Му Йон Хан: Корея-Америка физигі және SU(3) симметриясының авторы
Moo-Young Han
Корей-американ физигі Му Юнг Хан (1934-2016) кварктардың SU(3) симметриясын енгізгенімен танымал. Кванттық хромодинамиканың негізі – түс зарядтары. Физика, ғылым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Му Ён Хан (30 қараша 1934 – 15 мамыр 2016) – Оңтүстік Кореяда туған американдық физик. Ол Дьюк университетінде физика профессоры болды. Чикаго университетінің профессоры Йоичиро Намбумен бірге, ол кварктардың SU(3) симметриясын енгізген, бұл қазір түсті заряд деп аталады. Түсті заряд кванттық хромодинамикамен түсіндірілген күшті өзара әрекеттесудің негізі болып табылады.
Moo Young Han (November 30, 1934 – May 15, 2016) was a South Korean born American physicist. He was a professor of physics at Duke University. Along with Yoichiro Nambu of the University of Chicago, he is credited with introducing the SU(3) symmetry of quarks, today known as the color charge. The color charge is the basis of the strong force as explained by quantum chromodynamics.
Ерте өмір және мансап
Хан Кореяның Сеул қаласында дүниеге келген. Корей соғысынан кейін ол АҚШ-қа көшіп, Каролл колледжінде оқыды. 1964 жылы Рочестер университетінен физика-математика ғылымдарының кандидаты ғылымын қорғады және 1967 жылы Дьюк университетінің физика факультетіне доцент болып орналасты. Оның күйеуі Чан Ки, үш баласы – Грейс Хевон, Кристофер Су Янг және Энтони Су Янг, сондай-ақ көптеген немерелері бар.
Han was born in Seoul, Korea. He emigrated to the US after the Korean War to attend Carroll College. He received his Ph. D. from the University of Rochester in 1964 and joined the physics faculty at Duke University, Durham NC in 1967. He is survived by his wife, Chang Ki, three children, Grace Hewon, Christopher Su Young, and Anthony Suh Young, and an array of grandchildren.
Мансап
Хан 1964 жылы Рочестер университетінен теориялық физика саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ханның ғылыми зерттеулері теориялық бөлшектер физикасы саласында, ең алдымен элементар бөлшектер физикасының симметрия принциптеріне бағытталған. 1965 жылы Чикаго университетінің профессоры Йоичиро Намбубен бірлесіп, Хан кварктар арасында жаңа, жасырын симметрияны ашты. Бұл SU(3) түстік симметриясының бастауы болды, ол адрондар арасындағы SU(3) иіс симметриясынан ерекшеленеді. Осы SU(3) симметриясы кванттық хромодинамиканың (QCD) негізі болып табылады, қазіргі таңдағы Стандартты модельдің күшті ядролық өзара әрекеттесу секторының стандартты теориясы. Намбу 2008 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығын, Стандартты модельдің электрожұқ жүйесін іске қосатын спонтанды түрде бұзылған симметрия механизмін қолданғаны үшін бөлісті. 1993 жылдан 1995 жылға дейін Хан АКПА-ның (Азия-Тынық мұхиты физикалық қауымдастығы) «Үздік жас зерттеуші» сыйлығын беру жөніндегі комитетінің төрағасы болды. Ол Мичиган мемлекеттік университетінің Кореяны зерттеулер кеңесінің 1998 жылғы «Global Korea» сыйлығының иегері атанды. 2001 жылдың мамырында Солтүстік Каролина штатындағы Research Triangle Park қаласындағы АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінде өткен Азия-Тынық мұхиты мұрасы айының салтанатында негізгі баяндама жасады. Оның баяндамасының тақырыбы «Жаңа жаңа әлем» болды. Хан Кореялық-Америкалық ғалымдар қоғамының (SKAS) негізін қалаушы және төрағасы, содан бері SKAS-тың бас редакторы болып жұмыс істеп келеді. Ол «Кореялық-Америкалық ғылым және технология жаңалықтары» (KASTN) және «Кореялық-Америкалық ғалымдар арасындағы ақпарат алмасу» (IEKAS) атты екі апта сайын жарық көретін электрондық бюллетеньдерді шығарады. 2008 жылдың күзінде Хан Мерседтегі Калифорния университетінен кетіп, Й. Намбудың спонтанды түрде бұзылған симметриясын түсіндіретін арнайы семинар өткізді, осы еңбегі үшін Намбу 2008 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығына ие болды. 2009 жылдың күзінде Кореядағы Сеул ұлттық университетінен кеткен Хан «Намбу және Стандартты модель» тақырыбында коллоквиум өткізді және «Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар үшін физика» атты арнайы курсты оқыды. 2013 жылдың күзінде Хан Оңтүстік Кореяның Тэджон қаласындағы KAIST (Корея ғылым және технология институты) институтында оқып, бесінші және алтыншы кітаптарын аяқтады. Сондай-ақ, ол KAIST-та физика пәнінен адъюнкт-профессор болып жұмыс істеді.
Han received his Ph. D. in theoretical physics in 1964 from the University of Rochester. Han's research specialty is in the field of theoretical particle physics, with an emphasis on the symmetry principles of elementary particle physics. Han and Yoichiro Nambu of the University of Chicago first introduced a new hidden symmetry among quarks in 1965. This is the origin of the color SU(3) symmetry, distinct from the symmetry among hadrons which is the flavor SU(3). This SU(3) symmetry is the basis for the quantum chromodynamics (QCD) which is now the standard theory for the strong nuclear force sector of the Standard Model. Nambu shared 2008 Nobel Prize in Physics for a related work on applying the mechanism of spontaneously broken symmetry, enabling the electroweak sector of the Standard Model. From 1993 to 1995, Han served as the inaugurating chair of the Outstanding Young Researcher Award (OYRA) Committee of AKPA. He is a recipient of the 1998 Global Korea Award by the Council on Korean Studies of the Michigan State University. He delivered the keynote address at the 2001 Asian Pacific Heritage Month Celebration at the US Environmental Protection Agency in Research Triangle Park, North Carolina in May, 2001. The title of his keynote address was "The New New World." Han is the founding chairman of the Society of Korean American Scholars (SKAS) and since then, he has served as its editor in chief n SKAS. He publishes two alternating weekly electronic newsletters, KASTN and IEKAS, the Korean American Science and Technology News and the Information Exchange for Korean American Scholars. In the fall of 2008, Han left the University of California at Merced and delivered a special seminar explaining the spontaneously broken symmetry of Y. Nambu that earned Nambu the 2008 Nobel Prize in Physics. Leaving the Seoul National University in Korea in the fall of 2009, Han delivered a colloquium titled "Nambu and the Standard Model" and taught a special course titled "Physics for Humanities and Social Sciences Course." In the fall of 2013, Han spent his time at KAIST (Korea Advanced Institute of Science and Technology) in Daejeon, South Korea and completed his fifth and sixth books. He also served as an adjunct professor of physics at KAIST.