Кіріспе

Аяқ пен аяқтарды тізеге дейін немесе одан жоғары жабатын, көбінесе әйелдер киетін киім.

Шұлық (тарихи контексте "жолбау" деп те аталады) – аяқтың табанынан тізеге дейін, немесе мүмкін жамбастың бір бөлігіне, тіпті толығымен жабатын, денеге жақын, серпімді киім. Шұлықтардың түсі, дизайны және мөлдірлігі әртүрлі болуы мүмкін. Қазіргі кезде шұлықтар көбінесе сән үшін және эстетикалық көрініс үшін таңдалады, әдетте орташа немесе қысқа көйлектің (юбканың) бірге киіледі.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, шұлық сөзінің шығу тегі кем дегенде ежелгі болса да, орта ғасырларда ерлер әдетте киетін киімдерді шланг деп атаған. Бұл сөз дененің төменгі "бұта" бөлігін білдіретін, ал аналогия бойынша 15-шы ғасырдағы төменгі сүйек пен аяқ-қолдарды жабатын бір бөлік киімді білдірді – негізінен жоғарғы қорлар (кейіннен тізе шұлық ретінде бөлек киіледі) және төменгі қорлар (кейіннен бөлек киіледі). (Қараңыз: Шланг.) 1590 жылдарға дейін шұлықтар қолмен тоқылған немесе тоқылған матадан жасалған. Иілгіштігі үшін тоқылған шұлықтар артықшылыққа ие болды. Алғашқы тоқу машиналары шұлық жасау үшін ойлап табылды. Шұлықтардың өзі мақтадан, зығырдан, жүннен немесе жібектен жасалған. Шипалы мақта, сондай-ақ Балбригган қаласында жасалған мақта да кең таралған. 1920 жылдарға дейін, егер киілген болса, шұлықтар көбінесе жылылық үшін киілген. 1920 жылдары, көйлектердің белдемшесі көтеріліп, орталық жылыту кеңінен таралмағандықтан, әйелдер ашық қалған аяқтарын жабу үшін дене түсіне жақын шұлық кие бастады. Бұл шұлықтар жұқа, алдымен жібек немесе rayon (сол кезде "жасанды жібек" деп аталған), ал 1940 жылдан кейін нейлоннан жасалған. 1939 жылы DuPont химиялық компаниясы нейлонды енгізгеннен кейін АҚШ-та шұлықтарға сұраныс күрт өсті, бір күні 4 миллионға дейін жұп сатылды. Нейлон шұлықтар мақта мен жібекке қарағанда арзан, берік және жұқа болды. Америка Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, DuPont нейлон шұлықтарды өндіруді тоқтатты және зауыттарын парашют, ұшақтарға арналған сепкілдер мен арқандар жасауға қайта жарақтандырды. Бұл жетіспеушілікке және шұлықтардың қара нарығының пайда болуына әкелді. Соғыс аяқталғаннан кейін DuPont компаниясы шұлықтарды қайта өндіруге кірісетінін мәлімдеді, бірақ сұранысты қанағаттандыра алмады. Бұл АҚШ дүкендерінде "нейлон төңкерісі" деп аталған бірқатар тәртіпсіздіктерге әкелді, содан кейін DuPont өндірісті арттыра алды. 1940-1950 жылдары актриса, әнші және биші Ann Miller мен "Daddy Long Legs" сияқты танымал фильмдерде көрсетілгендей, кино және театр өндірісінде актрисалар мен бишілердің шұлықтарына тігілген шұлықтар пайда болды. Бүгінде шұлықтар көбінесе жүннен, жібектен, мақтадан немесе нейлоннан жасалады. 1959 жылы коммерциялық колготкилердің енгізілуі шұлықтарға балама ұсынды, нәтижесінде шұлықтарды қолдану күрт төмендеді. Мұның басты себебі көйлектердің белдемшесінің жоғарылауы болды (мини-көйлектер). 1970 жылы АҚШ-та колготкилер сатылымы алғаш рет шұлықтар сатылымын басып өтті және содан бері осылай болып келеді. 1987 жылдан бастап, жаңадан ойлап табылған ұстап тұратын шұлықтардың пайда болуына байланысты колготкилер сатылымы сәл төмендеді, бірақ олар әлі де ең көп сатылатын шұлық түрі болып табылады.

Пайдасы мен кемшіліктері

Солтүстік Америка ағылшын тілінде кейде шұлықтарға қарағанда геттерге көбірек әуес болады, себебі бірнеше себеп бар. Олардың арасында шұлықтардың, сондай-ақ жартиерлерді, кружевоны, жоғары сәнді киімдерді, аппликацияны және санның ашық болуын қолданудың эстетикалық тұрғыдан әдемі немесе сексуалдық тартымды әрі сүйкімді болып көрінуі мүмкін. Найлон геттер де, геттер де жіңішке болғандықтан, шалбарға қарағанда тез кебеді. Егер зақымданса, қосалқы жұптарын алып жүру оңай. Егер тігісі кесілсе, оларды "бір-бірлеп" ауыстыруға болады, бұл толық шалбарға қарағанда арзанға түседі. Дегенмен, суық ауа райында геттердің бір кемшілігі бар – геттерге қарағанда тері көбірек суыққа ұшырайды. Сонымен қатар, геттерге жартиер немесе жартиер белдігі қажет емес.