Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мисс Тибет – Үндістанның МакЛейд Гандж қаласында жыл сайын өткізілетін сұлулық сайысы. Оны Lobsang Wangyal Productions ұйымдастырады.
Miss Tibet is an annual beauty pageant held in McLeod Ganj, India. It is produced by Lobsang Wangyal Productions.
Тарих
Алғашқы «Мисс Тибет» сайысын Лобсанг Ваньял 2002 жылдың қазан айында ұйымдастырған. Сайыр "батыс мәдениетін көшіру" және "тибеттік емес" деп сынға ұшырады. Содан бері бұл сайыр жыл сайын өткізіліп келеді. 2017 жылы режиссер Лобсанг Ваньял сайырды ұйымдастыруды тоқтатып, оны идеалдарын жалғастыратын адамға сатуға дайын екенін мәлімдеді. 2002 жылы төрт тибет қызы сайысқа қатысты. Сайырдың 15 жылдық тарихындағы төрт жылғы – 2003, 2005, 2013 және 2014 жылдар – тек бір қатысушы болды. 2006 жылы купальниктер сайысы көпшілік назарына ашылды. 2012 жылғы «Мисс Тибет» сайысы Тибеттегі жағдайдың ушығуына және ондағы наразылықтарға қолдау білдіру үшін тоқтатылды. Далай Лама бұл сайырды маңызды деп санамайды, бірақ халықтың сұранысымен ол әлі де өткізіліп келеді. Көптеген жеңімпаздар мен бір қатысушы халықаралық сайыстарға қатысқан.
The first ever Miss Tibet Pageant was produced by Lobsang Wangyal in October 2002. The pageant was criticized as "aping western culture" and "un Tibetan". The pageant has continued yearly since then. In 2017 director Lobsang Wangyal announced that he would not continue organising the Pageant, and it could be sold to someone who would carry on its ideals. In 2002, four Tibetan girls participated in the competition. Four editions of the Pageant's 15 year history — 2003, 2005, 2013, and 2014 — had only one participant. In 2006, the swimsuit competition was opened to the public. The Miss Tibet Pageant 2012 was cancelled in response to increased tensions in Tibet and in support of the protests there. The Dalai Lama considers the pageant unimportant, but it is still held due to popular demand. Many winners and one contestant have participated in international pageants.
Мисс Тибет 2019
2019 жылы «Мисс Тибет» сайысы өткезілмеді, өтініш білдіргендер болмағандықтан.
There is no Miss Tibet Pageant for 2019, as there were no applicants.
Мисс Тибет 2018
2018 жылғы «Мисс Тибет» сайысы АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында өтті, онда бір үміткер, Тензин Йонтен «Мисс Тибет – 2018» деп жарияланды.
The Miss Tibet Pageant 2018 was held in New York City, US, with one contestant, Tenzin Yonten, who was declared the Miss Tibet 2018.
Мисс Тибет 2017
Тензин Палдон, Үндістанның Карнатака штатынан, 2017 жылдың 4 маусымында Үндістанның МакЛеод Гандж қаласындағы Тибеттік өнер институтында «Мисс Тибет 2017» атағын жеңіп алды. Ол 100 000 рупий (2200 АҚШ доллары) сыйлық алды. Тензин Кечое бірінші күміс жүлде иегері атанды және 50 000 рупий сыйлық алды. Тензин Нордрон екінші күміс жүлде иегері болып таңдалды және 25 000 рупийлік чек алды. Жеңімпаз және бірінші күміс жүлде иегері Клэр Хюин Хонг Хайдың демеушілігімен Вьетнамға екі апталық сапарға бару құрметіне ие болды. Іс-шараның үш төрешісі – Тансхуман Гурунг, Абишек Мадхукар және Аншдип Каур болды. Чеми Кизом да «Мисс Тибет 2017» байқауына қатысты.
