Кіріспе
USS Kidd (DDG 993) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жойғыштар класының бас кемесі болды. Бұл кемелер ыстық ауа райындағы әуе қорғанысы үшін жасалған. Кеме, "Құрмет медалінің" иегері, адмирал Исаак К. Киддтің есімімен екінші рет аталды. Ол Перл-Харборға шабуыл кезінде "Аризона" кемесінде болып, Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан алғашқы американдық жоғары шенді офицер еді. Бастапқыда "Куруш" деп аталған кемеге Иран шахы тапсырыс берген, бірақ 1979 жылғы Иран революциясы кезінде тапсырылған жоқ. Осыдан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері Кидд класын Персия шығанағы мен Жерорта теңізінде қызмет етуге енгізді, себебі олар қуатты кондиционерлермен жабдықталған, сондай-ақ құмды сүзуге және ЯОҚ соғысының салдарына төтеп беруге жарамды болды. Кидд класының кемелері флотта бейресми түрде "Аятолла" немесе "өлген адмирал" класы деп танылды.
Тарих
USS Kidd 1981 жылғы 27 маусымда Миссисипи штатының Паскагула қаласында қолданысқа берілді. 1982 жылғы 8 желтоқсанда командир Уильям Фланаганның басшылығымен Жерорта теңізі мен Үнді мұхитына аттанды. Жерорта теңізінде "Кид" кемесі Испанияның Майорка аралындағы Палма, Ливанның Бейрут және Италияның Катания порттарына барды. Үнді мұхитында тұрып, ол Шри-Ланкадағы Тринкомали және Кениядағы Момбаса порттарына сапар жасады, содан кейін Жерорта теңізіне оралып, Испанияның Бенидорм қаласына тоқтады. 1983 жылғы 2 маусымда Норфолкке оралғаннан кейін сапар аяқталды. 1983 жылғы қыркүйекте "Кид" кемесіне "E" ұрыс тиімділігі марапаты табысталды. 1984 жылғы 16 ақпанда USS Kidd Норфолктан (Виргиния штаты) "Біріккен күш" операциясының аясында ұрысқа дайындық маневрлеріне қатысу үшін кетті. 29 сәуірде Норфолкке оралды. "Кид" кемесі 1985 жылғы 12 наурызда командир Фред Мусалли басшылығымен READEX 1–85-ке қатысты. 28 наурыздан 6 сәуірге дейін Кариб теңізінде операциялар жүргізді. Атлант мұхитын кезіп өткеннен кейін 17 сәуірде Гибралтар бұғазынан өтті. Жерорта теңізінде болған кезде "Кид" кемесі Сицилиядағы Таормина, Италиядағы Гаета және Неаполь порттарына кірді. 1985 жылғы 30 мамырдан бастап 3 маусымға дейін "Кид" кемесі Қара теңізде АҚШ-тың алтыншы флотының операцияларына қатысты. USS Kidd 16 маусымда Израильдің Хайфа қаласына баруын қысқартты. 15 шілдеде Хайфаға оралып, Египеттің Александрия және Румынияның Констанца қалаларына барды. Қара теңіздегі операциялар тамыз айында Алтыншы флотпен жалғасты. "Кид" кемесі Италияның Неаполь қаласына қайту алдында Түркияның Стамбул қаласына сапар жасады. Қыркүйек айында "Нимиц" кемесімен бірге Батыс Жерорта теңізінде операция жүргізді. Испанияның Бенидорм қаласына тоқтағаннан кейін 20 қыркүйекте Гибралтар бұғазынан қайтадан өтті. Испаниядағы Ротаға барғаннан кейін "Кид" кемесі газ турбиналық қозғалтқыштарының күшімен Атлант мұхитын кесіп өтіп, Норфолкке жетіп, 1985 жылғы 2 қазанда сапарын аяқтады. 1987 жылғы қыркүйекте командир Дэниел Мерфи басшылығымен USS Kidd үшінші рет "E" ұрыс тиімділігі марапатын алды. 1987 жылғы 6 маусымда Норфолктан шығып, 1987 жылғы 4 желтоқсанда портқа оралды. Парсы шығанағындағы операция кезінде (4 шілде – 2 қазан) "Кид" американдық тулармен қайта жалауланған Кувейт танкерлерінің алғашқы он конвойын басқарды. Бұл Иранның әлемдік мұнай өндірісінің 50 пайыздан астамын қамтамасыз ететін Парсы шығанағының кеме жолдарын жабу туралы қаупіне жауап ретінде жасалды. Бұл сапарда "Кид" қазан айында "Нимбл Арчер" операциясына да қатысты. 