Кіріспе
Солтүстік Америка Арктикасының ең ерте кездегі жақсы құжатталған адамдарының мәдени дәстүрі. Палеоарктикалық дәстүр – археологтардың Солтүстік Америка Арктикасының 8000–5000 жж. б.з.д. мерзімінен бастау алатын, жақсы құжатталған ең ертегі адамдарының мәдени дәстүріне берген атауы. Бұл дәстүр Алясканы қамтиды және шығысқа, батысқа, сондай-ақ Оңтүстік-Батыс Юкон аймағына дейін кеңейеді. Аляскадағы Танана аңғарында орналасқан Өскемен Сунь өзенінің орны, Палеоарктикалық дәстүрге байланысты Плейстоценнің соңғы кезеңінен қалған археологиялық ескерткіш, қазіргі кезде шамамен 11 500 жыл бұрынға датирленген. Upward Sun River – Берингияның Америка жағындағы ең көне адам қалдықтарының табылу орны. Б.з.д. 8000 жылға таяу Аляска әлі де Сибірмен, қазіргі Беринг бұғазындағы құрлық көпірі арқылы байланысты болған. Алясканың осы аймағында тұрған адамдар Дюктай дәстүрінің өкілдері болған, ол бастапқыда Сибірде қалыптасқан. Көп ұзамай Дюктай Сумнагин мәдениетіне айналды, ол аңшылық пен балық аулаумен айналысқан топ болды және жаңа технологиямен ерекшеленді. Басқа мәдениеттер де дамыды, олардың барлығы Палеоарктикалық дәстүрдің жалпы санатына енді. "Палеоарктикалық дәстүр әлі де толыққанды зерттелмеген, шағын жергілікті Ерте Голоцен мәдениеттерінің жиынтығы, ол Солтүстік Американың солтүстік-батысындағы кең аумақта кем дегенде 4000 жыл бойы, ал кейбір жерлерде одан да ұзақ уақыт бойы дамыды. Солтүстік-Батыс Микроблейд дәстүрі, Денали кешені және Берингия дәстүрі сияқты басқа да терминдер осы жалпы бейімделулерді сипаттау үшін қолданылды, бірақ Палеоарктикалық дәстүр осы мақсатқа ең қолайлы, себебі ол қоршаған ортаның өзгеруі мен әртүрлілігінің артуы кезеңінде адамның әртүрлі бейімделулерін көрсететін жалпы белгі" (Фаган, 173 б.). Палеоарктикалық дәстүр көбінесе тас технологиясының қалдықтарымен танымал. Табылған артефакттардың ішінде микрожарықтар, кішкентай үшбұрышты өзектер, жапырақ пішіндес екі жақты құралдар, сырғыштар және қазып алу құралдары бар. Микрожарықтар аң аулау қарулары ретінде қолданылған және ағаш, мүйіз немесе сүйек ұштарына бекітілген. Палеоарктикалық тас шеберлері құралдар ретінде және ірі артефакттар жасау үшін өзектер ретінде пайдаланылатын екі жақты құралдарды да жасаған. Мәдениеттің қоныстану үлгілері туралы көп мәлімет қалмаған, өйткені көптеген қоныстар Голоцен кезеңіндегі теңіз деңгейінің көтерілуі салдарынан суға батқан; алайда, тас құралдарының қалдықтары табылды, бұл қоныстану орындарының жанама дәлелі болып табылады.
The Paleo Arctic Tradition is the name given by archaeologists to the cultural tradition of the earliest well documented human occupants of the North American Arctic, which date from the period 8000–5000 BC. The tradition covers Alaska and expands far into the east, west, and the Southwest Yukon Territory. The Upward Sun River site, a Late Pleistocene archaeological site associated with the Paleo Arctic Tradition, located in the Tanana Valley, Alaska has now been dated to around 11,500 BP. Upward Sun River is the site of the oldest human remains discovered on the American side of Beringia. Around 8000 BC, Alaska was still connected to Siberia with the landbridge, located in the current Bering Strait. People who inhabited this region in Alaska were of the Dyuktai tradition, originally located in Siberia. Eventually, the Dyuktai changed into the Sumnagin culture, a hunting/fishing group, whose culture was defined by possessing a new technology. Other cultures flourished as well, all being placed under the general category of the Paleo Arctic tradition. "The Paleo Arctic tradition is still a shadowy entity, a patchwork of local Early Holocene cultural traditions that flourished over an enormous area of extreme northwestern North America for at least 4000 years, and longer in many places. Other terms such as the Northwest Microblade tradition, Denali Complex, and Beringian tradition have been used to describe these same general adaptations, but Paleo Arctic is the most appropriate because it is the kind of general label that reflects a great variety of different human adaptations during a period of increasing environmental diversity and change" (Fagan, p.173). The Paleo Arctic is mostly known for lithic remains (stone technology). Some artifacts found include microblades, small wedge shaped cores, some leaf shaped bifaces, scrapers, and graving tools. The microblades were used as hunting weapons and were mounted in wood, antler, or bone points. Paleo Arctic stone specialists also created bifaces that were used as tools and as cores for the production of large artifact blanks. Little evidence remains of the culture's settlement patterns, because many of the settlements were inundated by the rising sea levels of the Holocene; however, remains of stone tools were discovered, giving indirect evidence of settlement sites.
Нэнана кешені
Ненана кешені – Палеоарктикалық дәстүрдің ең көне бөлігі болып табылады, ол 11 800-ден 11 000 жыл бұрынғы мәдени қабаттарда кездеседі. Ол Dry Creek, Moose Creek және Walker Road археологиялық ескерткіштерінде табылған және екі жақты өңделген, ойықсыз найза ұштарымен сипатталады. Кешенге екі жақты жұмыс істелген пышақтар және бір жақты ретушьталған, микрожапырақтары жоқ тас қабыршақтар да кіреді. Бұл қабыршақтар Ресейдегі Камчатка түбегіндегі ескерткіштерде табылған ұқсас тас құралдарына ұқсайды, бұл Беринг жолағы арқылы көші-қон және мәдени алмасудың нәтижесі болуы мүмкін.
Денели кешені
Денели кешені – б.з.б. 10 000 жылға дейінгі палеоарктикалық дәстүрдің кейінгі кезеңін көрсетеді. Ол Ненана кешенімен ұқсас орналасқан жерлерде, мысалы, Құрғақ Крик археологиялық ескерткішінде табылғанымен, стратиграфиялық ерекшеліктерімен және микрожаналардың, үшбұрышты тас ядролардың және бұрғылардың болуымен ажыратылады.