Кіріспе

Экстремалды немесе қоздыратын киім

Фетиш сәні – бұл фетишистік мақсатта экстремалды, ашық, тар немесе қоздыратын түрде жасалған киім немесе аксессуардың кез келген стилі немесе түрі. Бұл стильдерді көпшілік кимейді; егер барлығы бір зат кисе, онда ол фетишистік, ерекше сипатқа ие бола алмайды. Олар әдетте былғары, латекс немесе синтетикалық резеңке немесе пластик, нейлон, ПВХ, спандекс, торы және тот баспайтын болат сияқты материалдардан жасалады. Кейбір фетиш сәнінің элементтері: өткір өкшелі туфли мен сапогтар (әсіресе балет сапогтары), қысқа юбкалар, корсеттер, мойындықтар, латекстен жасалған толық денеге арналған комбинезон, шұлықтар, мини-юбкалар, жамбассыз трусы, жолақтар, бекіткіштер, гартерлер, құлыптар, жүзіктер, молниялар, көзілдіріктер, қолғаптар және дәстүрлі киімдерге негізделген стильді костюмдер, мысалы, толығымен ашық кружевтен жасалған той киімдері немесе ерлерге арналған іш киім. Фетиш сәнін костюммен шатастыруға болмайды. Екеуі де киімді қамтиды және бейне жасауға бағытталған, бірақ костюм – бұл жыныстық мағынасыз, жалпы көрініске арналған нәрсе. Фетиш сәні әдетте жақын ортада, жыныстық мағынамен байланысты болады. Фетиш сәні косплейде қолданылатын киімнен әдетте бөлек саналады, себебі бұл экзотикалық сән белгілі бір жағдайды жасау үшін костюм ретінде қолданылады, жай ғана кию үшін емес; мысалы, суреттерге түсу үшін кейіпкер жасау. Дегенмен, кейде екі сала да қиылысады. Мысалы, Жапонияда кейбір тақырыптық мейрамханаларда латекс костюмі, француз қыздары немесе Playboy зайынының киімдері сияқты костюм киетін официанттар бар. Фетиш сәнін көбінесе арнайы фетиш модельдер көрсетіп жүреді. Әйелдердің сыртқы түрін жақсарту үшін киетін кейбір киімдер эротикалық деп есептеліп, фетиш киім ретінде қарастырылады: корсеттер мен биік өкшелі туфлилер. Фетиш киімнің көп бөлігі күнделікті киюге ыңғайлы емес. Әйелдер киетін фетиш костюмінің мысалы – үстемдік костюмі. Бұл әдетте корсет немесе бюстье, шұлық және биік өкшелі аяқ киім, мысалы, жоғары сапогтар сияқты қараңғы немесе қара киімдерден тұрады, бұл үстемдік көрінісін күшейтеді. Көбінесе қамшы немесе атпен жүретін жеңге сияқты аксессуарлармен бірге қолданылады.

Тарих

Фетиш сәннің нақты бастапқы нүктесі жоқ, себебі белгілі бір сән үлгілері, олар өздері үшін ерекше бағаланған немесе нақты бір субмәдениеттің бөлігі ретінде киінген, киімнің пайда болған алғашқы күндерінен бері белгілі болды. Майкл Хейворт сияқты кейбір ғалымдар корсеттер мен шектеулі юбкаларды (hobble skirts) 19 ғасырдың соңында фетиш сәнінің алғашқы кең таралған белгісі деп санайды, себебі қоғамның көп бөлігі бұл заттарға қол жеткізе алмады. Бұл заттар өздері үшін ерекше бағаланды (яғни, адам әйелдің өзіне емес, корсет киген әйелге қызығушылық танытты). 1914 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға бірнеше апта қалғанда, Л. Ричард және оның әйелі Натива Парижде Yva Richard атты ішкі киім фирмасын құрды. Олардың тапсырыс бойынша жасалған ерекше туындылары барған сайын батыл және авангардтық бола берді, ал 1920 жылдардың соңына қарай олардың халықаралық пошта арқылы тапсырыс қабылдау бизнесі өте табысты болды. Ричард олардың каталогына көптеген суреттерді түсірді, ал Натива кейде модель болды. Олардың ең танымал дизайндарының бірі – тікпелі болат конус формалы бюстгальтер және қауырсынмен безендірілген бас киіммен бірге пәкдік белбеуі. Олардың жетістігі эротикалық кітап дүкендерінің желісіне ие тігінші Леон Видалды Diana Slip атты сәнді ішкі киім бутикын ашуға ынталандырды. Америка Құрама Штаттарындағы жасырын гей қауымдастығының арасында былғары субмәдениет пайда болды, ал 1958 жылы Чикагода алғашқы гей былғары бары ашылды. Бұл мәдениет жылдам түрде бүкіл әлемге тарады және 1960 жылдары рок музыканттары мен теледидар жұлдыздарының, мысалы, "Қарсыластар" (The Avengers) сериалындағы Диана Ригг пен Онор Блэкманның ықпалымен кеңірек танылды. Олар толық денеге арналған былғары костюмдер, сондай-ақ былғары және латекс қолғаптар мен етіктер киді. Көптеген сәндік дизайнерлер фетиш субмәдениетінің элементтерін өз туындыларына енгізеді немесе негізгі ағым қабылдамайтын элементтерге негізделген өнімдерді тікелей жасайды. Малкольм Макларен мен Вивьен Вествуд 1970 жылдардағы панк субмәдениеті үшін бірнеше шектеулі BDSM-ге негізделген киімдер жасады, әсіресе, киюшінің аяқтарын белдіктермен байланыстыратын бондаж шалбарлары. House of Harlot, Torture Garden Clothing, Breathless of London, Vex Latex Clothing және Калифорниялық Madame S сияқты соңғы кездегі фетиш киімдерін шығаратын фирмалар өз туындылары үшін негізгі материал ретінде латекс пен былғарыны пайдалануға баса назар аударады, оларды аксессуар ретінде емес.

