Кіріспе

Жұмысшы табының жастар субмәдениеті

Скинхед немесе skin – 1960 жылдары Лондондағы жұмысшы табының жастары арасында пайда болған субмәдениеттің мүшесі. Бұл субмәдениет тез арада Ұлыбританияның басқа аймақтарына тарады, ал 1970 жылдардың соңында бүкіл әлемде жұмысшы табының екінші скинхед қозғалысы құрылды. Әлеуметтік оқшалану мен жұмысшы табының бірлігіне ұмтылыспен жетекшілік етілген скинхедтердің ерекше белгісі – қысқа немесе қырқылған шаштары және жұмысшы табының киімдері, мысалы, Dr. Martens және металл қапталғы (steel toe) жұмысшы аяқ киімдері, тізгіштер, жоғары белді және әртүрлі ұзындықтағы түзу шалбарлар, әдетте тар кесілген, клеткалы немесе бір түсті жеңіл көйлектер. Қозғалыстың өркендеуі 1960 жылдардың соңына келді, 1980 жылдары қайта жанданды және содан бері әлемнің көптеген аймақтарында сақталды. Скинхедтердің танымалдылығы екі толқынмен өсті, алғашқы толқын 1960 жылдардың соңында Ұлыбританияда болды. Алғашқы скинхедтер – жұмысшы табының жастары, олардың қозғаушы күші – баламалы құндылықтарды білдіру және жұмысшы табының мақтанышы болды. Олар 1950-1960 жылдардың қатаңдығы мен консерватизмін, сондай-ақ 1960 жылдардың ортасы мен соңындағы орта таптың немесе буржуазиялық хиппи қозғалысын және «бейбітшілік пен махаббат» идеологиясын қабылдамады. Скинхедтер оның орнына жұмысшы табының маргиналды субмәдениеттеріне тартылды, ерте жұмысшы табының модалық стилінің элементтерін және ямайкалық музыка мен сәнді, әсіресе ямайкалық «әдепсіз жігіттерден» (rude boys) алды. Қозғалыстың бастапқы кезеңдерінде ертедегі скинхед субмәдениеті, мод субмәдениеті және ямайкалық британдықтар мен ямайкалық иммигранттар арасындағы «әдепсіз жігіттер» субмәдениеті арасында айтарлықтай байланыс болды, өйткені бұл үш топ Ұлыбританиядағы бірдей жұмысшы табы мен кедей аудандарда өзара әрекеттесіп, дос болып жатты. Скинхедтер мод субмәдениетінің элементтерін және ямайкалық британдықтар мен ямайкалық иммигранттардың «әдепсіз жігіттер» субмәдениетін қабылдағандықтан, бірінші және екінші буынның скинхедтеріне ска, рокстеди және регги сияқты ямайкалық музыка жанрларының ырғақтары әсер етті, сондай-ақ кейде афроамерикандық соул және ритм-энд-блюз музыкасы да әсер етті. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында скинхед субмәдениетінің қайта жаңғыруы немесе екінші толқыны болды, оның жақтастары мен жаңадан пайда болған панк қозғалысы арасындағы өзара әрекет күшейді. Пунк-роктың жұмысшы табына бағытталған тармағы – Oi! көп ұзамай скинхед мәдениетінің маңызды бөлігіне айналды, ал бірінші буын скинхедтер сүйген ямайкалық жанрлар панк пен жаңа толқын арқылы 2 Tone деп аталатын стильде өңделді. Бұл жаңа музыкалық қозғалыстарда скинхед субмәдениеті әртараптанды, ал қазіргі скинхедтер модасы бастапқы таза кесілген 1960 жылдардағы мод және «әдепсіз жігіттер» стилінен панк әсеріне бағынған стильдерге дейін өзгерді. 1980 жылдардың басында саяси көзқарастар маңыздылығы артып, субмәдениеттің екіге бөлінуіне әкелді, оң және сол жақ бағыттарын анықтады, бірақ көптеген скинхедтер өздерін саяси бейтарап деп есептеді. Ұлыбританияда скинхед субмәдениеті қоғамдық пікірде ұлттық фронт және британдық қозғалыс сияқты ұлтықшыл топтармен байланысты болды. 1990 жылдары Еуропа мен Солтүстік Америкада неонацистік скинхед қозғалысы пайда болды, бірақ оған қарсы «Нәсілшілдікке қарсы скинхедтер» (Skinheads Against Racial Prejudice) сияқты топтар құрылды. Бүгінгі күнге дейін скинхед субмәдениеті саяси көзқарастардың кең спектрін көрсетеді, тіпті көптеген адамдар оны негізінен саяси емес жұмысшы табының қозғалысы ретінде қабылдап отыр.

