің қонысы» деп аталды. Бірінші 20 миллион долларлық 96 пәтерлік үй 2019 жылы ашылды. 2021 жылдың қыркүйек айында осы жерде екінші сәнді пәтер ғимаратының құрылысы басталды. Бұрынғы Ван Ренсселер орта мектебі 2012 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 2023 жылдың қаңтарында бұрынғы Хилтон орталығы орналасқан Барнет Миллс пәтерлерін қайта құруға соңғы келісімдер берілді. Бұл жоба Хадсон өзенінің бойындағы қалалық қайық тұрағы мен саябақтың жанында орналасқан мүлікті жаңғырту үшін BBL Construction компаниясының бастамасы. Бұл жерде көп жылдар бойы жүн өнімдерін өндірген Барнет Миллс орналасқан. Ғимараттарда соңғы рет әртүрлі суретшілер мен арнайы бизнес иелері тұрған. Қала қазіргі уақытта қалалық қайық тұрағынан Хадсон өзенінің жағалауындағы өнер паркіне дейін бір шақырымнан астам жағалау мүліктерімен жалғасатын өзен жағалауындағы жол жүйесін салуды жоспарлап отыр. Грантпен қаржыландырылған жол Ливингстон авенюі көпірімен байланысады, ол 400 миллион доллардан астам құны бар қайта құру жобасы, ол мемлекеттік және федералдық қаражат алды.

Кітапхана

Ренсселер қоғамдық кітапханасы – Олбэни және Ренсселер округтеріндегі жиырма тоғыз қоғамдық кітапханадан құралған, бірлесіп ресурстарды пайдаланатын консорциумның мүшесі. 2009 жылы кітапхана Бродвей көшесінен қазіргі орналасқан жеріне, Ист-стритке көшірілді.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 3,3 шаршы миль (9 км²), оның ішінде 3,0 шаршы миль (8 км²) құрлық және 0,3 шаршы миль (1 км²) (9,61%) су құрайды. Қаланың батыс және оңтүстік бөліктері жазық, бірақ орталық және солтүстік бөліктері шығысқа қарай тік төмендейді. Қала Гудзон өзенінің жанында орналасқан, ал Албани округі мен Албани қаласы қарсы жағалауда жатыр. Солтүстік Гринбуш қаласы қаланың солтүстігімен, ал Шығыс Гринбуш қаласы оңтүстік шекарасында орналасқан; екі қала да шығыс жағынан қаламен шектеседі, ал екі қала арасындағы шекара сызығы қаланың шығыс шекарасының орталық бөлігінде Ренсселермен түйіседі. Ренсселердің оңтүстік шекарасы Албани қаласының оңтүстік шекарасымен бір деңгейде, бірақ Ренсселердің солтүстік шекарасы Албани қаласының солтүстік шекарасынан сәл оңтүстікке қарай орналасқан.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 9 392 адам, 4 124 шаруашылық және 2 457 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 3 713 тұрғын үйден құралды, орташа тығыздық – шаруашылыққа шаққанда. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 82,11% ақ нәсілді, 12,06% афроамерикалық, 0,20% американдық үндістер, 2,17% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары және 3,02% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 4,72% құрады. 3 397 шаруашылықтың 28,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 35,2%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 16,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын шаруашылықтар, ал 42,7%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 36,1%-ы жеке тұратын адамдардан тұрды, ал 12,9%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,28, ал отбасының орташа мүше саны 2,98 болды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 25,0%, 18-24 жас аралығындағылар – 8,1%, 25-44 жас аралығындағылар – 31,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,7%, 65 жастан асқандар – 13,9%. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 90,8 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86,8 еркек шақ келді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 34 730 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 40 688 доллар құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 29 685 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 26 291 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 674 долларға тең. Отбасылардың 9,8%-ы және халықтың 12,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 19,0%-ы және 65 жастан асқандардың 9,0%-ы.

Білім

Ренсселэр қалалық мектеп округі қаланың мемлекеттік мектеп жүйесін басқарады, ол бастауыш, орта және жоғары мектептерді біріктіретін бір ғимараттан тұрады. Доан Стюарт қаладағы жалғыз жеке меншік мектеп. 2009 жылдың 16 қыркүйегінде Доан Стюарт 199 Вашингтон даңғылында дінаралық кампусты ашты. Балабақшадан 12-сыныпқа дейінгі оқушыларды қабылдайтын бұл кампус бұрын Ван Ренсселэр бастауыш мектебінің орнында болған.