Tenzin Paldon from Karnataka, India, was crowned Miss Tibet 2017 at the Tibetan Institute of Performing Arts in McLeod Ganj, India, on 4 June 2017. She received Rs one lakh (100,000) (US$2,200). Tenzin Khechoe was judged the first runner up, receiving Rs 50,000. Tenzin Nordron was chosen as the second runner up and was given a cheque of Rs 25,000. The winner and the First Runner up also won a two week trip to Vietnam, sponsored by Claire Huynh Hong Hai. The three judges for the event were Ms Tanshuman Gurung, Mr Abhishek Madhukar, and Ms Anshdeep Kaur. Chemi Kyizom also participated in Miss Tibet 2017
Іс-шараның финалында режиссер Лобсанг Ваньял бұл байқауды ұйымдастырудан бас тартып, оны сол мақсаттармен жалғастыратын адамға сату ниетін жариялады.
At the finale of the event, director Lobsang Wangyal announced his intention to withdraw from organising the pageant, and sell it to someone who would carry it on with the same objectives.
2013 жылғы Мисс Тибет
2013 жылғы «Мисс Тибет» сайысының тажына отырғызу рәсімі Бангалор қаласында өтті, себебі АҚШ-тың Мэдисон қаласынан келген Тензинг Ламо ғана бұл сайысқа қатысуға келді. Ол 100 мың рупия көлеміндегі жүлде ақшасын тибеттік белсенділікке қайырды. Бұл сайыстың бастапқы жоспары Үндістанның ең ірі тибеттік қонысы – Карнатака штатының Байлакуппе қаласында өткізу еді.
A coronation ceremony of the Miss Tibet 2013 was held in Bangalore as Tenzing Lhamo from Madison, US, was the only one to come to participate in the pageant. She donated the prize money of Rs 100,000 for Tibetan activism. The pageant was originally planned to be held in Bylakuppe, Karnataka, the largest Tibetan settlement in India.
Мисс Тибет 2012
2012 жылғы «Мисс Тибет» сайысы Тибеттегі жағдайдың ушығуына және ондағы наразылық акцияларын қолдау мақсатында күшін жойды.
The Miss Tibet Pageant 2012 was cancelled in response to increased tensions in Tibet and in support of the protests there.
2011 жылғы Мисс Тибет
2011 жылғы «Мисс Тибет» сайысы жылдық іс-шараның 10-шы нұсқасы болды. Сайыс 3-5 маусым күндері Дхарамшалада өтті. Тензин Янкьи төрешілер шешімімен 2011 жылғы «Мисс Тибет» атанды. Ол «Мисс Азия-Тынық мұхиты әлемі» 2011 сұлулық сайысында Тибеттің өкілі болды.
Miss Tibet Pageant 2011 was the 10th edition of the annual event. The pageant was held in Dharamshala from 3 to 5 June. Tenzin Yangkyi was selected by the judges as Miss Tibet 2011. She represented Tibet in the Miss Asia Pacific World 2011 beauty pageant.
