Кіріспе

Бернард Будианский (/bʌdɪˈænskɪ/; 8 наурыз 1925 жыл – 23 қаңтар 1999 жыл) – қолданбалы механика саласындағы американдық ғалым, құрылымдар мен материалдар механикасына маңызды үлес қоскан. Ол Тимошенко медалінің иегері болды.

Өмірбаян

Будианский 1925 жылғы 8 наурызда Нью-Йорк қаласында орыс иммигранттары Луи мен Роза (Чаплик) Будианский отбасында дүниеге келген. 1944 жылы Нью-Йорк қалалық колледжінде азаматтық инженерия бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, 19 жастан асып, Вирджиния штатындағы Лэнгли Филдтегі Аэронавтика жөніндегі Ұлттық кеңес комитетінде (NACA, NASA-ның алдағысы) аэронавтикалық зерттеуші ғалым болып жұмыс істеді. 1947 жылы Браун университетінің қолданбалы математика магистрлік бағдарламасына оқуға түсу үшін NACA-дан білім алу демалысын алды. 1950 жылы «Пластикалық қабат теориясының негізгі теоремалары мен салдары» тақырыбында диссертация қорғап, Ph.D. ғылыми дәрежесін алды. 1950 жылы Лэнглиге оралып, 1952 жылы Құрылымдық механика бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. 1955 жылы Гарвард университетінің профессоры болып кірді. Ол тау жыныстарындағы жарықтар мен қосылыстардың сейсмикалық толқындардың таралуына тигізетін әсері туралы көп сілтеме жасалған еңбектер жасады, бұл Жердегі тау жыныстарының қасиеттерін анықтаудың стандартты әдісіне айналды, сондай-ақ адам өкпесінің кеңеюіндегі кернеу мен деформацияны түсінуге үлес қосты. Оның кейінгі жылдардағы жұмысы материалтану саласындағы мәселелерге бағытталған, қатты денелердің механикалық қасиеттерін микроскопиялық механизмдер тұрғысынан түсіндірді. Ол бұл маңызды саланы «микромеханика» деп атады. Ол осы саладағы пионерлердің бірі болды және икемді металдардың сынуын, сондай-ақ әдетте сынық болатын керамика мен композиттік материалдардың беріктігін арттыруды түсіндіруге үлес қосты. Будианский көптеген наградаларға ие болды, оның ішінде: AIAA 1970 жылғы Драйден зерттеу лекциясы; CCNY 1974 жылғы Таунсенд Харрис медалі; ASCE 1982 жылғы фон Карман медалі; Инженерлік ғылымдар қоғамының 1985 жылғы Эринген медалі; ASME 1989 жылғы Тимошенко медалі. Сонымен қатар, ол 1986 жылы Солтүстік-Батыс университетінен және Технион Израиль технология институтынан құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол сондай-ақ Ұлттық ғылым академиясының, Ұлттық инженерия академиясының, Америка өнер және ғылым академиясының, Корольдік Нидерланд ғылым және өнер академиясының және Дания қолданбалы математика және механика орталығының мүшесі болды. Кәсіби ұйымдарға ASCE, ASME, AIAA және AGU кірді. Бернард Будианский 1999 жылдың 23 қаңтарында Массачусетс штатындағы Лексингтон қаласындағы үйінде 73 жасында дүние салды. Оның артында әйелі және екі ұлы қалды, олардың бірі - жазушы Стивен Будианский.