Кіріспе
Marc Gasol Sáez (29 қаңтар 1985 жылы туған) – испандық бұрынғы кәсіби баскетболшы, ACB лигасының «Bàsquet Girona» клубының президенті. Ол екі рет NBA құрамасының құрамына кірген және үш рет NBA All-Star атанған. 2013 жылы «Мемфис Гризлиз» командасымен бірге NBA-ның үздік қорғаушы ойыншысы атанды, ал 2019 жылы «Торонто Рапторс» командасымен бірге NBA чемпионы болды. Газоль 2007 жылғы NBA драфтында «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының 48-ші нөмірімен таңдалды. 2008 жылдың ақпанында ағасы Пау Газол «Лейкерске» ауысқан келісімнің аясында құқықтары «Мемфиске» өткен соң, ол «Гризлиз» командасымен келісім жасады және 2019 жылы «Торонтоға» ауысқанға дейін осы командада ойнады. 2020 жылы ол бір маусымға «Лейкерске» қайта оралды. Газоль 2006 жылдан бері Испания ұлттық құрамасының тұрақты ойыншысы. Ол екі Олимпиада күміс медалін және екі FIBA баскетбол әлем чемпионатының жеңімпазы атанды. EuroBasket турнирінде ол екі рет жеңімпаз атанды, бір күміс және екі қола медаль жеңіп алды.
Marc Gasol Sáez (, ˈmaɾk ɣaˈsol; born 29 January 1985) is a Spanish former professional basketball player who is the president of Bàsquet Girona of the Liga ACB. The center is a two time All NBA Team member and a three time NBA All Star. He was named the NBA Defensive Player of the Year with the Memphis Grizzlies in 2013, and won an NBA championship with the Toronto Raptors in 2019. Gasol was drafted 48th overall by the Los Angeles Lakers in the 2007 NBA draft. After having his rights traded to Memphis in February 2008 in a deal that sent his older brother Pau Gasol to the Lakers, he signed with the Grizzlies and remained with the franchise until being traded to Toronto in 2019. He rejoined the Lakers in 2020 for one season. Gasol has been a regular member of the Spain national team since 2006. He has won two Olympic silver medals and two FIBA Basketball World Cup titles. In the EuroBasket, he has won two titles, a silver medal, and two bronze medals.
Ерте өмір
Газоль Испанияның Барселона қаласында туып өскен. 2001 жылы ол жасөспірім кезінде ата-анасымен бірге Мемфис қаласының Теннесси штатындағы Germantown қаласына көшіп барды, оның ағасы Пау «Мемфис Гризлис» командасына қосылғаннан кейін. Газоль Мемфистегі Лозанна Колледж мектебінде баскетбол ойнады. «Үлкен Буррито» деген лақап атымен белгілі болған ол 2003 жылы жоғары сыныпта 26 ұпай, 13 допты қайтару және ойын сайын алты блок көрсеткені үшін 2-ші дивизионның үздік баскетболшысы атанды. 2008 жылы Лозанна мектебі Газольдің 33-ші нөмірі бар жейдесін зейнеткерлікке шығарды.
Барселона футбол клубы (2003-2006 жылдар)
Лозаннадан бітірген соң Гасол Испанияға, өзінің туған еліне оралып, ACB лигасының «Барселона» клубында ойнады.
CB Girona (2006-2008)
Барселонада үш маусым ойнағаннан кейін, Гасол 2006 жылы Жирона клубымен келісімшарт жасасты. 2008 жылдың 9 шілдесінде ол «Гриззлис» командасымен келісімшартқа отырды. Ол маусым ішіндегі алаңнан гол тиімділігі бойынша клубтық жаңадан келген ойыншы рекордын 53 пайызбен орнатты. Бұрынғы рекорд 2001–2002 жылдары 51,8 пайыз көрсеткен Пауге тиесілі болған. Содан кейін ол NBA All-Rookie екінші командасының құрамына енді. Жаңадан бастаған маусымында орташа есеппен 11,9 ұпай және 7,4 допты қайтару алғаннан кейін, 2009–2010 жылдары 14,6 ұпай және 9,3 допты қайтару көрсетті, бұл оның мансабындағы ең жақсы 58,1 пайыздық көрсеткіші болды. 2010–2011 маусымында Гасол 81 ойында (барлығы негізгі құрамда) орташа есеппен 11,7 ұпай, 7,0 допты қайтару, мансаптық рекордтық 2,5 нәтижелі пас және 1,68 блок көрсетті. Ол содан кейін 15,0 ұпай, 11,2 допты қайтару, 2,2 нәтижелі пас және 2,15 блок көрсетіп, «Гриззлис» командасының 2011 жылғы NBA плей-оффында 13 ойынға қатысуына көмектесті. 2011 жылға дейін плей-оффта ешқашан жеңіске жетпеген «Мемфис» командасы, алғашқы турда Батыс конференциясының көшбасшысы «Сан-Антонио Спёрс» командасын жеңіп, «Оклахома-Сити Тандер» командасымен шешуші жетінші ойынға шықты. Гасол алғашқы үш NBA маусымында «Гриззлис» командасын алаңнан гол тиімділігі және блокпен жетекшілік етті. 2012 жылдың 9 ақпанында ол алғаш рет NBA All-Star атанды, 2012 жылғы NBA All-Star ойынына Батыс конференциясының резервтік ойыншысы ретінде ілікті.