Шығуы және алғашқы толқын

1950 жылдардың соңында соғыстан кейінгі экономикалық өркендеу көптеген жастардың қолжетімді кірісінің артуына алып келді. Олардың кейбіреулері осы кірісті жаңа модаға жұмсады; жыртылған киім киді және американдық соул топтары, британдық R&B топтары, белгілі бір киноактерлер және Карнаби көшесіндегі киім сатушылар таныстырғандай, оларды жамау үшін матадан пайдаланды. Бұл жастар модтар деп белгілі болды – тұтынушылдығымен, модаға, музыкаға және скутерлерге құштарлығымен ерекшеленетін жастар субмәдениеті. Жұмысшы табының модтары өмір салтына және жұмыс жағдайларына сәйкес келетін практикалық киімдерді таңдады: жұмыс немесе әскери аяқ киім, түзу етік джинсы немесе Sta Prest шалбар, түймелі көйлектер мен ілгектер. Мүмкіндігі болғанда, бұл жұмысшы классының модтары ақшаларын костюмдер мен басқа да әдемі киімдерге жұмсады, оларды соул, ска және рокстеди музыкасы ойналатын би залдарында киеді. 1966 жыл шамасында, тауыс модтары (тегіс модтар деп те аталады), олар аз зорлық-зомбылық көрсетіп, әрқашан соңғы қымбат киімдерді киеді, және қатал модтар (бандиттер, лимондықтар немесе жержаңғақтар деп те аталады), олардың қысқа шаштары мен жұмысшы классының бейнесінен танылды арасында жік туды. 1968 жылға қарай қатал модтар скинхедтер деп белгілі болды. Олардың қысқа шаштары практикалық себептерге байланысты болуы мүмкін, себебі ұзын шаштар өнеркәсіптік жұмыстар мен көшедегі төбелес кезінде қиындық тудыруы мүмкін. Скинхедтер орта таптың хиппи мәдениетіне наразылық ретінде шаштарын қысқа қырып алған болуы мүмкін. Көптеген модтардың ықпалын сақтап қалумен қатар, ертедегі скинхедтер ямайкалық «рұди бой» стилі мен мәдениетіне, әсіресе музыкаға – ска, рокстеди және ерте реггиге (темпосы баяулап, өлеңдері қара ұлтшылдығы және растафари қозғалысы сияқты тақырыптарға бағытталғанға дейін) қызығушылық танытты. 1969 жылға қарай скинхед мәдениеті соншалықты танымал болды, тіпті Slade рок-тобы да уақытша маркетингтік стратегия ретінде осы стильді қабылдады. Субкультура Ричард Алленнің, әсіресе «Скинхед» және «Скинхедтен қашу» сияқты зорлық-зомбылық пен жыныстық сипаттамалары бар романдарының арқасында кеңінен танылды. Батыс Австралиядағы Перт қаласына британдықтардың көптеп көшіп келуіне байланысты, сол қаладағы көптеген британдық жастар 1960 жылдардың соңында скинхед/шарпилер топтарына қосылып, өздерінің австралиялық стилін дамытты. 1970 жылдардың басында скинхед субмәдениеті танымал мәдениеттен жоғалып, кейбір бастапқы скинхедтер «сұдырлар» (шаштарын тарақпен түзетуге қабілетті), «тегіс» (көбінесе иыққа дейін жететін шаштармен) және «бутбойлар» (мод ұзындығындағы шаштармен; топтармен және футбол хулигандығымен байланысты) сияқты жаңа категорияларға өтті. Кейбір мода трендтері мод тамырларына оралды, брогтар, лоферлер, костюмдер және шалбар-свитер комбинациясы қайтадан танымал болды.

