Кіріспе

Ағылшын крикетшісі Питер Майкл Роубок (6 наурыз 1956 – 12 қараша 2011) – ағылшын крикетшісі, кейіннен австралиялық газет колоннисі және радио комментаторы болды. 25 000-нан астам ұпай жинаған және "1980-ші жылдардың ең жақсы ағылшын ашушыларының бірі" болған ол, ойыннан кейінгі карьерасында білімді жазушы ретінде Sunday Times газетінде журналист және кейіннен автор ретінде үлкен даңққа ие болды. Роубок 2011 жылдың 12 қарашасында Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласында өз-өзіне қол жұмсады, бұған себеп полицияның оны жыныстық шабуыл туралы айыптау бойынша сұрақтарға жауап беруге шақырғандығы болды. Тим Лейн мен Эллиот Картледждің "Көлеңкелерді қуу – Питер Роубок өмірі мен өлімі" атты кітабы 2015 жылдың қазан айында жарық көрді.

Ерте өмір

Роубек 1956 жылғы 6 наурызда Оксфордтың сыртындағы Оддингтон ауылында екі мектеп мұғалімінің ұлы ретінде, алты баланың бірі болып дүниеге келді. Ол Миллфилд мектебінде оқыды, онда анасы математика пәнінің мұғалімі, әкесі – экономика пәнінің мұғалімі болды. Мектеп директоры Джек Майер, Сомерсет округінің крикет клубының бұрынғы капитаны, ата-анасына мектепте жұмыс ұсынды, осылайша олар оқу ақысын төлей алды. Майер крикет талантын дамытуды қалаған ерекше директор еді. Майердің кеңсесіне қабылдауға кіргенде, Роубек оған қарай ұшып келе жатқан апельсинге тап болды; ол оны ұстады, ал "It Never Rains" кітабында егер оны жіберіп алғанда Миллфилдке қабылдана ма еді деп ойланды. Кейін ол Кембридж университетінің Эммануэль колледжінде заңды оқып, 1977 жылы үздік дипломмен бітірді. Округтік жарыстарда Роубакқа Руперт деген лақап ат қойылды. Бұл Эссекс командасының капитаны Кит Флетчер оны қателікпен оның аты деп ойлап, Руперт деп атағаннан кейін пайда болды. Роубек 1979-1983 жылдар аралығында Сомерсеттің шектеулі форматтағы жетістіктеріне үлес қосты. 1981 жылы Бенсон және Хеджес кубогының финалында ол Вив Ричардспен бірге 105 ұпайлық серіктестік құрып, Сомерсеттің жеңісіне көмектесті, ал келесі жылы Сомерсет титулды сәтті қорғағанда, сол ойыншымен бірге тағы да сол мөлшердегі ұпай жинап, үздік мерген болды. 1988 жылы Роубек "Wisden" журналының "Жылдың үздік крикетшісі" тізіміне енді.

1986 жылғы дау

Роубек 1986 жылы даулы тұлғаға айналды, Сомерсет командасының капитаны ретінде алғашқы маусымының соңында округтің екі шетелдік ойыншысы – Вив Ричардс пен Джоэл Гарнердің келісімшарттарын жаңартпау туралы шешім қабылдауына ықпал етті. Ричардс пен Гарнердің бұрынғы сегіз жылда округке көп табыс әкелген ойындарына қарамастан, Роубек және оның қолдаушылары екеуінің де қартайғанын, жеке және ұжымдық үлестерінің күрт төмендегенін, оларды алмастыру үшін жас шетелдік және жергілікті ойыншыларды тарту қажет екенін мәлімдеді. Олар команданың соңғы уақыттағы Каунти Чемпионатындағы көрсеткіштерін – 1985 жылы соңғы орын, 1986 жылы екінші соңғы орын – және 1983 жылы NatWest Bank Trophy жеңгеннен бері бір күндік жарыстардағы сәтсіздіктерін атап өтті. Шешімге 1984 жылы Ричардс пен Гарнер Вест-Индияның ойын сапарында болғанда округтің шетелдік ойыншысы ретінде қызмет еткен Жаңа Зеландиялық Мартин Кроудың 1987 жылы Эссекс клубына қосылуы мүмкін деген қауортқыныш себеп болды. Ричардс пен Гарнерді қайта жұмысқа алмауға қарсылық Сомерсеттің туған жері Англия болған жұлдызы, универсал ойыншы Иан Ботамнан күштірек болды. Ол өзі үшін жаңа келісімшарттан бас тартып, Ворчестершир клубына қосылды. Нәтижесінде, Роубек капитандығымен және Кроу мен Австралиялық Стив Воугпен шетелдік ойыншылар ретінде 1987 жылы Сомерсеттің көрсеткіштері сәл жақсарды, бірақ олар тағы алты маусым бойы нашар округтердің қатарында қалды. Ал Ботам мен Ричардс жаңа клубтарымен (тиісінше Ворчестершир және Гламорган) біршама сәттілікке қол жеткізді. Көп жылдық ашу-ызадан және Роубек клубтан қуылғаннан кейін, Ричардс құрметіне кіреберіс қақпаларына және Тонтон қаласындағы Каунти Граунд стадионындағы трибунаға оның есімі берілді.

