Кіріспе

Қарапайым кедергілік тізбекте, кедергідегі кернеудің азаюы тізбек бөліп шығаратын қуаттың азаюына себеп болады.

Электр желісі

Электр желілері осы негізгі қағиданың электр желілері мен олардың тұтынушыларына айтарлықтай ақша үнемдеуге мүмкіндік беретінін анықтады. Желілер өздерінің қуат сұранысының ең жоғары деңгейін тарату жүйесіндегі кернеуді төмендету арқылы азайта алады. Желілердің қуат сұранысы ұсыныстан асып түсетін жағдайға жеткенде, олардың екі ғана мүмкіндігі бар: басқа желіден қуат сатып алу (әдетте қымбат бағамен) немесе сұранысты азайту. Көбінесе желілер тұтынушылардың кондиционерлерін, су жылытқыштарын және бассейн насостарын сұранысты азайту үшін өшіру үшін жүктеме басқару жүйелерін қолданады. Кернеуді төмендету – тұтынушы білмейтін сұранысты азайтудың тағы бір жолы. Алайда, жүктеменің тек кедергілік бөлігі ғана жиынтық сұранысты азайту үшін кернеудің төмендеуіне жауап береді. Мысалы, шамдар мен жылытқыш спиральдары кернеу төмендеген сайын аз қуат пайдаланады. Ал индукциялық моторлар кернеудің төмендеуіне әсер етпейді, себебі ток энергия тұтынудың өзгеруін немесе тіпті сәл өсуін өтеу үшін көтеріледі. Ток көтерілуі моторларға зиянды, өйткені олар қызып жұмыс істейді. Сонымен қатар, бірдей жұмысты атқару үшін моторлар ұзақ жұмыс істеуі керек. Мысалы, егер тоңазытқыш номиналды кернеуде 35% жұмыс циклымен жұмыс істесе, төменгі кернеуде оның жұмыс циклы 40%-ға дейін ұлғаюы мүмкін. Қызып жұмыс істеу және ұзақ жұмыс істеу моторлардың қызмет ету мерзімін қысқартады. Тіпті кейбір кедергілік жүктемелер де тек қысқа мерзімді пайда әкеледі. Кернеуді төмендетуде қуаттың әртүрлілігі деп аталатын құбылыс рөл атқарады және кейде оның әсерін күшін жоя алады. Қуаттың әртүрлілігін мысалмен түсіндіру оңай. Сіздің ауданыңыздағы үйлердің барлық су жылытқыштары бір уақытта қосылған болуы мүмкін емес. Әсіресе, ыстық суды көп пайдаланбайтын уақытта (таң мен кешкі душ уақытында), сіздің су жылытқышыңыз қосылғанда, көршіңіздің жылытқышы сөнген болуы мүмкін. Бұл жүктемелердің таралған және бір-бірімен сәйкес келмейтін сипатына байланысты, жиынтық ең жоғары деңгей салыстырмалы түрде тұрақты болып қалуы мүмкін. Алайда, егер кернеу су жылытқыштардағы барлық кедергілік элементтерге төмендетілсе, олар суды бұрынғыдай жылдам қыздыра алмайды. Кернеуді төмендеткен кезде қуат сұранысының дереу төмендеуі байқалатын болса да, уақыт өте келе термостатқа орнатылған су температурасына жету үшін су жылытқыштар ұзақ уақыт бойы қосылуы керек болады. Осылайша, бір уақытта қосылған су жылытқыштардың саны артады. Бұл жиынтық ең жоғары деңгейдің айтарлықтай өсуіне әкеледі. Сондықтан термостатпен басқарылатын кедергілік жүктемелерге қатысты кернеуді төмендетудің пайдасы қысқа мерзімді болуы мүмкін және кейде жиынтық жүктеме сұранысын арттыруы мүмкін. Керісінше, кернеуді арттыру кедергілік жүктемелердің қуат сұранысын арттыруы мүмкін. Термостатпен басқарылатын кедергілік жүктемелер әртүрлі реакция жасайды, бірақ тұтынушыға жоғары кернеудегі шамды қосу төменгі кернеудегіден қымбатқа түсетіні анық. Бұл тұтынушы күңгірт жарыққа қанағаттанса ғана дұрыс, әйтпесе тұтынушы шамдарды жеткілікті жарық беру үшін жоғары ваттты шамдармен ауыстыра алады. Қазіргі заманғы көптеген шамдар, соның ішінде LED шамдары да диммерленеді. Сондықтан төменгі кернеуде диммер жоғары, ал жоғары кернеуде төмендетіледі, нәтижесінде шам бірдей люменді шығарады, сондықтан энергия үнемделмейді. Энергияны үнемдеу үшін кернеуді төмендету әдістемесін суды үнемдеу үшін су қысымын төмендетумен салыстыруға болады. Кір жуу машинасы да дәл осы деңгейге дейін толтырылады, тек уақыты ұзаққа созылады; унитаз резервуары да дәл осы деңгейге дейін толтырылады және т.б. Қысымның маңыздылығы жоқ, тұтынушы қажетті нәтижеге жету үшін барлық қажетті суды пайдалануы керек. Қысқа мерзімде үнемделеді, өйткені газон жеткілікті сумен суарылмайды, бірақ клиент мұны байқап, төмен қысымды өтеу үшін клапандарды, суару ұзақтығын немесе бүркіткіш басының санын реттейді.