Екінші толқын

1970 жылдардың аяғында панк-роктың пайда болуынан кейін скинхед субмәдениеті айтарлықтай жанданды. Осы қайта жаңғыруға ұшыраған скинхедтердің көпшілігі панктың коммерциялықтануына қарсылық танытып, 1969 жылғы түпкі скинхед стиліне сай келген сыртқы түрін қабылдады. Бұл қайта жаңғыруға Гари Ходжес пен Хокстон Том Маккорт (екісі де кейіннен 4 Skins тобының мүшелері) және Саггс, кейіннен Madness тобының мүшесі болды. Осы кезеңде кейбір скинхедтер Ұлттық фронт және Британдық қозғалыс сияқты ашық оңшыл топтармен байланыс жасады. 1979 жылдан бастап панктың ықпалымен шаштары қысқарақ, етіктері биік, дәстүрлі стильге көңіл бөлмейтін скинхедтердің саны артып, көбінесе футбол хулигандығына байланысты бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті. Дегенмен, түпкі мод стилінен шыққан скинхедтер де сақталып қалды. Соңында, скинхед субмәдениетінің әртүрлі түсіндірмелері Ұлыбритания мен Еуропа континентінен тысқары жерлерге тарады. АҚШ-та хардкор панк сахнасының бір бөлігі скинхед стилін қабылдап, осы субмәдениеттің өзіндік нұсқасын жасады. Билл Осгерби скинхед мәдениетінің нақты экономикалық жағдайларға байланысты күшейе түсетінін айтты. BBC-ге берген сұхбатында ол: "1970-ші жылдардың аяғы мен 1980-ші жылдардың басында жұмысшы табының мәдениеті жұмыссыздық пен қала ішіндегі құлдырау салдарынан жойылды және әлеуметтік өзгерістерге қарсы тұрып, жұмысшы табының бірлігі мен өзіндік ерекшелігін қайта жаңғыртуға тытылды" деді.

Германия

1980 жылдары Батыс Германияда скинхедтер мен антифашистік және солшыл жастар қозғалысының мүшелері арасында көшедегі төбелес жиі болып тұрды. Неміс неонацистері, Михаэль Кюхнен сияқты басқалармен бірге, өсіп келе жатқан скинхед ортасынан жаңа, жас мүшелерді тарту арқылы қатарын кеңейтуге тырысты. Берлин қабырғасының ар жағында, Шығыс Германияда, скинхед жастар қозғалысы екі түрлі бағытқа дамыды: бірі көбінесе жастардың наразылық сән стиліне баса назар берсе, екінші жағы жиі қарапайым киім киіп, саяси қызметке көбірек ден қойды. Бұл топтар Штази агенттерімен сіңіріліп, Шығыс Германияда ұзаққа соқпады. 1987 жылы Сион шіркеуінде (Шығыс Берлин) өткен панк концертіне скинхедтер тобы шабуыл жасағаннан кейін көптеген скинхед көшбасшылары тұтқындалудан қашу үшін Батыс Германияға қашты.

Шаш

Бірінші толқын скинхедтері көбінесе 2 немесе 3 нөмірлі қысқа кесу гарнитурасын қолданды (қысқа, бірақ толық жалаңаш емес). 1970 жылдардың соңынан бастап, ерлер скинхедтері әдетте 2 нөмірлі гарнитурамен немесе одан да қысқа шаштарын қырқып тастады. Осы кезеңде шашқа бүйірден бөлігіш жасап қырқу да кездесетін. 1980 жылдан бері кейбір скинхедтер гарнитурасыз шаштарын қырқып, тіпті қырықпашпен шаштарын толықтай қырып тастады. Кейбір скинхедтер әртүрлі стильдегі, әдетте ұқыпты кесілген шашақтарымен ерекшеленеді. 1970 жылдары көптеген әйел скинхедтер мод стилінде шаштарын кестірді. 1980 жылдардағы скинхедтердің қайта жандануы кезінде көптеген әйел скинхедтер қауырсын шаш стилін таңдады (Челси – алдынан маңдайшасы бар боб, ал арт жағынан шашы қырқылып, қысқа болады). Қауырсын шаш стилі басынан қысқа, ал алды, артқы және бүйір жақтарында маңдайшалары бар.

