Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Америкалық көміртек бағдарламасы (NACP) – АҚШ-тың көміртек циклы ғылымы бағдарламасының қоғамдық қатысумен жүзеге асырылатын бір бөлігі. Бұл бағдарлама 2002 жылғы АҚШ-тың климаттық өзгерістер ғылымы бағдарламасының стратегиялық жоспарындағы маңызды элементтердің бірі ретінде құрылды (қазір АҚШ-тың жаһандық өзгерістерді зерттеу бағдарламасы немесе USGCRP деп аталады). NACP-тің басты мақсаты – Солтүстік Америкада және оған жапсарласқан мұхит аймақтарында көміртек қорының мөлшерін анықтау, көмірқышқыл газының (CO2), метанның (CH4) және көміртек моноксидінің (CO) көздерін және сіңірілуін зерттеу және түсіну. Бұл бағдарлама көміртек циклының өзгеруіне бағытталған бірнеше мекемені қамтиды. Бұл бағдарлама тек көптеген мекемелер жүргізген зерттеулерге ғана емес, сонымен қатар оны қаржыландыруға көмектесетін федералдық мекемелердің қолдауына да ие. Жоспардың тиімділігін қамтамасыз ету үшін Ғылыми жетекшілік тобы (SLG) үкіметтік бағдарлама менеджерлерімен, тәуелсіз зерттеу топтарымен және үкіметке бағынбаған көптеген ұйымдармен байланыс орнату жұмыстарын жүргізеді. SLG-мен бірге, Агенттіктер аралық жұмыс тобы (CCIWG) де жұмыс істейді, ол агенттіктер арасындағы өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді және АҚШ-тағы көміртек циклы туралы зерттеулердің тиімділігін арттырады. Ол Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA), Ұлттық стандарттар және технологиялар институты (NIST), АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі (USDA) және АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) сияқты 11 федералдық агенттікпен өзара әрекеттеседі. CCIWG жаңа жобаларды ұсыну үшін агенттіктер арасында байланыс орнатуға, түрлі зерттеу бағдарламаларына қажетті ресурстарды бөлуге және зерттеу нәтижелерін жұртшылыққа жеткізуге маманданған.
The North American Carbon Program (NACP) is a community driven element of the U. S. Carbon Cycle Science Program, which established it as one of the major elements of the 2002 Strategic Plan for the U. S. Climate Change Science Program (now called the US Global Change Research Program or USGCRP). The central objective of NACP is to measure and understand carbon stocks and sources and sinks of carbon dioxide (CO2), methane (CH4), and carbon monoxide (CO) in North America and adjacent ocean regions. This program consists of multiple agencies that focus on changes to the carbon cycle. Not only does this program rely on research conducted by multiple agencies, but it is also supported by federal agencies that assist in the funding of this program. To ensure the plan is effective, the Science Leadership Group (SLG) works to communicate among government program managers, independent research groups, and multiple institutions not affiliated to the government as well. Alongside the SLG, there is the Carbon Cycle Interagency Working Group (CCIWG), which interacts across agencies and ensures the efficiency of research about the carbon cycle in the United States. It works with 11 federal agencies like the National Aeronautics and Space Administration (NASA), National Institute of Standards and Technology (NIST), US Department of Agriculture (USDA), and the US Environmental Protection Agency (EPA). The CCIWG specializes in communicating among agencies for the proposal of new projects, secures resources for the various research programs available, and reports results to the public.
Көміртегі айналымы
Көміртек циклі екі бөлікке бөлінеді: жылдам көміртек айналымы және геологиялық процестер арқылы көміртектың ұзақ мерзімді айналысы.
The carbon cycle is subdivided into two sections, the rapid carbon exchange, and long term cycling of carbon through the various geological processes.
Жедел алмасу
Бұл көміртегі циклі біздің биологиялық процестерімізде, оның ішінде тыныс алу мен фотосинтез кезінде жүзеге асады және автотрофтар арқылы туындайды. Автотрофтар (көбінесе фотосинтез жасайтындар) – ауадан көмірқышқыл газын сіңіретін өсімдіктер немесе балдырлар. Судағы қосылыстар бикарбонат иондары түрінде алынады. Олар глюкоза сияқты органикалық қосылыстарға түрленеді. Гетеротрофтар глюкозаны пайдаланады, ол қосылыстарды ыдыратады және оларды тағам тізбектері арқылы өткізеді (осы процесс жасушалық тыныс алу деп аталады). Тірі жүйелер мен ыдыратушылар көміртекті көмірқышқыл газы түрінде бөліп шығарады. Бұл көміртегі жылдам циклмен айналады, бағалау бойынша, бір жыл ішінде осы жолдар арқылы 1000-ден 1000000 миллион метрикалық тоннаға дейін көміртегі айналымда болады.
This carbon cycle occurs in our biological processes, including respiration, photosynthesis, and is generated by autotrophs. Autotrophs (usually photosynthetic) are plants or algae, which capture the carbon dioxide from the air. In water, the compounds removed are bicarbonate ions. They are converted into organic compounds like glucose. Heterotrophs consume the glucose, which further breaks down the compounds and passes them through webs (this process is called cellular respiration). Living systems and decomposers release the carbons as carbon dioxide. This carbon is cycled quickly, with estimates of 1,000 to 1000,000 million metric tons of carbon cycling through these pathways in a single year.
Ұзақ мерзімді алмасу
Атауынан көрініп тұрғандай, бұл жол жоғарыдағы жолға қарағанда ұзаққа созылады, кейде миллиондаған жылдарға дейін. Көміртектің бұл түрі тау жыныстарында, мұхиттарда және басқа да су объектілерінде, Жер ядросының ішінде және қазба отында кездеседі. Ол атмосферада да табылады, онда сумен әрекеттесіп, теңіз организмдерінің қабықшаларында кездесетін кальций карбонатты құрайды, ол кейіннен мұхит түбіндегі шөгінділердің бір бөлігіне айналады. Уақыт өте келе, қабықшалардың, өсімдіктердің және жануарлардың қалдықтары қазба жәндіктерге айналып, ыдырайды және қайтадан көмірқышқыл газ ретінде атмосфераға шығарылады. Жанартаулар мен жарылыстар, сондай-ақ гидротермальдық жерлер көмірқышқыл газын бөліп шығарады.
Like its name implies, this pathway takes longer than the pathway above, sometimes lasting millions of years. This form of carbon is found in rocks, in the ocean and other bodies of water, inside the core, and in fossil fuels. It is also found in the atmosphere, where it reacts with water and forms calcium carbonate found in the shells of marine organisms which later become part of the sediment on the ocean floor. Over time, the remains of shells, plants, and animals form fossils that are later decomposed and released once again as carbon dioxide into the atmosphere. Through volcanoes and eruptions, as well as hydrothermal vents, carbon dioxide is released.