Кіріспе

Француздық ядролық компаниясы Квебектегі теміржол паром қызметі. Орано Цикл, бұрын COGEMA (Compagnie générale des matières nucléaires) және Areva NC, – француздық ядролық отын компаниясы. Ол Orano S. A. компаниясының негізгі еншілес компаниясы болып табылады. Бұл компания уранды өндіру, конверсиялау, байыту, пайдаланылған отынды қайта өңдеу және қайта пайдалану сияқты уран отын циклының барлық кезеңдерінде жұмыс істейтін өнеркәсіптік топ. Компания алғаш рет 1976 жылы құрылған. 2001 жылы ол Areva компаниясының құрамына кірді; оның атауы 2006 жылдың наурыз айында Areva NC болып өзгертілді. Areva компаниясының қайта құрылуы нәтижесінде Areva NC компаниясы Orano құрамына енді және Orano Cycle деп аталды.

Тарих

1976 жылы Compagnie générale des mines құрылды, ол атом энергиясы комиссариатының (CEA) уран өндіру қызметіне негізделген. Кейін ол Compagnie Générale des Matières Nucléaire (COGEMA) деп аталды. 1999 жылы COGEMA компаниясының басым үлесі CEA-ға (81,5%) тиесілі болды, ал қалған үлесі Total S. A. (15%) және Technip (3,5%) компанияларына тиесілі еді. Сондай-ақ, ол Framatome және Eramet компанияларындағы үлестерге де ие болды. 2001 жылдың маусым айында Cogema, 2001 жылдың қыркүйегінде Areva деп аталған Topco тобының құрамына кірді. 2006 жылы Cogema Areva NC болып өзгерді және Трикастин ядролық кешенінде жаңа уран байыту зауытын салуды бастады. 2008 жылы Areva NC Франциядағы Malvési және Трикастин учаскелерінде жаңа уран конверсиялау зауыттарын салу жобаларын – Comurhex II жобаларын іске қосты. 2018 жылы Areva NC компаниясы Areva компаниясының қайта құрылуын көрсете отырып, өз атауын Orano Cycle деп өзгертті.

Операциялар

Areva NC Францияда орналасқан және еншілес компанияларымен бірге 30-дан астам елде өкілдігі бар. Әлем бойынша шамамен 19 000 адамды жұмысқа тартады. Францияда ол Ла-Агтағы қайта өңдеу зауытын, Маркуль ядролық кешенін, Пьерлатте ядролық кешенін (Трикастин ядролық кешені) және Кадараше орталығын пайдаланады. Orano Cycle компаниясының Нигер, Канада, Австралия және Қазақстанда уран қоры бар. Франциядағы соңғы кен өндіру операциясы, La Société des Mines de Jouac, 2001 жылы қоры таусылғаннан кейін жабылды.

Концессиялар

Areva NC-нің Нигердегі операциялары Арлит қаласына жақын орналасқан үш концессиядан тұрады, олар Нигер үкіметінің (азаматтық) үлесі бар серіктестерімен және шағын шетелдік инвесторлармен бірлескен кәсіпорындар ретінде жұмыс істейді. Шындығында, Арлит осы операцияларды қолдау үшін Сахараның ортасында салынған және Areva мен оның субподрядтарында жұмыс істейтін көптеген экспаттарды жұмысқа орналастырған. Бұл кәсіпорындар – ашық карьерлік уран кенін қазумен айналысатын Somair (Société des Mines de l'Aïr) және COMINAK (Compagnie Minière d'Akouta). 2005 жылы осы екі кен 3093 метрикалық тонна уран өндірді, бұл жылдық әлемдік өндірістің шамамен 10 пайызын, Францияның тұтынуының 30 пайызын және Нигердің экспортының 32 пайызын құрады, бірақ Нигердің ЖІӨ-сінің 5 пайызынан кем. 2006 жылы әлемдік нарықта уран бағасының өсуі (46 пайыздан астам).