1991 жылғы 9 қаңтарда USS Kidd Норфолктан шығып, "Desert Storm" операциясын қолдау үшін McInerney кемесімен бірге Парсы шығанағына бет бұрды. Парсы шығанағындағы операция кезінде "Кид" теңіз миналарын табу және жою, сондай-ақ теңіздік тыйым салу күштерінің операциялары сияқты бірнеше міндеттерді атқарды. Бұл міндеттерді орындауға көмектесу үшін 34-ші теңізден антисубмариналық жеңіл тікұшақ эскадрильясының (HSL 34) тобы жіберілді. "Жасыл шашкалар" екі SH-2 тікұшағымен келді, олар SSSC миссияларында ертерек пайдаланылды – соғыс кемесінің көру қабілетінен тыс жерлерге ұшып, радиолокациялық байланыстарды көзбен бақылап отырды. Сәуір айының басында АҚШ армиясының екі OH-58 AHIPS тікұшағы келді, нәтижесінде "Кид" кемесінде бір уақытта төрт тікұшақ болды. 1991 жылғы желтоқсанда USS Kidd "Desert Shield" және "Desert Storm" операцияларындағы үздік қызметі үшін тағы да "E" ұрыс тиімділігі марапатын алды. 1992 жылғы қазан айында "Кид" кемесі Оңтүстік Америка жағалауында есірткіге қарсы операцияларға жіберілді. USS Kidd 1992 жылғы 8 қарашада Панама каналынан өтті. Бұл миссия кезінде ол Латын Америкасының суларында заңсыз контрабандалық тауарларды тасымалдаушыларды тоқтатуға бағытталған патрульдік жұмыстар жүргізді. Бұл сапарда 34-ші теңізден антисубмариналық жеңіл тікұшақ эскадрильясының (HSL 34) тобы болды. 1992 жылғы желтоқсанда USS Kidd алтыншы рет "E" ұрыс тиімділігі марапатын алды. Адмирал Исаак Кидд, Кенже, АҚШ Әскери-теңіз күштері, зейнеткер, бұл марапатты кеме жанындағы салтанатты шарада экипажға тапсырды. USS Kidd 1994 жылғы қазан айында 60-шы операциялық күшке (CTF 60) қосылды, оның құрамына "Дуайт Д. Эйзенхауэр" кемесі кірді. Осы кезеңде күштік топ бұрынғы Югославияның соғысқа ұшыраған республикаларына қару-жарақ пен оқ-дәрі эмбаргосын қолдады ("Шарпгвард" операциясы), аймақтағы ұшуға тыйым салынған аймақты сақтады ("Ұшуды болдырмау" операциясы) және Сараево қаласының тұрғындарына гуманитарлық көмек жіберді ("Уәде беру" операциясы). 1997 жылғы 16 сәуірде эсминец Бостон марафонының 100-ші жылдығына орай Массачусетс штатының Бостон қаласына үш күндік сапар жасады. Содан кейін ол Гаитидің Пор-о-Пренс қаласына қауымдық байланыс жобасы үшін барып, Кариб теңізінде есірткіге қарсы күрестің міндеттерін атқарды. 1997 жылғы 30 сәуірде Панама каналынан өтіп, Тынық мұхитының шығыс бөлігіне жетті. Тағы бір рет каналдан өтіп, Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында қысқа тоқтағаннан кейін USS Kidd 1997 жылғы 1 маусымда Норфолкке оралып, соңғы сапарын аяқтады. USS Kidd 1998 жылғы 12 наурызда Виргиния штатының Норфолк теңіз базасында резервтік кеме ретінде сақтауға қойылды. Бұл салтанатты шарада адмирал Исаак Киддтің әйелі мен ұлы, адмирал Исаак Кидд Кенже, АҚШ Әскери-теңіз күштері, зейнеткер қатысты. USS Kidd-тің соңғы американдық командирі – командир Томас Р. Андресс, АҚШ Әскери-теңіз күштері.
Ағымдағы жағдай
Кеме ROCS Tso Ying деп қайта аталды, ол қазіргі уақытта Қытай Республикасы Әскери-теңіз күштерінің активтік қызметіндегі басқарылатын зымырандық эсминец. Ол 2006 жылдың 3 қарашасында Тайваньның солтүстік-шығысындағы Суао Әскери-теңіз базасында ROCS Ma Kong сеңлі кемесімен бірге ресми түрде қолданысқа енгізілді. Ұзақ сақтаудан кейін тозуға ұшырағандықтан, ол ROCN-ге тапсырылған үшінші бұрынғы Kidd классының кемесі болды. Tso Ying Тайваньдағы ең ірі Әскери-теңіз базасы – Tso Ying Әскери-теңіз базасының атымен аталады, ол Тайваньның оңтүстігіндегі Каосиунг қаласының Tsoying ауданында орналасқан. Tso Ying Әскери-теңіз базасы сонымен қатар Қытай Республикасының Әскери-теңіз академиясы мен флот штаб-пәтерінің де орналасқан жері.