Дау-жанжал/алдамшылық туралы айыптаулар
2012 жылдың 5 маусымында Австралиялық телерадиокорпорацияның "Шетелдік тілші" бағдарламасы 2011 жылғы "Мисс Тибет" байқауына дайындалып, қатысқан үміткерлерді көрсеткен репортаж жариялады. Репортажда үміткерлердің қалай бағаланатыны туралы түсініктері баяндалды – қазылар алқасы, тибет емес адамдардан құралған, үміткерлердің өнерлерін бағалайтын еді. Бағдарлама соңында жеңімпаз жарияланғанда дау туды. Бір үміткер Тензин Кхечоның жеңіске ие болуы мүмкін деп ойлады. Тағы біреуі: "Менің ойымша, Лобсанг Вангюль алдады – ол алаяқ". Байқау ұйымдастырушысы Лобсанг Ваньялға үміткерлер қазылық процесі қалай жүргізілгенін білуді талап етіп, қарсы шықты. Алғашында Лобсанг Ваньял бағалау парақтары ұрланғанын мәлімдеді. "Менде қазылардың парақтары жоқ. Олар сол түні ұрланды. Олар файлда жоқ. Файл бос. Мен сахнаға шыққанда біреу оларды ұрлап кетті. Мен де таң қалдым". Үміткерлер Лобсанг Ваньялды одан әрі сұраққа тартып, ол тибет емес қазылардың бағасы жалпы бағалаудың 25% ғана екенін мойындады. Оның өзі қалған 75% бағалауды бақылап, осылайша жеңімпазды өзі шешкенін айтты. Содан кейін үміткерлер Лобсанг Ваньялға "Сен алаяқсың" деді. Лобсанг Ваньял: "Иә, иә, мен солаймын" деп жауап берді. Сосын Лобсанг Ваньял камераға "Мисс Тибет тыныш, тыңдап, құрметпен қарау керек адам болуы керек, және... Міне, осылай болу керек пе Тибеттік Мисс? Ойбай, мүмкін емес" деді. Репортаж Нгодоп Долманың сөзімен аяқталды: "Мисс Тибет туралы ойланып қарасам, Лобсангтың Мисс Тибеті тибет әйелдерін күштендірмейді, керісінше, олардың күшін әлсіретеді. Менің ойымша, оның қандай да бір құндылығы болуы үшін, оны әйел адам басқаруы керек".
On 5 June 2012 Australian Broadcasting Corporation's Foreign Correspondent program aired a report which had followed contestants preparing for and undertaking the Miss Tibet 2011 contest. The report outlined the contestant's understanding of how they would be judged – a judging panel of non Tibetans would be marking the contestants presentations. At the end of the program controversy erupted when the winner was announced. One contestant remarked that she thought Tenzin Khecheo would have won. Another stated "I think Lobsang Wangyul cheated – he's a fraud." The pageant organiser, Lobsang Wangyal, was confronted by the contestants who wanted to know how the judging had been processed. At first Lobsang Wangyal claimed the marking sheets had been stolen. "I don't have the judges' sheet. It was stolen on the night. It's not in the file. The file is empty. When I went onstage somebody stole it. I too was surprised." The contestants then pressed Lobsang Wangyal further, at which point he admitted the non Tibetan judge's markings only affected 25% of the overall evaluation – that he himself controlled the remaining 75% of the marking, and as such, had effectively decided by himself which contestant had won. The confrontation then ended with the contestants walking out and stating to Lobsang Wangyal "You are a fraud." To which Lobsang Wangyal responded "Yeah yeah I am." Lobsang Wangyal then made a follow up statement to the camera saying "Miss Tibet should be someone who should be calm and, you know listen and be respectful and see if this is how Miss Tibetan will be oh my god no way." The report then finished with a comment from Ngodop Dolma: "When I look back into Miss Tibet what I've come to realise is that Lobsang's Miss Tibet does not empower Tibetan women but it does the opposite. It actually disempowers Tibetan women. So, I believe the only way it could have any values is if it were run by a woman."
Директор Лобсанг Ваньялдың жауабы
Лобсанг Ваньял есеп жарияланғаннан кейін бірнеше ай өткен соң misstibet.com сайтында жариялаған хабарламасы арқылы жауап берді. Онда ол, Гулдтың шақырып алған қатысушысы Нгодуп Долма тек қана бәйгеде сәтсіздікке ұшырағаннан кейін ғана айыптау жасағанын мәлімдеді. Лобсанг өз мәлімдемесінде финалдық кештің бағалары жазылған буманың тәж кигізілгеннен кейін ұрланғанын мойындады және Гулд немесе оның әріптесінің бұл оқиғаға қатысы болуы мүмкін екенін айтты.