Темір жол

Олбани Ренсселер Амтрак станциясы – Ренсселер, Олбани және Трой аймағы үшін басты жолаушылар теміржол станциясы. Жұмыс күндері таңертең Албани Ренсселерден Нью-Йоркке қатынайтын алты Empire Service пойзы бар, ал бірнешеуі кешке Нью-Йоркке кетеді, түстен кейін және кешке Албани Ренсселерге оралып қайтады. Вермонт және Нью-Йорк штаты қолдауымен жүретін "Этан Аллен" пойзы Нью-Йорк қаласынан солтүстікке қарай Ренсселер арқылы Вермонт штатының Ратланд қаласына дейін барады. "Адирондак" Нью-Йорк қаласынан Ренсселер арқылы Монреальге қатынайды. Екі Empire Service пойзы Ренсселер арқылы Буффало және Ниагара шарлауына дейін жүреді. "Көл жапырағы" Нью-Йорк қаласынан Ренсселер арқылы Буффало және Торонтоға қатынайды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, бұл Amtrak жүйесіндегі тоғызыншы ең көп келуші станция, сондай-ақ 2 миллионнан аз халқы бар метрополияны қызмет көрсететін ең жұмысты станция – бұл ерекшелік 2010 жылдан бері сақталып келеді. Бұл, негізінен, Нью-Йорк қаласына барып-келуші жолаушылардың көптігіне байланысты. Станция Нью-Йорк штатындағы Пенсильвания станциясынан (Нью-Йорк қаласы) кейін екінші ең жұмысты станция болып табылады. Amtrak-тың "Lake Shore Limited" ұзақ қашықтықтағы пойзының бір бөлімі Нью-Йорк қаласынан, ал екінші бөлімі Бостон қаласынан басталады. Екі бөлім Албани Ренсселерде бірігіп, Чикагоға бір пойызбен барады. Шығыс бағытындағы "Lake Shore Limited" Албани Ренсселерде кері процесті орындайды және одан әрі сапар үшін екі пойызға бөлінеді.

Тәуелсіз жүйе операторы

Техникалық тұрғыдан қала шегінде орналаспағанымен, Нью-Йорк тәуелсіз жүйелік операторының (NYISO) бас кеңсесі бірдей пошталық индексті бөліседі. NYISO, бұрын Нью-Йорк электр энергиясы пулы, штаттың электр беру жүйесіндегі энергия ағынын басқарады және теңестіреді, Нью-Йорктегі электр энергиясының көтерме сауда нарығын басқарады және мүдделі тараптардың қатысуымен көтерме сауда нарығы саясатын әзірлейді.

Империя генерациялау компаниясы

Мемлекеттік қызмет туралы заңның X бабына сәйкес, BesiCorp Empire Development Company LLC. (қазіргі уақытта Empire Generating Co, LLC) компаниясына 2004 жылы 505 мегаватттық (МВт) біріктірілген циклды когенерациялық электр стансасы үшін экологиялық сәйкестік және қоғамдық қажеттілік туралы сертификат берілді. Қосымша өтініштерден кейін жоба 670 МВт (номиналды) біріктірілген циклды табиғи газбен жұмыс істейтін электр стансасына айналды, ол 2010 жылдың қыркүйегінде пайдалануға берілді. Құрамында екі жану турбинасы бар, олардың шығарылатын газдары бу турбинасын іске қосу үшін буды жасайды. Барлық турбиналар General Electric компаниясымен өндіріледі. Су тұтынуын азайту үшін ауамен салқындатылатын конденсатор қолданылады. Ол батысында Риверсайд даңғылы мен Гудзон өзені, шығысында және оңтүстігінде Порт-Аксес тас жолы аралығында орналасқан 88 акрлық бұрынғы өнеркәсіптік аймақта орналасқан. 2017 жылы ол электр беру жүйесіне 2,357 ГВт/сағ электр энергиясын жіберді. Бұл жылдың шамамен 40,9% толық қуатпен жұмыс істеуге тең. Салыстыру үшін, 2017 жылы аймақтың электр энергиясын тұтынуы 11,823 ГВт/сағ құрады. Оның қуаты NYISO басқаратын электр энергиясының көтерме нарығында сатылады. Жоспарға жасыл жол/велосипед жолы да кірістіріліп, стансаның жанында салынды. Коммерциялық операция басталған кезде бастапқы бұйрықта 7 миллион доллар көлемінде демонтаждау қоры құрылды. Компания 2013 жылы металлдарды қайта өңдеу құны ескерілмегендіктен, оны азайтуды сұрады, бірақ бұл сұраныс қабылданбады, сондай-ақ бір айдан кейін кепілдік сомасын арттыру да қабылданбады. 2017 жылы ауамен салқындатылатын конденсатордан құлаған 26 тонналық желдеткіш күнделікті техникалық қызмет көрсету кезінде жұмысшының өліміне себеп болды. 2018-2019 жылдарға қабылданған бюджетте Ренсселер қаласы салық төлемдері орнына алынатын төлемдерден шамамен 1,1 миллион доллар түсім көрсетті, оның көп бөлігі Empire Generating LLC компаниясынан түскен деп есептеуге болады. Салыстыру үшін, Ренсселер қаласының 2018-2019 жылдарға арналған жалпы бюджеті шамамен 15 миллион долларды құрайды.

Үкімет

Ренссельерде әкімдік-кеңес жүйесі бар басқару нысаны қолданылады. Әкім, төрт жыл сайын сайланады, қала әкімшілігінің атқарушы билігін басқарады. Майкл Э. Стаммель 2019 жылғы қарашада өткен әкім сайлауында бұрынғы әкім Ричард Муниді жеңіп шықты. Ричард Мунидің қайтадан қатысуына қарамастан, ол 2021 жылғы 2 қарашада төрт жылдық мерзімге қайта сайланды. Ренссельер 20-шы округтің құрамында, ол АҚШ Өкілдер палатасында Пол Тонко (D) өкілдік етеді. Қала АҚШ Сенатында Чак Шумер (D) және Кирстен Гиллибранд (D) тарапынан ұсытылады. Штат деңгейінде қала Нью-Йорк Сенатының 44-ші округінде орналасқан, оны Нил Бреслин (D) өкілдік етеді. Нью-Йорк Ассамблеясында Ренссельер 108-ші округте, оны Джон Т. Макдональд III (D) өкілдік етеді.