Уран өндіретін солтүстіктегі үзірлі қақтығыстар 2007 жылдың соңында Areva-ның Нигердегі кен өндіру операцияларын тоқтатты, ал кеңейту жоспарлары 2008 жылдың ақпанында ғана қайта жандана бастады, бірақ қауіпсіздіксіздік пен белгісіздік сақталды. Осыған дейін Areva жақын орналасқан Imouraren жеріндегі концессияны иеленді, ол Нигердегі өндірісті екі немесе үш есеге арттыруға мүмкіндік береді деп күтілуде. 2008 жылдың қаңтарында Areva Нигердегі үш операциясына 1 миллиардтан астам евро инвестициялау туралы келісімге қол қойды, бұл Нигер үкіметінің кіріс үлесін 50 пайызға арттырды. Areva сонымен қатар Нигерде алғаш рет 100-ден астам уран кенін игеруге рұқсат беруге байланысты қысымға тап болып отыр, әсіресе Канада және Қытай фирмаларына. 2008 жылдың шілдесінде Арлит маңындағы Areva операцияларынан төрт француз жұмысшысы ұрланды, бірақ олар тез босатылды. Нигерлік Әділет қозғалысы (MNJ) көтерілісшілерінің 2008 жылдың басында және ортасындағы әрекеттері Арлиттен кен тасымалына әсер етті. Аир таулы айманындағы зорлық-зомбылыққа қарамастан, 2008 жылдың соңына қарай Areva NC және Нигер үкіметі Арлит уран кендерін игеруде және оның өнімдерін Бенин порттарына тасымалдауда кедергіге ұшырамады.

Имурарен кеніші

2009 жылдың басында Нигер және Франция мемлекеттік тау-кен компаниясы Арлит қаласының жанында Имурарен кенішін салу туралы келісімге келді. Areva компаниясы 66% үлеске ие болар еді, ал Нигердің кен кеңсесіне 33% тиер еді. Жылдық бес мың тонна кен өндіру жоспарланғандықтан, 2012 жылға қарай бұл әлемдегі ең ірі уран кеніші болуға тиіс еді, себебі SOMAIR және COMINAK кен орындары тоқтатыла бастады. Бұл келісім Нигерді әлемдегі екінші ірі уран өндірушісі етеді және Нигер үшін атом электр станциясын салу жоспарларын қамтиды. Areva компаниясының өкілдері жыл басында қауіпсіздік жағдайының түнгі іздеу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бермейтінін мойындағанмен, желтоқсан айына қарай кен орындарының жұмысына туарегтердің көтерілісі ешқандай әсер етпеді. 2007 жылы Areva компаниясынан өзге фирмаларға 100-ге жуық іздеу келісімшарттары берілгеніне қарамастан, 2009 жылы Қытай және Канаданың жоғары беделді жобалары әлі ресми түрде іске асырылмады.

Ұзақ мерзімді қарым-қатынастар

Areva Нигерде де, батыста да бұрынғы француз колониясымен неоколониалды қарым-қатынасы үшін сынға ұшырады, ол дерлік қырық жыл бойы уран өндіруге монополиялық құқық алды, ал Нигер 2006 жылы әлемдегі ең аз дамыған ел болып қала берді. Areva компаниясы француз үкіметінің 1960 жылдардан бері Нигер үкіметінің демократия және адам құқықтары саласындағы нашар тарихына араласуының басты құралы (және себебі) болды деген пікірлер айтылды. Areva компаниясы қоршаған ортаны қорғауда жауапты екенін және Нигер халқымен бірлесіп дамуға тырысатынын мәлімдейді. Компания Нигерде тікелей жұмыс істейтін жұмысшылардың көп бөлігі жергілікті тұрғындар екенін, ал осы кен орындарынан түсетін табыс Нигер үшін ең ірі шетелдік валюта көзі екенін атап өтеді. 2005 жылы Нигер халқы ауыр ашаршылыққа тап болғанда, Areva компаниясы 2005 жылдың маусым айында Нигердегі азық-түлік дағдарысын үйлестіру тобына 130 000 евро, ал шілде айында Бернард Кушнердің Réussir қайырымдылық қоры ұйымдастырған азық-түлікпен жүктелген екі ұшақ түрінде 120 000 евро көмек көрсетті. Нигерлік сыншылар бұл көмектің Areva-ның 428 миллион евролық жылдық табысының 0,05 пайызына ғана тең екенін көрсетті. 2008 жылдың қаңтар айында швейцариялық адам құқықтары жөніндегі ұйым Areva компаниясының Нигердегі қызметіне "2008 Public Eye Global Award" сыйлығын "дүниедегі ең нашар компания" деп танып берді, себебі радиоактивті ластану, нашар еңбек жағдайлары және бірқатар жұмысшылардың қаза болуы сияқты айыптаулар бар еді. Арлит аймағындағы туарегтік бүлікшілер осы айыптауларды қолдады.