Lobsang Wangyal responded a few months after the report was made through a posting on misstibet. com in which he says that Mr Gould's recruited contestant Ngodup Dolma made the accusation only after she was unsuccessful in the contest. In his statement Lobsang accepted that the folder containing the mark sheets of the finale night had been stolen after the coronation, and suggested that Mr Gould or an accomplice was involved.
Мисс Тибет 2010
Шәстри дәрежесін (буддистік философиядағы өнер бакалаврына тең) алған Варанаси қаласының Тензин Норзом 2010 жылғы 6 маусымда Үндістанның МакЛеод Гандж қаласындағы Тибеттік өнер институтында «Мисс Тибет – 2010» атанды. Оған бір лакх (100,000.00) үнді рупиясы (шамамен 2200 АҚШ долларына тең) сыйлық ретінде табысталды. Таж кигізілгеннен кейін Норзом бұл атақты Тибет халқының мүддесін қорғауға пайдаланатынын мәлімдеді. 2008 жылы Үндістанға қашып келген 19 жасар Янчен Меток бірінші орынға ие болды. Оған 50,000 рупия берілді. Бангалор қаласынан келген 25 жасар шаштараз Ринчен Чоден екінші орынды жеңіп алды. Оған 25,000 рупиялық чек табысталды. Тибеттің Голок аймағынан келген Тензин Намчое төртінші орынды иеленді. Оған 10,000 рупия көлемінде сыйлық берілді. Сәуір айында Шығыс Тибетте болған жер сілкінісін ескере отырып, бәйге төмен деңгейде ұйымдастырылды. Салтанатты ашылу кезінде фейерверктер аттырылмады, оның орнына қысқа ғибадат дұға оқылды. Іс-шараның режиссері және продюсері Лобсанг Ваньял жер сілкінісінен зардап шеккендерге 10,000 рупия көмек көрсетті. Үндістанның жетекші бренді Kingfisher бұл бәйгеге демеушілік жасады.
Tenzin Norzom from Varanasi, holder of a Shastri degree (equivalent to Bachelor of Arts in Buddhist Philosophy), was crowned Miss Tibet 2010 at the Tibetan Institute of Performing Arts in McLeod Ganj, India, on 6 June 2010. She received one lakh (100,000.00) Indian rupees (equivalent to US$2,200). After the crowning, Norzom said she would use the title to promote the Tibetan cause. Yangchen Metok, a 19 year old girl who had escaped to India in 2008, was judged the first runner up. She received Rs 50,000.00. Rinchen Choden, a 25 year old hair stylist from Bangalore, was chosen as the second runner up. She was given a cheque of Rs 25,000.00. The fourth place Tenzin Namchoe from Golok, Tibet, was given a token prize of Rs 10,000. Considering the Kyigudo earthquake in eastern Tibet in April, the pageant was kept low profile. No firecrackers were set off, but instead a short prayer session was held at the opening of the show. Lobsang Wangyal, the director and the producer of the event, gave Rs.10,000 in donation to the victims of the earthquake. Kingfisher, a leading Indian brand, sponsored the pageant.
Мисс Тибет 2009
"Мисс Тибет 2009" сайысы 2009 жылдың 16-18 маусымы аралығында өтті. Финалдық кеш 7 маусымда Типа қаласында болды. Төрт қатысушы 28 мамырда Маклеод Ганджға келді. 29 мамырдан 4 маусымға дейін бір апталық дайындық курсы өткізілді. "Мисс Тибет 2009" сайысының бірінші кезеңі – купальниктер көрсетілімі 5 маусымда өтті. 6 маусымда тағы екі кезең – сөйлесу және таланттар көрсетілімі өткізілді. Қалған төрт кезең – өзін таныстыру, кешкі көйлек, ұлттық костюм және сұхбат – 7 маусымда Типада өтті. Мыңдаған көрерменнің куәлігімен Тензин Чоэцом жаңа "Мисс Тибет" атанды. Spice Corp компаниясының төрағасы доктор Б.К. Моди жеңімпазды таж кигізді. Ол сондай-ақ Чоэцомға 100 000 рупия (100 000 теңге) көлемінде стипендия чек табыс етті. Төрт мүшеден тұратын қазылар алқасы Нгаванг Чойингті бірінші вице-мисс, ал Долкарды екінші вице-мисс етіп таңдады. Нгаванг пен Долкар тиісінше 50 000 және 25 000 рупия көлемінде стипендия чек алды. Ешиге 5 000 рупия көлемінде бағалы сыйлық берілді.
