Екінші дүниелік соғысында батып қалған «Роуэн» эсминеці

Кіріспе

Бенхам класының эсминеці

Үшінші USS Rowan (DD 405) – Стивен С. Роуэннің құрметіне аталған Бенхам класының эсминеці. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде Rowan Атлантика мұхитында болды және PQ 17 конвойы шайқасына британдық Әскери-теңіз флотына қосылған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелерінің бірі болды. Кейін Rowan Касабланка теңіз шайқасында француз әскери кемелерімен қақтығысты, бұл операция Torch-ты қолдау мақсатында жасалды. Rowan Сицилияға шабуыл жасауға көмектеспес бұрын UGS 6 конвойын қорғады. Rowan Италияға одақтастардың шабуылы кезінде Салерно жанында неміс торпедолық катерлерімен (E-қайықтарымен) батырылды.

Тарих

Роуэн кемесі 1937 жылдың 25 маусымында Норфолк әскери-теңіз кемежайында (Портсмут, Вирджиния) салынды; 1938 жылдың 5 мамырында суға түсірілді; вице-адмирал Роуэннің шөбере қызы Элизабет Х. Роуэн ханымның спонсоры болды және 1939 жылдың 23 қыркүйегінде комиссияға берілді. Кариб теңізінде сынақтан өткеннен кейін, Роуэн 1940 жылдың 17 мамырында Норфолктан шығып, Сан-Диегода (Калифорния) орналасқан Тынық мұхиты аймағына аттанды. Алайда 1941 жылдың көктемінде АҚШ-тың Еуропадағы соғысқа араласуы күшейді. Мамыр айында бейтараптық патрульінің шекарасы кеңейтілді және Әскери-теңіз флоты трансатлантикалық конвойларды қорғау бойынша жауапкершілігін біртіндеп кеңейтті. Айдың соңында Роуэн Атлантикаға ауыстырылып, бейтараптық патруліне тағайындалды. Көктем мен жаз айларында ол Ньюфаундлендтен Кариб теңізіне дейін жүзіп жүрді. Содан кейін қарашаның басында оған жақын және алыс шығысқа арналған британдық күшейткіштерді алып баратын WS 12X конвойын Галифакстан Кейптаунға дейін алып жүру тапсырылды. 10 қарашада Галифакстан кетіп, 9 желтоқсанда Кейптаунға жетті. 1942 жылдың қаңтар айында ол АҚШ-тың шығыс жағалауына оралып, Солтүстік Атлантика мен Кариб теңізінде конвой қызметін қайта бастады. 30 сәуірде ол Галифакстан шығысқа қарай басқа конвойды орта мұхит кездесу нүктесіне алып бару үшін жүзіп кетті. 10 мамырда конвойдан шыққаннан кейін ол Исландияның Хвалфьордурына барды. 11-і күні ол Хвалфьордур мен Скапа-Флоу базасында орналасқан британдық үй флотының бөлігі ретінде әрекет ететін TF 99-ға қосылды. Айдың ортасында ол "солтүстікке қарай" Сейдисфьёрдурға дейін "айналма" жасады, одан кейін ол TF 99-мен бірге PQ 16 және QP 12 конвойының бағытынан шығысқа қарай 150 миль қашықтықта кез-келген неміс бөлімшелерін тосқауылдау үшін конвойларды жою үшін Норвегиядан шығатын кез-келген неміс бөлімшелерін ұстады. Бірінші конвой Ресейдің солтүстігіне, екіншісі сол жерден қайтып келді. 29-сы күні TF 99 Скапа-Флоға кірді және 12 маусымда Исландияға оралып, PQ 17 және QP 13 конвойы үшін бұрынғы миссиясын қайталады. Соңғысы солтүстікке қарай төрт сауда кемесін жоғалтты және Рейкьявикке жетуден бұрын қайтып оралғанда тағы бесеуін жоғалтады. Берлин 33 сауда кемесін "Россельспрунг" атты су асты кемелерінің бірлескен операциясы арқылы жоюға бұйрық берді. PQ 17 27 маусымда Исландиядан кетті. Екі күннен кейін крейсердің қоршау күштері, оған Роуэн қосылды, Сейдисфьёрдурға қарай жылжиды, одан олар 1 шілдеде жолға шықты. 2 шілдеде Роуэн бөлініп, 17-басқармалыққа тағайындалды. Бұл конвойды, қатты тұманға қарамастан, неміс барлау ұшақтары көлеңкелеп тұрды, екі жүк тасушыны жоғалтты; бірі жерге тұрып, екіншісі мұздан зақымдалып, кері қайтуға бұйырды. Роуэн конвойға жақындаған кезде, Люфтваффе көтерілді. Роуэн, "Фьюри" және "Зафаран" құтқару кемесімен бірге шабуылшылардың біреуін атып түсіргенін мойындады. Кемелердің ешқайсысы жоғалған жоқ. Үшінші күні ауа райы конвойды бомбалаушы шабуылдан қорғады. Алайда, 4-ші күннің басында жау ұшақтары тұманнан өтіп келе бастады. "Еркіндік" кемесі сағат 03:00-ден кейін суға батып кетті. Шабуылдар жалғасты. Түстен кейін тағы төрт кемеге соққы беріп, екеуі суға батты. Көп ұзамай конвойды таратуға бұйрық берілді, ал эскорттар Норвегияның фьордынан кеткен деп хабарланған неміс ауыр бөлімшелерімен күтілетін ұрыста крейсерлерді қолдауға жіберілді. PQ 17 сауда кемесі солтүстікке қарай өз бетімен жүзіп кетті. Ресейге 11 кеме кірді. Рованға 4-ші күні крейсерлерге қосылуға бұйрық берілді, ол 7-ші күні сол күшпен бірге Исландияға оралды. 13-шы күні оның 16-шы дивизиясы босатылды, ал 14-ші күні ол АҚШ-қа оралды. Массачусетс штатының Бостон қаласында күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп, тамыздың ортасында Панамаға жүзіп, конвойды сүйемелдеу қызметін қайта бастады. Қыркүйек айында Норфолк, Вирджиния және Портленд, Мэн штаттарында жаттықты және патрульдік patrols; содан кейін, қазан айында TF 34 қосылды Операция Торч, Солтүстік Африкаға шабуыл. 7 қарашада ол шабуыл күштерімен Федалаға келді. 9-шы бөлімде ол көліктерді тексерді. 10-сы күні Касабланка маңында қарауылдап жүріп, Вишидің шабуылдаушыларын кері қайтаруға тырысқан кемелеріне қарсы әрекетке қатысты. 11-ші күні ол көлік аймағында тексеруді қайта бастады, ал 12-ші күні ол Құрама Штаттарға оралуға жолға шықты. 1942 жылдың желтоқсаны мен 1943 жылдың сәуірінде Роуэн екі күшейту және қайта жабдықтау конвойын Касабланкаға алып барды. Екінші сапарда UGS 6 кемесі 13-17 наурыз аралығында төрт күн ішінде "қасқырлар үйірінен" бес саудашыны жоғалтты. 16 наурызда ол Бенджамин Харрисонды 21.30-да атыспен батты. Мамыр айында кеме Атлантиканы соңғы рет кесіп өтетін болды. Айдың соңында ол TF 80-ге қосылды, Алжирдегі Мерс-эль-Кебирде және келесі айда Солтүстік Африка жағалауында суастыға қарсы патрульдер жүргізіп, конвойларды сүйемелдеді. 10 шілдеде Сицилияға шабуыл басталды. 14-ші күні Роуэн жағалауға келді, күшейту конвойының экранында және Гела маңында патрульдеуге кірісті. 20-сынан кейін ол солтүстік жағалауға ауысып, Палермо ауданында патрульдеу және конвойларды сүйемелдеу жұмыстарын жүзеге асырды. 26-сы күні ол Чефалу мен Стефано ди Камастра арасындағы жау позицияларына артиллериялық оқтар атты және тамыз айына дейін жағалау бойындағы "секіріп өту" шабуылдарын қолдады. Содан кейін ол Италия материгіне шабуылдауға дайындық үшін Солтүстік Африкаға оралды.