2012/13 маусым: Жылдың қорғаныс ойыншысы
2012–13 жылдары Газол орташа есеппен кем дегенде 1,5 блок (1,7 бпг) және 1,0 ұрлау (1,0 спг) жасаған алты ойыншының бірі болды. Ол «Гризлис» командасының қорғанысын басқарды, ол тұрақты маусымда лигадағы ең төменгі көрсеткіш – ойын басына 88,7 ұпай жіберді. Оның +5,4 ұпай айырмашылығы НБА орталықтары арасында екінші орынды иеленді; сонымен қатар, Газол алаңда болғанда «Мемфис» командасы +7,5 ұпай айырмашылығына ие болды, ал ол орындықта болғанда бұл көрсеткіш 3,9-ға дейін төмендеді. 2013 жылдың сәуір айында ол «Жылдың ең үздік қорғаныс ойыншысы» атанды, бұл «Гризлис» тарихында осы құрметке ие болған алғашқы ойыншы болды. Ол сондай-ақ NBA символдық командасының екінші құрамына енді. «Жылдың ең үздік қорғаныс ойыншысы» атағын жеңіп алғанға қарамастан, Газол әртүрлі дауыс беру жүйесіне байланысты NBA All-Defensive Second Team құрамына енді.
2013/14 маусым: МКЛ жарақат
2013–14 маусымда Гасол мансабындағы ең аз – 59 ойын ойнады. 22 қарашада «Сан-Антонио Спёрс» командасына қарсы өткен ойында сол тізе буынының (МКЛ) созылуы салдарынан 25 қарашадан 12 қаңтарға дейін 23 ойынға қатыса алмады.
2014/15 маусым: All-NBA бірінші командасының таңдауы
2014–15 маусымда Гасол екінші рет NBA All-Star ойыншысы болып таңдалды, алғаш рет All-Star бастапқы құрамына кірді және алғаш рет All-NBA First Team құрамына енді. Ол мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – ойын сайын 17,4 ұпай, 7,8 доптарды қайтарып алу және 3,8 нәтижелі пас берді, ал «Гриззлис» командасы 55 ойында жеңіске жетті. Бұған дейін алғашқы алты маусымында бір рет қана 30-дан астам ұпай жинаған ол, енді бес рет осы көрсеткішті қайталады. Ол соққан доптар мен соққыға жасаған әрекеттер, сондай-ақ еркін лақтырулар бойынша мансаптық рекордтарды жаңартты.
2015/16 маусым: Келісімшартты ұзарту
2015 жылдың 13 шілдесінде Гасол «Гриззлис» командасымен бес жылдық максималды келісімшартқа қайта қол қойды, оның құны шамамен 110 миллион долларға бағаланды. 20 қарашада ол мансабындағы алғашқы трипл-даблды 16 ұпай, 11 доптама және 11 нәтижелі паспен «Хьюстон Рокетс» командасымен 96–84 есебімен өткізген жеңіс ойынында көрсетті. Бұл 2007 жылдан бері «Мемфис» үшін алғашқы трипл-дабл болды, онда оның бауыры Пау 17 ұпай, 13 доптама және 12 нәтижелі пас берген. Гасол оң аяғының сынуына байланысты маусымның екінші жартысын өткізіп алғандықтан, 52 ойынмен мансабындағы ең аз ойын өткізген рекордты жаңартты.
