Кіріспе
жалпы бағдарлама
Жүйелік профильдеуші – компьютерге орнатылған бағдарламалық қамтамасыз ету және қосылған аппараттық құралдар туралы толыққанды ақпарат бере алатын бағдарлама. Көбінесе жұмыс станциялары мен жеке компьютерлерде 1990-шы жылдардың ортасынан бері жүйелік профильдеушілер стандартты мүмкіндік ретінде келеді. Дегенмен, жүйелік профильдеушілер барлық есептеу архитектураларында әлдебір түрінде кездеседі. Мейнфреймдердегі "System Monitor" бағдарламалары жеке компьютерлердегі жүйелік профильдеуші бағдарламаларымен ұқсас функцияларды атқарады. Заманауи жүйелік профильдеушілер әдетте процессордың күйі (мысалы, сағаттық жиілігі), графикалық процессордың күйі және қосылған аппараттық құралдардың жай-күйі (мысалы, USB немесе FireWire құрылғылары) туралы дереу ақпаратты ұсынады.
Тарихи шығу тегі
Жүйелік профильдеушілер бағдарламаларды іске қосу үшін перфокарталардың қажеттілігі болмағаннан кейін қолданысқа енді. Мейнфрейм компьютерлері перфокарталар енгізу құрылғылары ретінде қолданудан шығарылған кезде модульдік архитектураға дамыды. Перфокартаға негізделген мейнфреймдік компьютер жүйелері әдетте кіріс немесе шығыс құрылғыларында аз өзгерістермен өте қатаң бекітілген архитектураға ие болды. 1990 жылдардан бері Linux сияқты кейбір есептеу архитектураларында аппараттық тәуелсіз жүйелік профильдеушілер пайда болды. Unix-ке ұқсас (POSIX стандартына сәйкес) операциялық жүйелердің көпшілігі жүйелік аппараттық тәуелсіз профильдеушілерге ие.
Пайдалану шығу тегі
Apple Computer-дің классикалық Mac OS-інде бұл Apple System Profiler деп аталатын бағдарлама арқылы жасалды. macOS-тағы жүйелік ақпарат құралы жай ғана "Жүйе туралы ақпарат" деп аталады және оған екі жолмен қол жеткізуге болады. "Жүйе туралы ақпарат" қосымшасы жүйе туралы ақпаратты жеңілдетілген кестелер мен ағаштар түрінде ұсынады, ал толық, егжей-тегжейлі ақпаратты терминал эмуляторында /usr/sbin/system_profiler бинарлық файлын іске қосу арқылы көруге болады. Microsoft Windows-та осыған ұқсас ақпаратты "Компьютер" немесе "Бұл компьютер" қасиеттерін қарау арқылы, Windows пернесі мен Pause/Break пернесін бірдей уақытта басу арқылы немесе msinfo32.exe бинарлық файлын іске қосу арқылы табуға болады.