Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шавангунк – АҚШ, Нью-Йорк штатының оңтүстік-батысындағы Ульстер округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 13 563 адамды құрайды. Қала ең ірі арнасы – Шавангунк Киллден атын алған. Шавангунк атауы ленапе тайпасының тілінен келген. "Килл" сөзі голланд тіліндегі "Киллитье" деген шағын өзен сөзінің қысқартылған түрі. Ол Shuh Whan Gung '/ʃ//ɑː//w//ə//ŋ//ɡ//ʌ//ŋ//k/ деп айтылады.
Shawangunk is a town in southwestern Ulster County, New York, United States. The population was 13,563 at the 2020 census. The town takes its name from its largest stream, the Shawangunk Kill. The name Shawangunk is from the language of the Lenape people. Kill is an abbreviation of the Dutch word for creek, Killitje. It is pronounced Shuh Whan Gung '/ʃ//ɑː//w//ə//ŋ//ɡ//ʌ//ŋ//k/
Тарих
Шавангуңк алғаш рет 1680 жылдары еуропалықтармен қоныстанды. Аймақ 1710 жыл шамасында алғаш рет округ ретінде белгіленді, ал 1788 жылы Шавангуңк кентіне айналды. Қаланың аты Munsee Lenape тілінен алынған сөз немесе сөз тіркесінің голланд тіліне аудармасы болып табылады. Ленапи тілінде шамамен "Ша ВАН гунк" деп айтылған, бұл "түтінді ауада" дегенді білдіруі мүмкін. Бұл атау алғаш рет 1682 жылы Гертруда Бруйнге жасалған индейлік келісімде кездеседі. Бұл атау индейлердің жақын жердегі ауылы мен "Жаңа бекінісінің" нақты аты болған-жоқпы, оны голландтар 1663 жылдың 5 қыркүйегінде Екінші Эзопус соғысы кезінде жойды, әлде индейлер Бруйн жерін сатып алумен байланысты ойлап тапқан сөз тіркесі ме, белгісіз. Бұл атау пейзаждың уақытша ерекшелігін сипаттауы мүмкін. Атаудың 1670 жылдары Бруйннің индейлермен бірге жерді алғаш рет аралап шыққан күні түтінді ауа-райына, немесе өткен он жылдықта қираған индейлер ауылының түтінді қирандыларына қатысты болуы мүмкін деген болжамдар тек теориялық. Бруйн қоныстанған өзенге (Шавангунк Килл) және тау тізбегіне атаудың қолданылуы кейінірек болды. Жергілікті тұрғындар атауды "SHONG gum" деп айтады, бұл түпнұсқа атаудың айқын бұрмалануы немесе қысқартылуы, бірақ кем дегенде 1777 жылдан бері тіркелген (Марк Б. Фрид, "Шавангуңк жер-су аттары" б. ix, xi, 3, 12, 96, 97). Бүгінгі Шавангуңк тұрғындары көбінесе өзіндік Уолкилл немесе Уокер Валли сияқты нақты ауылдарда тұратындарын айтады, қаланың толық бөлігі емес. Бұл себебі қаланың батыс бөлігінің көптеген тұрғындары Пайн Буш мектеп округінде (аудан шекарасынан өтеді) және Пайн Буш пошталық мекенжайлары бар, сонымен қатар олардың көп бөлігі сауда жасау үшін сол Ориндж округі ауылына барады.
Shawangunk was first settled by Europeans during the 1680s. The region was first designated a precinct about 1710, and became the township of Shawangunk in 1788. The town's name comes from the Dutch transliteration of the Munsee Lenape name or phrase. The approximate Lenape pronunciation was "Sha WAN gunk," probably meaning "in the smoky air." The name first appears in the 1682 Indian deed to Gertrude Bruyn. It is uncertain if this was the Indians' actual proper name for their nearby village and "New Fort," destroyed by the Dutch on September 5, 1663, during the Second Esopus War, or if the name was merely a phrase invented by the Indians in connection with the Bruyn land purchase, possibly describing some temporary feature of the landscape. Suggestions as to whether the name may have referred to smoky conditions on the day of Bruyn's first tour of the land with the Indians in the 1670s, or to the smoky ruins of the destroyed Indian village during the preceding decade, are purely speculative. Use of the name to designate the creek on which Bruyn settled (Shawangunk Kill), and the mountain range, came somewhat later. Locals pronounce the name "SHONG gum," an obvious corruption or contraction of the original name, but one on record at least as far back as 1777 (Marc B. Fried, "Shawangunk Place names" pp. ix xi, 3 12, 96 97). Present day citizens of Shawangunk often refer to themselves as living in particular hamlets such as Wallkill or Walker Valley rather than the town as a whole; this is due to the fact that many residents of the western part of the town are in the school district of Pine Bush (nearby across the county line) and have Pine Bush mailing addresses, also doing much of their shopping in that Orange County hamlet.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 56,5 шаршы миль (146 км2) құрайды, оның ішінде 56,2 шаршы миль (146 км2) жер және 0,3 шаршы миль (1 км2) (0,55%) су. Оңтүстік қала шекарасы және шығыс қала шекарасының жартысы Нью-Йорк штатының Ориндж округімен шектеседі. Солтүстік-шығысқа қарай ағатын Уолкилл өзені қаланың шығыс жартысынан өтеді және оның солтүстік жағалауында орналасқан шағын елді мекенге атын береді. Қаланың батыс бөлігі, оның ішінде Уокер аңғары, осы атпен аталатын таулардың төменгі еңістеріне дейін көтеріледі. Уолкиллдің ірі саласы – Шуаванкунк өзені қаланы шамамен екіге бөледі.