Иса

Cezus немесе CEZUS – Areva NC компаниясының еншілес кәсіпорны. Бұл компанияның цирконий өндірісіндегі бастапқы операциясы. Ол компанияның Реакторлар және қызметтер операциялық бөлімін ядролық өнеркәсіпке қажетті материалдармен жабдықтайды. "Қысымды су реакторлары және қайнатылатын су реакторлары үшін цирконий қорытпасынан жасалған құбырлар, таяқшалар және парақтар" шығарады. Германияның Дуйсбург қаласындағы ANF зауытымен бірге Areva компаниясының отындық цирконий бөлімшесін құрайды. Францияда бес нысанда қызмет етеді. Угин қауымы мәлімдегендей, Cezus – цирконий бойынша әлемдік көшбасшы.

Джарри

Изер. Зауыт химиялық әрекеттер мен металлургиялық өңдеулер арқылы цирконий губкасын (спонжын) өндіреді. Сондай-ақ, цирконий өндірісінен алынған туынды өнімдер, атап айтқанда гафний тұзы, магний және кремний, сондай-ақ цирконий және гафний оксидтері, және жоғары таза гафнийді бағалайды.

Монрель-Жунье

Мэн және Луар. Зауыт экструзияланған қалыптарды экструзияланған түтікшеге, "трекске" айналдырады.

Painboeuf (ағылш.

Лоир Атлантик. Осы және Дуйсбург зауыттары Trex-ті отын таяқшалары үшін (қаптамалар мен бағыттағыш түтіктер) ұнтақтайды. Paimboeuf зауыты сонымен қатар ұшқыштар үшін цирконий таяқшаларын да шығарады.

Рюглелер

Еуропа. Стандартты жамылғыны (қыздырылған және суытылған) отын жинағының құрылымы үшін орамдар мен жолақтарға дейін илейді.

Ұжымдастық

Цезустің негізгі зерттеу және әзірлеу орталығы CRC деп аталады, ол Савойядағы Угинде орналасқан. Сондай-ақ, қызмет көрсету орталығы ретінде, онда цирконий негізді қорытпалардың металлургиясы және процестері саласында 25 инженер мен техник жұмыс істейді. Франция Ұлттық ғылыми зерттеу орталығымен (CNRS) және университеттермен серіктестік байланыста жұмыс істейді. Ол отын жиналымдары үшін жаңа қорытпаларды зерттеу және әзірлеумен айналысады. Цирконий губкасын жасау, цирконий қорытпаларын пішімдеу және конверсия процестері үшін бағдарламалық құралдарды әзірлейді. 1971 жылы құрылған зауытта 360 адам жұмыс істейді. Металл өңдеу (қорыту, соғу) және цирконий, гафний, титан сияқты реактивті металдарды маңызды ядролық және авиациялық қолданулар үшін өңдеу. Зауыт цирконий губкасын жартылай фабрикатқа айналдырады. Негізгі операциялар: қорыту, соғу, экструзиялау және қайта өңдеу. Экструзия арқылы шығарылатын өнімдер: тікбұрыштар, плиталар және таяқшалар. Еншілес компания: Société Timet Savoie (титан). Осы орында Аннесидегі оқ жарылысының құрбаны болған Сильвен Моллиер қайтыс болған кезде жұмыс істеген. "Ол француз ядролық Areva тобының зауыты Cezus-тағы өндіріс цехында жұмыс істеді [ ]."