Кіріспе

Үңгір ваннасы (Barlangfürdő) – Мисколцтаполкадағы табиғи үңгірдегі термалды ванна. Термалды судың температурасы 30°С/86°F, ол буын ауруларын басады және әдеттегі термалды суларға қарағанда тұздың мөлшері төмен (шамамен 1000 мг/литр болғандықтан) адамдар онда ұзақ уақыт, тіпті шексіз бойы шомылуға болады. Үңгір ваннасын қаңтар айынан басқа жыл бойына баруға болады. Үңгір мен термалды бұлақ көне заманнан бері белгілі, бірақ Таполка Мажарстан Осман империясының билігіне өткеннен кейін (16-17 ғасырлар) ғана танымал демалыс орнына айналды. Ол кезде бұл аймақ Грек православиесінің Геромбели аббаттығына қарасты болды. Таполканы демалыс орны ретінде дамыту идеясы 1711 жылы аббатқа тиесілі еді. Ол сондай-ақ судың пайдалы қасиеттерін зерттеу үшін Кассадан (қазіргі Кошице, Словакия) дәрігерлерді шақырды. 1723 жылы үш бассейн мен қонақ үй салынды. Үңгір әлі пайдаланылмады, себебі бассеиндер сыртта орналасқан. Су қазіргіден суық болды, өйткені Таполканың суық су бұлақтары да пайдаланылды (бұл бұлақтар қазір Мисколцты ауыз сумен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады). 18 ғасырдың ортасында, қысқа ғана уақытқа танымал болғаннан кейін, ваннаға қызығушылық азайды және 19 ғасырға қарай ғимараттар қирап кетті. 1837 жылы Геромбелидің жаңа аббаты ғимараттарды жаңартты және кеңейтті. Ол сондай-ақ бірінші жабық бассейн (әлі де үңгірдің сыртында) салдырды, бірақ ол тек бай қонақтарға арналды. 20 ғасырдың басында Мисколц қаласы грек православие шіркеуінен бұл аймақты термалды судың ғана емес, сонымен қатар ауыз су көзінің болуына байланысты сатып алды (қазір қаланың су тұтынымының жартысын осы көз қамтамасыз етеді). Келесі жылдары жаңа қоғамдық ванналар салынды. 1934 жылы Таполка ресми түрде шипажай қаласы деп танылды. 1939 жылы жаңа ванна үйінің құрылысы басталды. Құрылыс кезінде бірнеше археологиялық жаңалықтар табылды және 31,5°C температурасы бар, бұрын белгісіз жаңа су бұлағы табылды. Термалды ванна 1941 жылы ашылды, бірақ Үңгір ваннасы тек 1959 жылдың 14 мамырында ғана есігін ашты. Содан бері ванна кешені бірнеше рет кеңейтілді. 1969 жылы ашық бассейн және оның алдындағы ерекше, сиырғақ қабықшасы тәрізді шатыр салынды. 1980 жылдары жаңа бөлмелер мен дәліздер салынды, сондай-ақ жылырақ бассеиндер (34°C және 36°C) құрылды. Ванна кешенін кеңейтудің ең соңғы кезеңі 1998 жылы басталды.