According to the United States Census Bureau, the town has a total area of 56.5 square miles (146 km2), of which 56.2 square miles (146 km2) is land and 0.3 square miles (1 km2) (0.55%) is water. The southern town line and half of the eastern town boundary is the border of Orange County, New York. The northeastward flowing Wallkill River passes through the eastern half of town and lends its name to the hamlet, which lies along its east bank. The western part of the town, including Walker Valley, climbs the lower slopes of the eponymous mountains. The Shawangunk Kill, a major tributary of the Wallkill, divides the town approximately in half.
Демография
2009 жылы қалада 12 652 адам, 4 333 үй шаруашылығы және 2 557 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 225 адамды құрады. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы 3 754 бірлікке жетті. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 83% ақ нәсілді, 7,9% афроамерикандық, 0,2% американдық үндістер, 0,9% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,86% басқа нәсілдерден және 1,32% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 6,96% құрады. 3 433 үй шаруашылығының 39,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 61,5% бірге тұратын жұбайлар, 8,4% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 25,5% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 20,2% жеке адамдардан тұрды, ал 7% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұратын болды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,78 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,21 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 22,4% 18 жасқа дейінгілер, 8,5% 18-24 жас аралығындағылар, 38,3% 25-44 жас аралығындағылар, 22,2% 45-64 жас аралығындағылар және 8,7% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 134,3 еркек, ал 18 жастан асқан әр 100 әйелге 144,3 еркек шалысады. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 52 366 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 59 975 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 40 967 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 29 608 доллар болды. Жан басына шаққандағы орташа табыс 19 402 долларды құрады. Отбасылардың 4,4% және халықтың 13,4% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,0% және 65 жастан асқандардың 10,5% кірді.
As of 2009, there were 12,652 people, 4,333 households, and 2,557 families residing in the town. The population density was 225 people per square mile There were 3,754 housing units at an average density of The racial makeup of the town was 83% White, 7.9% African American, .2% Native American, .9% Asian, .01% Pacific Islander, 2.86% from other races, and 1.32% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 6.96% of the population. There were 3,433 households, out of which 39.2% had children under the age of 18 living with them, 61.5% were married couples living together, 8.4% had a female householder with no husband present, and 25.5% were non families. 20.2% of all households were made up of individuals, and 7% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.78 and the average family size was 3.21. In the town, the population was spread out, with 22.4% under the age of 18, 8.5% from 18 to 24, 38.3% from 25 to 44, 22.2% from 45 to 64, and 8.7% who were 65 years of age or older. The median age was 36 years. For every 100 females, there were 134.3 males. For every 100 females age 18 and over, there were 144.3 males. The median income for a household in the town was $52,366, and the median income for a family was $59,975. Males had a median income of $40,967 versus $29,608 for females. The per capita income for the town was $19,402. About 4.4% of families and 13.4% of the population were below the poverty line, including 7.0% of those under age 18 and 10.5% of those age 65 or over.
Геология
Шавангунк таулары негізінен кварцтан тұрады және қаладан 2000 футқа дейін көтеріледі. Бұл таулар 10 000 жылдан астам бұрын соңғы мұз дәуірінде пайда болған. Шегініп бара жатқан мұздықтар оларды айналағы Катскилл тауларының бір бөлігі ретінде ойып шығарды, соның салдарынан бүкіл әлемнен туристер мен альпинистерді қызықтырады.
The Shawangunk Mountains, primarily consisting of quartz, rise 2,000 feet above the town. The mountains were created over 10,000 years ago during the last ice age when retreating glacial ice carved them out as part the surrounding Catskills, drawing tourists and climbing enthusiasts from all over the world.