Miss Tibet 2009 was held from 16–18 June 2009. The finale was held on 7 June at Tipa. The four participants arrived in McLeod Ganj on 28 May. A week's training was given from 29 May, until 4 June. The first round — the swim suit round — of the Miss Tibet pageant 2009 was held on 5 June. Two more rounds — talk and talent rounds — was held on 6 June. The remaining four rounds — introduction, evening gown, traditional costume and interview rounds — were held on 7 June at Tipa. Thousands in the audience witnessed the crowning of Tenzin Choezom as the new Miss Tibet. Dr BK Modi, the Chairman of the Spice Corp, crowned the winner. He also presented a scholarship cheque of one lakh rupees (Rs 100,000) to Choezom. Ngawang Choying was picked the first runner up and Dolkar the second runner up by a four member jury. Ngawang and Dolkar received scholarship cheques of Rs 50,000 and Rs 25,000 respectively. Yeshi was presented a consolation prize of Rs 5,000.
Мисс Тибет 2008
2008 жылғы «Мисс Тибет» сайысы 2008 жылдың 12 қазанында Үндістанның Дәрімшала қаласындағы Тибеттік өнер институтында (TIPA) өтті. Тәж үшін екі жас қыз жарысты: 2008 жылдың маусым айында Тибеттен Үндістанға келген Сонам Чодон және Үндістанда туған Жамянг Ченцо. Сонам Чодон жеңіске жетті. Сонам Чодон студент. Қазір ол ағылшын және хинди тілдерін үйреніп жатыр. Тибет және қытай тілдерін мүптездей біледі.
Miss Tibet Pageant 2008 was held on Sunday 12 October 2008 at The Tibetan Institute of Performing Arts (TIPA), Dharamshala, India. Two young women competed for the crown — Sonam Choedon, who came from Tibet to India in June 2008, and Jamyang Chentso, born in India Sonam Choedon won the title. Sonam Choedon is a student. She is currently learning languages: English and Hindi. She is fluent in Tibetan and Chinese.
Мисс Тибет 2007
2007 жылғы «Мисс Тибет» сайысы 2007 жылдың 12-14 қазаны аралығында Үндістанның Дхарамшала қаласындағы МакЛеод Ганджда өтті. Сайыска бес жас тибет қызы қатысты. МакЛеод Гандж қаласынан келген Тензин Долма «Мисс Тибет-2007» атағын жеңіп алды. Ол 100 000 рупия (2500 АҚШ доллары) көлемінде стипендия алды. 2007 жылдың қараша айында Филиппинде өткен «Жер шары» сайысында Тибеттің өкілі болды. Оңтүстік Үндістандағы Коллегаль тибеттік елді мекенінен келген Цзеринг Яндзом бірінші орынды иеленді. Оған 50 000 рупия стипендия табысталды. Сонымен қатар, ол misstibet.com сайтында өткен онлайн дауыс беруде 3156 дауыстың 1170-ін алып, «Фотогендік сұлу» атағын жеңіп алды. Гангток қаласынан келген Дики Долма екінші орынды иеленді. Оған 25 000 рупия берілді.