Киім-кешек

Скинхедтер ұзын немесе қысқа жеңді түймелі көйлектерді немесе Бен Шерман, Muses Cuya, Fred Perry, Brutus, Warrior немесе Jaytex сияқты брендтердің пололарын; Lonsdale немесе Everlast көйлектері немесе свитерлерін; «әкелер» көйлектерін; V-мойынды свитерлерді; жеңсіз свитерлерді (Ұлыбританияда танк топ деп атайды); кардиган свитерлерін немесе футболкаларды (жай немесе скинхед субмәдениетіне қатысты мәтіндері немесе суреттері бар) киеді. Олар бейімделген блейзерлерді, Харрингтон жакеттерін, бомбер жакеттерін, джинс жакеттерін (көбінесе көк, кейде ағартқышпен себілген), есек жакеттерін, Кромби стиліндегі пальтоларды, қой терісінен жасалған үштен бір бөлігі ұзындықтағы пальтоларды, қысқа мактарды, маймыл жакеттерін немесе паркаларды кие алады. Дәстүрлі («қатты мод») скинхедтер кейде костюм киетін, көбінесе екі түсті «Тоник» матадан (жарық пен бұрыштарға қарай түсі өзгеретін жылтыр мохерге ұқсас материал) немесе «Уэльс принці» немесе «қасқыр тісі» суретімен. Көптеген скинхедтер Sta Prest жалпақ алдыңғы шалбарды немесе басқа киімді шалбарды; джинсыны (әдетте Levi's, Lee немесе Wrangler); немесе жауынгерлік шалбарды (жай немесе камуфляжды) киеді. Джинс пен шалбарды қасақана қысқа (жетілдірілген, оралған немесе тығылған) киіп, буттарды көрсету үшін немесе лоферлер немесе брогтармен кигенде жарқын шұлықтарды көрсету үшін киеді. Джинс көбінесе көк түсті, параллель аяқ дизайнымен, жиектелген немесе таза және жұқа оралған манжеттерімен (turn ups) және кейде камуфляждық шалбарға ұқсату үшін ағартқышпен себілген (Oi! скинхедтері арасында танымал стиль). Көптеген дәстүрлі скинхедтер әртүрлі түстердегі, әдетте 1 дюймнан аспайтын, белдікке бекітілген тіреулерді (сәндеушілерді) киеді. Кейбір аймақтарда одан да кеңірек тіреулер скинхедті сәнсіз немесе «ақ күш» скинхеді ретінде анықтауы мүмкін. Дәстүр бойынша, тіреулер артқы жағында Х пішінде киіледі, бірақ кейбір Oi! бағытталған скинхедтер тіреулерін төмен іліп тастайды. Суретті тіреулер – көбінесе қара және ақ клеткалы немесе тік жолақты – кейде дәстүрлі скинхедтер киеді. Кейбір жағдайларда, тіреулердің немесе ұшқыштар жакеттерінің түсі ұжымдық байланысты білдіру үшін қолданылған. Таңдалған түстер аймақтық жағынан әр түрлі болды және әртүрлі аймақтар мен кезеңдерде мүлдем басқа мағынаға ие болды. Тек сол аймақта және сол кезеңдегі скинхедтер ғана түстердің мағынасын дұрыс түсіндіре алады. Түсті киімдерді қолдану практикасы, әсіресе дәстүрлі скинхедтер арасында, олар өз түстерін әдетте сән үшін таңдайды, азайды. Скинхедтер арасында таралған бас киімдерге мыналар жатады: Трилби шляпасы; шошқа пішіні шляпасы; жалпақ бас киімдер (Scally бас киімдері немесе жүргізуші бас киімдері), қысқы жүн бас киімдері (боббсыз). Бұрынғылары (көбінесе сутест және «Апельсин механизмі» фильмінің әсерінен) сирек кездеседі. Дәстүрлі скинхедтер кейде Кромби стиліндегі пальтоның немесе тоник костюмының кеуде қалтасында жібек орамалды киеді, кейде әсем шұлықпен бекітіледі. Кейбіреулері қалтадағы флеш-карталарды киеді. Бұл - контрастты түстердегі жібек бұйымдар, картонға орнатылған және күрделі бүктелген орамалға ұқсайды. Түстерді таңдау әдетте сүйікті футбол клубының негізінде жасалады. Кейбір скинхедтер түйме белгілерін немесе мата жапсырмаларын киеді, олармен байланысты, қызығушылықтары немесе сенімдері бар. Сондай-ақ, футбол клубтарының түстерінде жүн немесе баспалы расон шарфтары кең таралған, олар мойында, білегінде түйіліп немесе белдікте белбеу орамасынан ілінеді. Паисли үлгісі бар жібек немесе жасанды жібек шарфтары да кейде киіледі. Кейбір сутесттер өткір ұштары бар жабық қолшатырларды немесе ұстауы бар қолшатырларды алып жүрді. Осыдан кейін оларды «Бролли-бойз» деп атады. Әйелдер скинхедтер әдетте ерлер сияқты киім-кешек киеді, оған аяқ киім, шұлық немесе үштен бір бөлігі ұзындықтағы жакеттен тұратын костюм-кешектер және оған сәйкес келетін қысқа юбка киеді. Кейбір қыздар балық аулайтын шұлықтар мен шағын юбка киеді, бұл стиль панк әсерімен скинхедтер қайта жаңғыру кезінде енгізілді.