Rowan was laid down on 25 June 1937 by the Norfolk Navy Yard, Portsmouth, Virginia; launched 5 May 1938; sponsored by Miss Elizabeth H. Rowan, great granddaughter of Vice Admiral Rowan; and commissioned 23 September 1939. After shakedown in the Caribbean, Rowan departed Norfolk on 17 May 1940 for duty in the Pacific, based at San Diego, California. During the spring of 1941, however, U. S. involvement in the war in Europe increased. In May the limits of the Neutrality Patrol were extended and the Navy gradually expanded its responsibilities for protecting transatlantic convoys. At the end of the month, Rowan was transferred to the Atlantic and assigned to the Neutrality Patrol. Through the spring and summer, she ranged from Newfoundland to the Caribbean. Then, in early November, she was ordered to escort Convoy WS 12X, carrying British reinforcements for the Near and Far East, from Halifax, Nova Scotia to Cape Town. Sailing from Halifax on 10 November, she reached Cape Town on 9 December, 2 days after the United States entered World War II. In January 1942, she returned to the east coast of the United States and resumed convoy duty in the North Atlantic and the Caribbean. On 30 April she sailed east from Halifax to escort another convoy to the mid ocean rendezvous point. Upon departing the convoy on 10 May, she proceeded to Hvalfjorður, Iceland, and on the 11th joined TF 99, which was acting as a part of the British Home Fleet based at Hvalfjordur and Scapa Flow. At mid month, she completed a "north about circuit" to Seyðisfjörður, whence she patrolled, with TF 99, 150 miles east of the routes of convoys PQ 16 and QP 12 to intercept any German units which might sortie from Norway to destroy the convoys. The first convoy was bound for the north of Russia, the second on return from there. On the 29th, TF 99 put into Scapa Flow and on 12 June got underway to return to Iceland and repeat its previous mission for convoys PQ 17 and QP 13. The latter had lost four merchantmen on its northward run and would lose, on its return, five more before reaching Reykjavík. Berlin had ordered the former, comprising 33 merchantmen, annihilated by a combined air surface submarine operation, "Rösselsprung". PQ 17 departed Iceland on 27 June. Two days later the cruiser covering force, to which Rowan was attached, moved around to Seyðisfjörður, whence they sortied on 1 July. On 2 July, Rowan was detached and assigned to PQ 17. That convoy, shadowed by German reconnaissance planes despite heavy fog, had already lost two freighters; one grounded, the other damaged by ice and ordered back. As Rowan approached the convoy, the Luftwaffe moved in. Rowan, along with HMS Fury and the rescue ship Zafaraan, claimed credit for shooting down one of the attackers. No ships were lost. On the 3rd, the weather protected the convoy from a bomber attack. Early on the 4th, however, the enemy planes began to penetrate through the fog. A Liberty ship went down shortly after 0300. The raids continued. By late afternoon four more ships had been hit, two of which sank. Shortly thereafter, the convoy was ordered scattered and the escorts sent to support the cruisers in an anticipated engagement with German heavy units which were rumored to have left the fjords of Norway. The merchantmen of PQ 17 steamed north, independently. Eleven ships got through to Russia. Rowan, ordered to rejoin the cruisers on the 4th, returned to Iceland with that force on the 7th. On the 13th, her division DesDiv 16, was relieved and on the 14th she headed back to the United States. Overhaul at Boston, Massachusetts followed and in mid August she resumed convoy escort duty with a run to Panama. In September, she trained and conducted patrols out of Norfolk, Virginia, and Portland, Maine; then, in October joined TF 34 for Operation Torch, the invasion of North Africa. On 7 November, she arrived off Fedhala with the assault force. Through the 9th she screened the transports. On the 10th, she patrolled off Casablanca and participated in action against Vichy ships attempting to turn back the invasion. On the 11th, she resumed screening in the transport area, and on the 12th she got underway to return to the United States. Between December 1942 and April 1943, Rowan escorted two reinforcement and resupply convoys to Casablanca. On the second trip out, UGS 6, five merchantmen were lost to a "wolfpack" in 4 days, 13 to 17 March. On March 16 she scuttled the Benjamin Harrison at 21:30, with gunfire. In May the destroyer completed her last transatlantic run. At the end of the month she joined TF 80 at Mers el Kebir, Algeria, and for the next month conducted ASW patrols and escorted convoys along the North African coast. On 10 July, the invasion of Sicily began. On the 14th Rowan arrived off the coast in the screen of a reinforcement convoy and commenced patrols off Gela. After the 20th, she shifted around to the northern shore and assumed patrol and escort work in the Palermo area. On the 26th she added shore bombardment, against enemy positions between Cefalù and Stefano di Camastra, and into August she supported the "leap frog" landings along the coast. She then returned to North Africa to prepare for the landings on the Italian mainland at Salerno.