2016-17 маусым: Карьералық жоғары ұпай
2016 жылдың 5 желтоқсанында Гасол мансабындағы екінші трипл-даублын 28 ұпай, 11 доптама және 11 нәтижелі паспен ноқаттады. Бұл матчта «Нью-Орлеанс Пеликанс» командасы 110:108 есебімен қосымша уақытта жеңіске жетті. 12 желтоқсанда ол 5-11 желтоқсан аралығында өткен ойындар бойынша Батыс конференциясының үздік ойыншысы деп танылды. Бұл оның мансабындағы екінші үздік ойыншы наградасы және «Гриззлис» командасының ойыншысы апталық марапатты тоғызыншы рет жеңіп алды. 2017 жылдың 25 қаңтарында «Торонто Рапторс» командасымен өткен матчта 101:99 есебімен жеңіске жетіп, мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 42 ұпай жинады. Келесі күні ол мансабында үшінші рет NBA All-Star атанды. 2017 жылдың 16 наурызында ол үшінші трипл-даублын 18 ұпай, 10 доптама және 10 нәтижелі паспен ноқаттады. Бұл матчта «Атланта Хоукс» командасы 103:91 есебімен жеңілді.
2017-18 маусым: 10,000 ұпай
2017 жылдың 2 желтоқсанында Гасол «Кливленд Кавальерс» командасына 116–111 есебімен жеңілген кезде 27 ұпай жинап, мансабындағы 10 000-шы ұпайына жетті. 2018 жылдың 26 қаңтарында Гасол 13 ұпай, 12 допты тартып алу және 10 нәтижелі пас беріп, мансабындағы төртінші трипл-даблды жасады, бірақ «Лос-Анджелес Клипперс» командасына 109–100 есебімен ұтылып қалды. 2018 жылдың ақпан айында Гасол мансабындағы 700-ші НБА ойынын ойнады және 689-шы ойынды бастады, бұл көрсеткіш бойынша франшиза тарихында Майк Конлиді басып өтті.
2018-19 маусым: Мемфистегі соңғы маусым
2018 жылдың қараша айында Гасол Зак Рэндольфты (5 612) басып өтіп, «Гризлис» командасының барлық уақыттағы ең көп ребоунд жинаған ойыншысы атанды. Желтоқсан айында Гасол қатарынан 13 ойында кем дегенде бір үш ұпайлық лақтыру жасады, бұл оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіштермен тең болды. Ол қаңтар айының бірінші ойынында жаңа рекорд орнатты – 2 қаңтарда «Детройт Пистонс» командасына қарсы өткен ойында қатарынан 14-інші ойынында үш ұпайлық лақтыру жасады. Бұл тізбек 15 ойында тоқтады. 23 қаңтарда ол мансабындағы бесінші трипл-даублын жасады, «Шарлотта Хорнетс» командасына 118–107 есебімен жеңілген ойында 22 ұпай, 17 ребоунд және 10 нәтижелі пас берді.
Торонто рапторлары (2019-2020)
2019 жылдың 7 ақпанында Газоль С. Дж. Майлз, Джонас Валанчиунас, Делон Райт және 2024 жылғы екінші раунд таңдауының орнына "Торонто Рэпторс" командасына ауыстырылды. Ол екі күннен кейін "Рэпторс" сапында дебют жасады, 19 минутта 7 ұпай мен 6 ребоунд жинады. "Рэпторс" 104–99 есебімен "Нью-Йорк Никс" командасын жеңді. Газоль көп ұзамай Торонтодағы бастапқы орталық ойыншы рөліне енді, ал оның доптапаздық ойын стилі "Рэпторс" командасына маусымның екінші жартысында НБА-дағы ең көп үш ұпайлы лақтыру жасаған команда болуға көмектесті. Ол "Рэпторс" командасының 2019 жылғы НБА финалға жеткеніне де үлкен үлес қосты. Өзінің алғашқы НБА финалдық ойынында Газоль 20 ұпай жинап, 7 ребоундқа ие болды. "Голден Стэйт Уорриорз" командасын алты ойында жеңгеннен кейін Марк өзінің ағасы Пауға қосылды, осылайша 2009 және 2010 жылдары чемпион атанған екі ағайынды НБА титулын жеңген алғашқы болып тарихта қалды. 2019 жылдың 26 маусымында Газоль 2019–20 маусымдағы 25,6 миллион долларлық ойыншы опциясын пайдаланып, "Торонто Рэпторс" командасымен келісім шарт жасасты. 2019 жылдың 25 қарашасында, тек 3 ұпай жинағанына қарамастан, Газоль маусымдағы ең жақсы ойынын өткізді, 6 ребоунд пен 9 нәтижелі пас берді, сонымен қатар Жоэль Эмбиидтің карьерасында алғаш рет бес ұпайдан да аз жинауына себепкер болды. Бұл ойын "Филадельфия Севенти Сиксерс" командасына қарсы өткен матчта 101–96 есебімен аяқталды.