Жарияланымдар

Фетиш сән 1950 жылдары АҚШ-та Bizarre және көптеген басқа да жасырын басылымдар сияқты кітаптар мен журналдар арқылы кеңінен танымал болды. Skin Two – бүкіл әлемдік фетиш субмәдениетінің көптеген қырларын қамтитын заманауи фетиш журналы. Атауы фетиш киімдерінің екінші терідей болуына жатқан сілтеме.

Негізгі ағымы

Фетиш сәні негізгі сәнге әсер етті, ол подиумда да, одан тыс жерде де көрінді. Көптеген танымал дизайнерлер фетиш киімдерін шабыт көзі ретінде пайдаланып, латекс, ПВХ, кружево, винил және лакталған былғары сияқты материалдарды қолданды. Мұндай дизайнерлердің қатарында Тьерри Мюглер, Джонатан Сандерс, Александр Маккуин, Кристиан Диор, Шанель және Николас Кирквуд бар. Александр Маккуиннің 2016 жылғы күз/қыс жинағы фетиш сәнінің ықпалымен жасалған, ал материалдар мен аксессуарлар, мысалы, тізгіштер мен корсеттердің шабыты көрінеді. Басқа брендтер сәнді киім нарығы үшін арнайы құрылды. Илья Флитт пен Реша Шарма басқаратын «Флитт Илья» командасы, сән мен БДСМ-нің симбиоздық тұжырымдама екенін насихаттауды бастады. 2006 жылы Сиенна Миллердің, ал 2009 жылы Рианнаның олардың былғары тізгіштерін киюі, 2009 жылғы күз/қыс жинағына әкелді, онда сән үлгілері мен құлдырау құралдары болды. 2010 жылы Ранкинмен бірлесіп «Restraint by Fleet Ilya» көрмесі мен жылжымалы дүкен ашылды. Кейін Comme des Garçons, Джонатан Сандерс және Dion Lee сияқты негізгі брендтермен ынтымақтастық, «Флитт Ильяның» жоғары сән мен фетиш киімдері арасындағы шекараны бұзуға деген ұмтылысын бекітті. 2010 жылы Нью-Йоркте Zana Bayne пост-фетиш былғары бренді құрылды. Олардың туындыларын Бейонсе және Леди Гага сияқты жұлдыздар киді. Zana Bayne сондай-ақ Marc Jacobs және Comme des Garçons сияқты басқа брендтермен де ынтымақтастық жасады. Тодд Пенду 2012 жылы Zana Bayne-нің толық уақытты креативтік серігі болудан бұрын Comme des Garçons-та жұмыс істеген кезде Zana Bayne-мен жұмыс істей бастады. Atsuko Kudo – фетиш сәнінің ықпалымен ерекшеленетін тағы бір бренд, олар әйелдер киімдерін толығымен латекс резеңкесінен жасап шығарады. Көше сәні де фетиш сәнінің ықпалына түсті. 2016 жылдың соңында және 2017 жылы әлемде фетиш сәнінің элементтері жинақталды. Бұған мойын орамалдары, торы желілер, корсеттер, жамбасқа дейін жететін етіктер, тізгіштер, тұмарлар, сақиналы бекіткіштер және тізбектер сияқты бөлшектер, сондай-ақ лакталған былғары және винил сияқты материалдар кіреді.