Аяқ киім

Көптеген скинхедтер ботинка киеді; 1960 жылдары әскери артық немесе қарапайым жұмыс ботинкалары, кейін доктор Мартенс ботинкалары мен аяқ киімдері. 1960 жылдары Ұлыбританияда скинхедтер мен хулигандар киетін ботинкалар бовер ботинкалары деп аталды; сол себепті скинхедтерді кейде бовер жігіттері деп атайды. Скинхедтер сондай-ақ брогтер, лоферлер немесе доктор Мартенс (немесе осыған ұқсас стильдегі) төмен аяқ киім киеді. Соңғы жылдары Solovair, Tredair Grinders және Gripfast сияқты басқа брендтердің ботинкалары скинхедтер арасында танымал болды, өйткені көптеген доктор Мартенс енді Англияда жасалмайды. Adidas немесе Gola сияқты брендтердің футбол стиліндегі спорттық аяқ киімдері көптеген скинхедтер арасында танымал болды. Әйелдер немесе балалар скинхедтер әдетте ерлер сияқты аяқ киім киеді, оған маймыл ботинкалары қосылады. Маймыл ботинкаларының дәстүрлі бренді Grafters болды, бірақ қазір оларды Dr. Martens және Solovair да жасайды. Скинхед субмәдениетінің алғашқы күндері кейбір скинхедтер қолдайтын футбол командасының түсіне қарай ботудың шнурларын таңдайтын. Кейіннен кейбір скинхедтер (әсіресе саяси белсенділері) өздерінің сенімдерін немесе байланыстарын көрсету үшін шнурдың түсін пайдалана бастады. Таңдалған түстер аймақтық жағынан әр түрлі болды және әр түрлі аймақтар мен кезеңдерде мүлдем басқа мағынаға ие болды. Тек сол аймақта және сол кезеңдегі скинхедтер ғана түстердің мағынасын дұрыс түсіндіре алады. Бұл практика, әсіресе дәстүрлі скинхедтер арасында сирек кездеседі, олар өз түстерін көбінесе сән үшін таңдайды. Сүйттер кейде түсті шұлық киетін (мысалы, қара немесе ақ емес, қызыл немесе көк). Скинхед субмәдениеті бастапқыда соул, ска, R&B, рокстеди және ерте регги сияқты қара музыка жанрларымен байланысты болды. 1970 жылдардың соңындағы скинхедтер үшін ең танымал музыка стилі 2 Tone болды, ол ска, рокстеди, регги, поп және панк-роктың қосындысы. 2 Tone жанры 2 Tone Records, Coventry рекордтық лейблімен байланысты аталды, онда The Specials, Madness және The Selecter сияқты топтар болды. Кейбір 1970 жылдардың соңындағы скинхедтер Sham 69 және Menace сияқты белгілі бір панк-рок топтарын да ұнатты. 1970 жылдардың соңында панк-роктың алғашқы толқынынан кейін көптеген скинхедтер Oi! жанрын қабылдады. Музыкалық жағынан алғанда, Oi! стандартты панк пен футбол әндерінің, паб-роктың және британдық глэм-роктың элементтерін біріктіреді. Oi! терминінің музыкалық жанр ретінде Cockney Rejects тобы мен Sounds журналында жанрды жақтаған журналист Гарри Бушелден шыққан деп айтылады. Бұл тек скинхедтерге тән жанр емес, Oi! топтарына скиндер, панктар және осы екі топқа да жатпайтын адамдар кірді. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басындағы ең танымал Oi! топтары Angelic Upstarts, Blitz, the Business, Last Resort, The Burial, Combat 84 және 4 Skins болды. Американдық скинхедтер Warzone, Agnostic Front және Cro Mags сияқты топтармен субмәдениет пен хардкор панк музыкасының арасында байланыс жасады. Oi! стилі әлемнің басқа бөліктеріне де тарады және көптеген скинхедтер арасында танымал болып қала береді. Көптеген кейінірек Oi! топтары американдық хардкордың және 1970 жылдардағы британдық стритпанктың әсерлерін біріктірді. Кейбір скинхедтер арасында хэви-металл танымал. Мысалы, канадалық Blasphemy тобының гитаристісі қара нәсілді болса да, "қара металл скинхедтері" деген сөз тіркесін танымал етуге және тауарлауға көмектесті. Ұлттық-социалистік блэк-метал ақ үстемдік скинхедтерінің арасында танымал. "Satanic Skinhead Propaganda" деп аталатын лейбл неонацистік блэк-метал және дэт-метал топтарына маманданған. Блэк-метал пионері және оңшыл экстремист Варг Викернес бірнеше шіркеулерді өртеп жібергені және Ойстейн Арсетті өлтіргені үшін түрмеде отырған кезінде скинхедтік көріністі қабылдап, СС белгісі бар белбеу кигені белгілі болды. Көптеген ақ скинхедтер Oi! музыкасын тыңдаса да, олар өз саясатына сәйкес жеке жанрды дамытты: Коммунизмге қарсы рок (RAC). Ең танымал RAC тобы - Skrewdriver, ол бастапқыда саяси емес панк-топ ретінде басталды, бірақ алғашқы құрамы тарап, жаңа құрам құрылғаннан кейін неонацистік топқа айналды. RAC музыкалық жағынан алғанда Oi! және панкқа ұқсас болды, бірақ содан бері басқа жанрлардың элементтерін қабылдады. Хардкор панктен шабыт алған ақ күшті музыка кейде хеткор деп аталады.