Кейінгі мансап

Роубекті кейбіреулер, соның ішінде (Cricinfo мәліметінше) Рей Иллингворт, 1989 жылы Англияның Ашстегідегі ауыр жеңілісінен кейін Дэвид Гоуэрдің Англия құрамасының капитаны лауазымына мүмкін үміткер ретінде қарастырды. Ол 1989 жылы Нидерланды құрамасына қарсы екі шектеулі оверлі матчта (Дерек Прингл, Роб Бейли және болашақ капитантар Нассер Хуссейн мен Алек Стюарт қосылған) Англия XI құрамасын жетекшілік етті. Алайда, бірінші матчта "Роубек 55 минуттық жаңбырдың кешігуі оверлер санын қысқартпағанын, ал Англия қараңғыда көре алмағандықтан үш ұпаймен жеңіліске ұшырағанын түсінбеді". Роубек келесі күні екінші матчта жеңіске жеткізсе де, ол Англия құрамасының толыққанды халықаралық ойынында ешқашан қатыспады.

Комментатор және журналист

1983 жылғы маусымда Сомерсеттің жетістіктерін баяндаған "It Never Rains" журналы оны спорт жазуының талантты шебері ретінде таныстырды. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Австралияға қоныс аударған Роубек "The Sydney Morning Herald", "The Age" (Мельбурн) және ESPNcricinfo басылымдарында мақалалар жазды, сондай-ақ Австралиядағы ABC радиосының крикетке арналған хабарларында сарапшы болды. Ол әрқашан өзінің сәуледен қорғайтын сабаннан тоқылған шляпасын киіп жүретінімен ерекшеленді, тіпті комментаторлар кабинасында да. Ол Австралия крикет жазбаларында артық ұлтшылдық байқап, ойынды талдағанда одан мүлдем аулақ болу керектігін ескертті. Ол кез келген елге, командаға немесе ойыншыға адал болмайтын, әлемдік деңгейдегі сирек дауыс болды. Роубек Австралияның сәтті крикет командасын, әсіресе капитан Рикки Понтингті жиі сынады. 2007-08 жылдары Сиднейдегі крикет алаңында өткен екінші сынақ матчында Австралияның тарғыл жеңісінен кейін Роубек австралиялықтарды "жаман спорттық рух пен үстемдік таныту" деп айыптады, Австралия құрамасын "аса қатігез үйірме" деп сипаттап, Понтингтің "ойынның мүддесіне ең аз қызығушылық танытқанын, дипломатиялық шеберлік танытпағанын және өте талантты әрі беделді қарсыластарына ең аз құрмет көрсеткенін" жазды. Роубек крикетшілерді жақсы танитын, қарама-қарсы пікір білдіруге бейім және сөз шебері ретінде танылды, ал оның жазу стилі тартымды, білімді, ағымды, көреген және жанды деп сипатталды. 2008 жылы ол қорғаушы кеңестен кетті. Зимбабвелік заңгер Психология Мазивиса, Роубек оқытып, біліміне қолдау көрсеткен, ол Роубектің өмірінің соңында 35-тен астам зимбабвеліктің күтімінде ұстағанын және "африкалық армандарды іске асыру" үшін жеке қаражатынан шамамен 500 000 доллар жұмсағанын мәлімдеді.

Жеке өмір

Роубак өзінің соңғы жылдарын Оңтүстік Африканың Питермарицбург қаласындағы Стро Хэт Фермасында және Сиднейдің Бонди қаласында, екі үйімен өткізді. Англиядан алыстауы күшейді. Оның әріптесі Малкольм Нокс Роубак туралы: «Австралия азаматы болғаннан кейін, оны қандай да бір ағылшын деп атаудан гөрі ештеңе оны қаттырақ ашуландырмайтын, тіпті бұрынғы ағылшын десе де» деді. 2005 жылы Роубак әкесі Питер туралы: «өмірге тәуелсіз көзқарасы бар, ерекше юморымен көзге түсетін, кейде тілі өткір болатын ерекше адам» деп жазды.

