Кіріспе
Париж метросының 9-жолы – Париж метросының 16 желісінің бірі. Бұл желі батыстағы Булоньдегі Пон-де-Севр станциясын Париж қаласының орталығы арқылы шығыстағы Монтрейль мэриясы станциясымен байланыстырады, осылайша оның маршруты парабола тәрізді пішінге ие. Бұл желі – желілер арасындағы үшінші ең жүктемелі желі. RATP картасына сәйкес, 9-жолы 3bis және 7bis желілерін есептемегенде, қалған 13 негізгі метро желісімен тоғысады, бірақ 12-жолымен тікелей тоғыспайды. Дегенмен, Сент-Огюстеннен Сент-Лазарға дейінгі жер асты жолы арқылы 12-жолына қосылу мүмкіндігі бар.
Paris Métro Line 9 is one of 16 lines of the Paris Métro. The line links Pont de Sèvres in Boulogne in the west with Mairie de Montreuil in the east via the city center of Paris, creating a parabola type shape to its route. It is the third busiest line on the network. Line 9 interchanges with all of the 13 other main Métro lines, except for one (Line 12), not including 3bis and 7bis according to the RATP maps. There is, however, a connection to Line 12 via the underground passageway from Saint Augustin to Saint Lazare.
Хронологиясы
1922 жылдың 8 қарашасы: 9-жолдың бірінші бөлігі 16-ауданындағы Эксельман мен Трокадер арасында ашылды. 1923 жылдың 27 мамыры: Жол Трокадерден Сент-Огустенге дейін ұзартылды. 1923 жылдың 3 маусымы: Желі Сент-Огустеннен Шаусе-д’Антинге дейін ұзартылды. 1923 жылдың 29 қыркүйегі: Жол Эксельманнан Порт-де-Сен-Клаудқа дейін оңтүстікке қарай ұзартылды. 1928 жылдың 30 маусымы: Желі Шаусе-д’Антиннен Ришелье-Друоға дейін ұзартылды. 1933 жылдың 10 желтоқсаны: Желі Ришелье-Друодан Порт-де-Монтрейге дейін ұзартылды. 1934 жылдың 3 ақпаны: Желі Порт-де-Сен-Клаудтан Пон-де-Севрге дейін ұзартылды. 1937 жылдың 14 қазаны: Желі Порт-де-Монтрейден Монтрей мэриясына дейін ұзартылды. 1939 жылдың 2 қыркүйегі: Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Сент-Мартендегі қызмет тоқтатылды. Дегенмен, көптеген станциялардың айырмасында, Сент-Мартен қайта ашылмады, себебі ол Страсбург-Сен-Дени станциясына тым жақын орналасқан (екі станцияны ғана бөліп тұрады). 2013 жылдың 21 қазаны: МФ 67 пойыздарынан МФ 01 пойыздарына біртіндеп көшу басталды.
Шығу тегі
9-желі бастапқыда 2-Сюд желісінің (қазір 6-желі) Порте-де-Сен-Клауд пен Трокадеро арасындағы тармағы ретінде жоспарланған. Бірақ, CMP бұл бөлікті Операға қарай салынатын жоспарланған бөлікпен біріктіруге келісім берді, осылайша 9-желі құрылды. Трокадеро мен Экселманс арасындағы алғашқы бөлігі 1922 жылдың 8 қарашасында ашылды.
Құрылыс және кеңейтулер
Түпнұсқалық бөлімдерді салу (сонымен қатар Республикаға қарайғы кеңейту) әртүрлі округтердегі халықтың қарсылығы мен туннельдер үстіндегі тұрақсыз топырақтардың салдарынан қиынға соқты. Жол құрылысына халықтың қолдауы аз болды, себебі ұсынылған кейбір учаскелерді түрлі мекемелер сол кездегі мемлекеттік талаптарға сәйкес салу және пайдалану мүмкін емес деп есептеді. Сонымен қатар, тұрақсыз топырақ салдарынан құрылысы жүріп жатқан бірнеше туннель бөлігі құлап кетті. Richelieu – Drouot және République станциялары арасында орналасқан екі қабатты туннель (9-шы желі төменгі деңгейде, ал 8-ші желі жоғарғы деңгейде орналасқан) Grand Boulevards аймағындағы тұрақсыз топырақтан ерекше қиындықтар тудырды. Осының нәтижесінде, бұл бөлім орталық тіректермен нығайтуға алынды. Субұрбаға қарайғы алғашқы кеңейту, Понт-де-Севрге қарай 1934 жылдың 3 ақпанында ашылды. 1937 жылдың 14 қазанында Маир-де-Монтрейге қарайғы шығыс кеңейту пайдалануға берілді. Содан бері желінің инфрақұрылымына көп өзгерістер енгізілген жоқ. (Париж метросының 9-шы желісінен)
Жылжымалы құрам
9-жол бес вагонды Mf 01 пойыздарымен қызмет көрсетеді. Бұрын 9-жол соғысқа дейінгі Sprague Thomson пойыздарымен жабдықталған соңғы желі болды, олар 1983 жылғы 16 сәуірде қызметтен алынған. 2011 жылғы 9 ақпанда STIF 66 жаңа Mf 01 пойыз жиынтығын сатып алу жоспарларын жариялады. 330 миллион еуролық тапсырыс 2013 жылдың маусым айында жеткізілімдерді бастады және 9-жолдағы қолданыстағы парктерді жаңарту үшін 2016 жылға дейін жалғасады. 2016 жылғы 28 қарашада 9-жолдағы соңғы MF67 вагоны қызметтен шығарылды. 2013 жылғы 21 қазанда бірінші MF 01 вагоны (#096) маусым мен қыркүйек айларында 5-жолда сынақтан өткеннен кейін 9-жолда жолаушылар тасымалына қосылды. 10-жол бұрын 9-жолмен бөліскен Отейл шеберханалары MF 01 жылжымалы құрамын күтуге жабдықталмағандықтан, күрделі жөндеу жұмыстары 5-жолдағы Бобиньи шеберханаларында жүргізілді.
Аудандардың атаулары
1942 жылдың 6 қазаны: Шамп-Элизе алаңы Марбеуф алаңы деп қайта аталды. 1946 жылдың 30 қазаны: Марбеуф алаңы Франклин Д. Рузвельт алаңы деп аталды. 1989: Антен шағалағы Антен – Лафайет шағалағы болып өзгертілді. 1998 жылдың қыркүйегі: Монмартр көшесі Үлкен бульварлар деп аталды және Булет көшесі – Монтрейль көшесі Булет көшесі деп аталды.
Болашақ
Монтрейль ауруханасына болашақта екі станциялық кеңейту жоспарлануда. Жаңа станциялар 9-шы желіні 1-ші трамваймен және болашақ 11-ші метро желісімен байланыстырады.