Расизм, расизмге қарсылық және саясат

Алғашқы скинхедтер міндетті түрде кез келген саяси қозғалыстың бөлігі болған жоқ, бірақ 1970-жылдар өте барысында көптеген скинхедтер саяси белсенділікке көшті және Ұлыбританияда нәсілдік жеккөруге негізделген скинхедтердің зорлық-зомбылық әрекеттері бастау алды. Скинхедтер арасындағы осы өзгерістердің нәтижесінде Ұлттық фронт және Британдық қозғалыс сияқты ашық оңшыл топтар өздерінің қатарында «ақ үстемдік» скинхедтерінің санының артуын байқады. «Ақ үстемдік» және неонацистік скинхед субмәдениеті ақырында Солтүстік Америкаға, Еуропаға және әлемнің басқа да аймақтарына тарады. 1980-жылдары құрылған және кейін «ақ үстемдік» скинхедтерімен байланысты болған үш белгілі топ – Ақ Арийлік Кедергі, Қан мен Ұрпақ және Хаммерскинс. Алайда, 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басында Ұлыбританиядағы көптеген скинхедтер мен суэдерлер ашық солшыл және оңшыл идеологияларды теріске шығарды. Бұл көзқарас музыкалық тұрғыдан алғанда Oi! стиліндегі Cockney Rejects, The 4 Skins, Toy Dolls және The Business сияқты топтармен бейнеленді. Неонацизм мен саяси экстремизмге қарсы сөйлеген және оның орнына дәстүрлі скинхед мәдениетін қолдаған екі белгілі скинхед тобы – Шотландиядағы Глазго шпиондық балалары (олар «69-шы жылдың рухы» фразасын ойлап тапты) және Англиядағы Hard As Nails журналының баспагерлері. 1960-жылдардың соңында Ұлыбританиядағы кейбір скинхедтер (соның ішінде қара скинхедтер) Оңтүстік Азиядан келген иммигранттарға қарсы зорлық-зомбылық көрсетті (бұл әрекет жалпы сленгте «паки сауаты» деп белгілі). Дегенмен, субмәдениеттің басынан бері, әсіресе Шотландия мен Солтүстік Англияда нәсілшілдікке қарсы скинхедтер де болды. Скинхед субмәдениетінің сол жағындағы «қызыл терілілер» мен анархист-скинхедтер әскериленген түрде фашизмге қарсы және жұмысшы табына жақтас позицияны ұстанады. «Барлық полицейлер – жауыз» деген фраза The 4 Skins тобының 1982 жылғы «A.C.A.B.» әні арқылы кейбір скинхедтер арасында кеңінен танымал болды. Ұлыбританияда солшыл скинхед мүшелерінің көп санына ие екі топ – 1981 жылы құрылған «Қызыл әрекет» және 1985 жылы құрылған «Фашизмге қарсы әрекет». Халықаралық деңгейде ең танымал скинхед ұйымы – 1987 жылы Нью-Йорк қаласында құрылған және кейін басқа елдерге тараған «Нәсілдік жеккөруге қарсы скинхедтер».

Ресейдегі скинхедтер

Виктор Шнирельманн, «Мәскеу көшелерінің тазалаушылары»: скинхедтер, БАҚ және қоғамдық пікір. М.: Академия, 2007. 116 б.