Кіріспе
Техас штатының Эль-Пасо қаласындағы мемлекеттік парк, Техас штатының Франклин таулары мемлекеттік паркі – Франклин тауларын қорғайтын Техас штатының Эль-Пасо қаласындағы мемлекеттік парк. Парк штаб-пәтері 5426 фут (1654 м) биіктікте орналасқан, ал ең биік шыңы – Солтүстік Франклин тауы 7192 фут (2192 м) биіктікке жетеді. Бұл елдегі қала шегінде толығымен орналасқан ең ірі қалалық парктердің бірі, Франклин таулары мемлекеттік паркі жыл бойы жаяу серуендеу, тау велосипедімен жүру, пикниктер ұйымдастыру және көрікті жерлерге саяхаттау үшін ашық.
Franklin Mountains State Park is a Texas state park in El Paso, Texas, that protects the Franklin Mountains. Park headquarters are located at an elevation of 5426 feet (1654 m) with the highest peak, North Franklin Mountain, reaching 7192 feet (2192 m). It is one of the largest urban parks in the nation lying completely within city limits, covering Franklin Mountains State Park is open year round for recreational hiking, mountain biking, picnicking and scenic driving and vistas.
Тарих
Түпкі американдықтар және басқа саяхатшылар Франклин таулары мен Хуарес таулары арасындағы кеңістікті кесіп өтетін кезде Франклин тауларының табиғи ресурстарын пайдаланған. Пиктограммалар мен ұрғыш шұңқырлары 12 000 жылдан астам бұрын тауларда адам болғанын куәландырады. Қала 1852 жылы ресми түрде Эль-Пасо деп аталғанымен, жергілікті тұрғындар 1850 жылдарға дейін оны Франклин деп атап келді. Эль-Пасо қалайы өндіру және балқыту компаниясы 1909 жылдан 1915 жылға дейін Солтүстік Франклин тауының солтүстік-шығыс беткейінде қалайы кенішін пайдаланды. Кеніш АҚШ-тағы жалғыз қалайы кеніші болғанымен, экономикалық тұрғыдан сәтсіз аяқталды. Франклин тауларына қорғау статусы беру жөніндегі күш-жігер 1925 жылы басталды. Бір жылжымайтын мүлік компаниясы тауларда тұрғын үйлер салуды жоспарлады және 1979 жылы тауға жол салды. 1979 жылы Wilderness Park Coalition деп аталатын жергілікті ұйым Техас заң шығарушы органына тауларды қорғауға көндірді. Осы жетістікке қарамастан, заң шығарушы орган сол заңда саябақты дамыту, пайдалану және күтіп ұстау үшін қаржыландыруға тыйым салды. Жер 1981 жылы ресми түрде сатып алынды.
Геология
Франклин таулары 37 шақырымға созылып, 5 шақырым енді. Франклин таулары Кенозой дәуіріндегі Рио-Гранде жарылысымен байланысты жер қыртысының кеңеюі нәтижесінде қалыптасқан. Қазіргі кездегі таудың және оған іргелес алаптардың топографиясы соңғы 10 миллион жылдағы жарылу кезіндегі кеңеюмен реттелгенімен, тау ішіндегі жарықтар 85 және 45 миллион жыл бұрын болған Ларамид оргенезі кезіндегі деформацияны да көрсетеді. Ең биік нүктесі – Солтүстік Франклин тауы, оның биіктігі 2192 метр (7192 фут). Мундидің ойысының шығысынан өтетін жол арқылы Солтүстік Франклин шыңына жетуге болады. Таулар негізінен шөгінді тау жыныстарынан және кейбір магмалық интрузиялардан тұрады. Геологтар оларды көлбеу блок тізілімді таулар деп атайды, және оларда миллиард жылдық кембрийге дейінгі жыныстар кездеседі, бұл Техастағы ең ежелгі жыныстар.