Кіріспе

Антенналық жаңқа – жәндіктердегі негізгі (бірінші деңгейдегі) иіс сезу ми аймағы. Антенналық жаңқа – мида орналасқан шар тәрізді деутоцеребральді нейропил, ол антенналар мен ауыз мүшелеріндегі иіс сезу нейрондарынан сигналдар қабылдайды. Функционалдық тұрғыдан, ол омыртқалы жануарлардың иіс сезу шаршысымен кейбір ортақтықтарға ие. Жәндіктер миының анатомиясы мен физиологиялық жұмысын зерттеу үшін миын жарып, бейнелеу немесе in vivo электрофизиологиялық жазбалар жасау арқылы қарастыруға болады.

Құрылымы

Жәндіктерде иіс жолы антеннадан басталады (бірақ кейбір жәндіктерде, мысалы, Drosophila-да, дененің басқа бөліктерінде де иіс сезім нейрондары болады). Сенсорлық нейрондар антеннаға тиетін иіс молекулалары туралы ақпаратты антенналық жаңқаға жеткізеді. Гломерулалардың саны мен түрлері түрге қарай өзгереді; көптеген түрлерде антенналық жаңқада 40-дан 160-қа дейін жеке-жеке анықталатын гломерулалар кездеседі. Жеміс шыбығының антенналық жаңқасында 43 гломерула, ал тақайында 203 гломерула болады. Жергілікті нейрондар, негізінен тежегіш болып табылады, олардың нейриттері антенналық жаңқамен шектелген. Проекциялық нейрондар, әдетте, бір гломеруладан ақпарат алып, мидың жоғары орталықтарына, мысалы, саңырауқұлақ денесіне және бүйірлік мүйізге бағытталады. Иіс сезу рецепторлық нейрондардың, жергілікті нейрондардың және проекциялық нейрондардың өзара әрекеттесуі, сезімдік нейрондардан түсетін ақпаратты жоғары ми орталықтарына жіберілмес бұрын кеңістік-уақыт кодын құрып қайта жасайды.