Тағдыр

9 қыркүйекте Роуэн Оңтүстік шабуыл күшінің қорғанысында Салерно шығанағына кірді. Сол күні және келесі күні шабуыл жасаушы күштер мен жабдықтар Паэстумға түсірілгенде, ол көліктер мен жүк кемелерін күзетті. 10-шы күні кешке ол бос кемелермен Оранға қайтып жолға шықты. Түн ортасынан асса, конвойға Кригсмариндік 3-ші және 7-ші Schnellboot флотилияларының төрт S қайығы жақындады, олар Чивитавеккьядан шыққан еді; "30 типті" S 57 қайығы және кішірек "151 типті" S 151, S 153 және S 154 қайықтары. Жауды анықтағаннан кейін Роуэн оларды қуды және атып, бірақ мақсаты қашып кеткен соң атысты тоқтатып, конвойға қайта қосылу үшін бағытын өзгертті. 5 минут ішінде жаңа байланыс орнатылды, қашықтығы 3000 ярдан кем. Ол тағы да бағытын өзгертті, торпедалардан қашу үшін және қаруларын қолдануға қолайлы жағдайға келтіру үшін. Қашықтық 2000 ярға дейін қысқарғанда, Роуэн S қайықтарының бірінен ұшырылған торпедадан зардап шекті. Ол жарылып, бір минуттан кем уақыт ішінде суға батып, 273 офицер мен теңізшінің 202-сімен бірге көшті. Денені таба алмағандар, кеме батқаннан кейін бір жыл, бір күн бойы "із-түзсіз жоғалған" деп тізілді. 1944 жылдың 12 қыркүйегінде олар ресми түрде "өлген" деп жарияланды.

Құрметтер

Роуэн Екінші дүниежүзілік соғыста бес шайқас жұлдызын алды.