Лос-Анджелес Лейкерс (2020-2021)
2020 жылдың 24 қарашасында Гасол «Лос-Анджелес Лейкерс» клубымен келісімшарт жасасты. 22 желтоқсанда ол «Лейкерс» сапында дебют жасады, бірақ ұпай жинамады, бір рет допты қайтарып алып, бір нәтижелі пас берді. «Лос-Анджелес Клипперс» клубына 116–109 есебімен ұтылды. Гасол маусым ортасында COVID-19 жұқтырғандықтан тоғыз ойынға қатыса алмады. Команда Андре Драммондты сатып алғаннан кейін ол резервтік құрамға көшті. 2021 жылдың 6 сәуірінде Гасол «Торонто Рэпторс» клубымен 110–101 есебімен өткен ойында 13 ұпай, 9 допты қайтару, 5 нәтижелі пас және 4 блок жасады. Ол тұрақты маусымда 42 ойынға қатысты, ал 20 ойынды өткізіп жіберді. Орташа есеппен ойынға 19,1 минуттан шығып, 5,0 ұпай және 4,1 допты қайтару көрсеткішін жинады, сондай-ақ ойынға 2,3 үш ұпайлық лақтыруға тырысып, олардың 41,0 пайызын дәлдікпен орындады. Плей-оффта «Лейкерс» «Финикс Санс» клубымен өткен бірінші раундта 2–1 есебімен көшбас болды, бірақ кейін үш ойынды қатарынан ұтып, алты ойыннан кейін плей-оффтан шықты. Сайыстан шығудан сақтау үшін «Лейкерс» Гасолді алтыншы ойында бастапқы құрамға қойды, онда ол ұпай жинамады, бірақ 18 минутта жеті нәтижелі пас берді. Маусымнан кейін «Лейкерс» Дуайт Ховард пен ДеАндре Джорданға қол қойды, бұл клубқа 10 миллион доллардан астам салық айыбынан құтылуға мүмкіндік берді.
Баскет Жирона (2021-2023)
2021 жылдың 25 қарашасында Гасол өзі құрған «Баскет Жирона» клубында LEB Oro лигасында 2021–22 маусымының соңына дейін ойнайтынын хабарлады. Ол командаға Liga ACB-ге алғаш рет көтерілуге көмектесті, себебі «Жирона» командасы жоғарылау плей-офф финалында «Эстудиантес» командасын 66–60 есебімен жеңді. Гасол шешуші финалдық ойында 11 ұпай, 8 допты қайтару және 4 доп тартып алу көрсетті. Маусым бойы «Жирона» сапында 25 ойында орташа есеппен 14,5 ұпай және 8,2 допты қайтару жинады.
Ұлттық құрама мансабы
2006 жылы Гасол Жапонияда өткен 2006 жылғы FIBA әлем чемпионатына Испания құрамасына НБА драфтында таңдалған Фран Васкестің орнына қосылды. Гасол жартылай финалда 33 ұпай жинап, Австралияны жеңді. Финалда Аргентинаға қарсы 14 ұпай жинады, командалық рекордты 7 нәтижелі пас берді, 2 доп ұрлады және 3 шабуылды тойтарды. Ол командаласы Рики Рубиомен бірге Әлем чемпионатының символдық құрамына енді. Гасол тарихта NBA чемпионаты мен Әлем кубогын бір жылы жеңген екінші ойыншы болды, сондай-ақ NBA немесе WNBA титулын және Әлем кубогын немесе Олимпиаданың алтын медалін бір жылы жеңген алғашқы американдық емес ойыншы атанды. 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Испания баскетбол құрамасы АҚШ ерлер құрамасына 81–95 есебімен жеңілгеннен кейін Марк және оның ағасы Пау Гасол ұлттық құрамадан кету туралы хабарлады, осылайша Марк 20 жылдық мансабын ел қорғаудан аяқтады.