Қылмысқа қатысты айыптау

1999 жылы Оңтүстік Африкада комментатор болып жұмыс істеген кезде Роубек үш 19 жастағы крикетшімен танысып, оларды жаттықтыруды ұсынды және Англиядағы үйіне шақырды. Ол оларға «үй ережелерін» бұрмаса, дене жазасына тартылатынын ескертті. Ол оларды жаман мінез көрсеткені үшін әртүрлі уақытта (киімдерімен) сабап, 2001 жылы қарапайым шабуылға қатысты үш айыптауды мойындағаннан кейін, мерзімінен бұрын бостандықтан айырылды. Сотта ол: «Әрине, мен жағдайды дұрыс бағаламадым, бұл менің қателігім және жауапкершілігім, мен оны мойындаймын», – деді. Роубектың құрбандарының бірі Хенк Линдеке Роубекке ешқандай ашу-ызасы жоқ екенін және оның өлімі туралы естігенде қатты қайғырғанын айтты. 12 қарашада Кейптаун қаласындағы Ньюлендс ауданындағы «Southern Sun» қонақ үйінде болған кезде, Оңтүстік Африка полициясы қонақ үйге кіріп, 26 жастағы зимбабвелік ер адамға қатысты болған күдікті зорлау туралы онымен сөйлескім келетінін мәлімдеді. Роубек киім ауыстыру үшін бөлмесіне рұқсат сұрағаннан кейін, ABC телеарнасының Джим Максвеллге қоңырау шалып, адвокат табуын және содан кейін қонақ үй бөлмесіне келуін өтінді. Сағат 21:15-те Роубек «Southern Sun» қонақ үйінің алтыншы қабатынан секіріп, көз жұмды. Ол қонақ үйдің кіреберісіндегі шатырға құлап, австралиялық крикет жазушысы Питер Лаллор, мәйітханада Роубектың денесін көргеннен кейін, бұл «ауыр бас жарақаты» екенін айтты. Роубектың денесі ертесіне таңғы сағаттарда Солт-Ривер мемлекеттік мәйітханасына жеткізілді. 2024 жылдың ақпан айында, оның қайтыс болғаннан кейін он екі жылдан астам уақыт өткен соң, Англиядағы Чеширдегі коронерлік сотта өткен тергеу Роубек өз өмірін өзіне қол жұмсау арқылы аяқтағанын анықтады; бас коронер, маңызды кешігудің бір бөлігі «Оңтүстік Африкада жаңа тыңдаулар туралы ақпарат күтумен» байланысты екенін мәлімдеді. Роубектың Наталдағы шаруашылығында тұратын студенттер, ол жылдың жартысын өткізген жерде, ешқандай дене жазасы қолданылмағанын айтты. 2012 жылдың қаңтар айында австралиялық журналист Адам Шэнд Роубектың Оңтүстік Африкада онымен бірге тұрған жас жігіттермен болған қарым-қатынасы туралы кең ауқымды зерттеу жариялады.

Мұра

Роубэк Эд Коуэннің ұстазы және Кранбрук мектебіндегі бұрынғы мұғалімі болды. Коуэннің тұңғыш Тест жүзі 2012 жылдың 12 қарашасында Брисбендегі Габба стадионында Австралия мен Оңтүстік Африка арасындағы бірінші Тест матчында тіркелді, бұл Роубэк қайтыс болған күнінен бір жыл өткен соң болды. Коуэн осы жүзді Роубэк естелігіне арнады.

Өмірбаян

2014 жылдың ортасында Роубак Австралия радио хабар тарату корпорациясындағы бұрынғы әріптесі Тим Лейн мен жазушы Эллиот Картледжге оның өмірбаянын зерттеу және өлімінің себептерін анықтау жұмысы тапсырылды. Роубакпен байланыста болған Вик Маркс, Стив Во, Ян Чаппелл, Джонатан Агню және Мэтью Энгельтің сөздері келтірілген. Роубак өліміне себеп болған даудың ортасында болған Зимбабве азаматы Итай Гондо куәлік берді. "Көлбеулерді қуалау" атты кітап Питер Роубак туралы 2015 жылдың соңында Ұлыбританияда, Австралияда және Жаңа Зеландияда жарық көрді.