Miss Tibet Pageant 2007 was held from 12 to 14 October 2007 in McLeod Ganj, Dharamshala, India. Five young Tibetan women took part in the pageant. Tenzin Dolma from McLeod Ganj was crowned Miss Tibet 2007. She received a scholarship cheque of Rs 100,000 (US$2,500). She represented Tibet in the Miss Earth 2007 pageant in the Philippines in November 2007. Tsering Yangzom from Kollegal Tibetan settlement, south India, was the First runner up. She received Rs 50,000 in scholarship. She was also the "Miss Photogenic", receiving 1170 of the 3156 votes cast online at misstibet. com. Deeki Dolma from Gangtok, Sikkim, was declared the Second runner up. She received Rs 25,000.
Жарысқа қатысушылардың тізімі
Аты Жылы Білімі Туған жері Дики Долма20 Колледж Сикким, Үндістан Тензин Долма21 Колледж Дхарамшала, Үндістан Тензин Пема19 Бакалавр Дехра Дун, Үндістан Тензинг Долма25 MBA Сикким, Үндістан Тсеринг Янгзом20 Колледж Карнатака, Үндістан
Name Age Education Hometown Deeki Dolma20 CollegeSikkim, India Tenzin Dolma21 CollegeDharamshala, India Tenzin Pema19B. A. Dehra Dun, India Tenzing Dolma25 MBASikkim, India Tsering Yangzom20CollegeKarnataka, India
Қытай үкіметінің араласуы
Қытай үкіметі халықаралық төрешілерге қысым жасап, "Мисс Тибет" атағын "Мисс Тибет Қытай" деп атауға тырысты. Екі "Мисс Тибет" – Зимбабве және Малайзиядағы халықаралық сайыстардан бас тартуға мәжбүр болды, себебі оларға осы атақпен лента тағу ұсынылды, бірақ олар бас тартты. 2007 жылғы "Мисс Тибет" Тензин Дольма Филиппинде осындай лента тағуды сұрады, бірақ ол бас тартты және "Мисс Тибет" лентасын тағуға рұқсат алды. 2006 жылғы "Мисс Тибет" Цзеринг Чунтак 2007 жылдың қарашасында Қытай үкіметінің өкілдері ұйымдастырушыға оны "Мисс Тибет Қытай" ретінде тіркеуге қысым жасағаннан кейін Малайзиядағы "Мисс Туризм" сайысынан бас тартты. 2004 жылғы "Мисс Тибет" Таши Янченге Зимбабведегі сайыстан шығуға тура келді, себебі Қытайдың Зимбабве астанасы Хараредегі елшілігі, ұқсас араласу жағдайында, 2005 жылдың ақпан айында оған "Мисс Тибет Қытай" лентасын тағуды сұрады. 2011 жылдың қазан айында 2011 жылғы "Мисс Тибет" Тензин Янкьи Оңтүстік Кореяның Даегу, Сеул және Пусан қалаларында өткен 2011 жылғы "Мисс Азия-Тынық мұхиты әлемі" сұлулық сайысына жіберілді. Сайыс барысында Янкьиге Қытай үкіметі "Тибет Қытай" деп жазылған лента тағуға қысым жасады, бірақ ол бас тартты. Оның орнына, ол швейцариялық азамат болғандықтан, лентадағы атауды "Швейцарияның Тибеті" деп өзгертуге шешім қабылдады.
The Chinese government has tried to interfere, pressuring international directors to name Miss Tibet as "Miss Tibet China". Two Miss Tibets had to withdraw from international pageants — Zimbabwe and Malaysia — after they were asked to wear sashes with this title, and refused. Miss Tibet 2007 Tenzin Dolma was asked to wear such a sash in the Philippines at the last minute, but she refused, and was allowed to go ahead with the "Miss Tibet" sash. Miss Tibet 2006 Tsering Chungtak withdrew from the Miss Tourism Pageant in Malaysia after Chinese government representatives pressured the organiser to enter her as "Miss Tibet China" in November 2007. Miss Tibet 2004 Tashi Yangchen had to withdraw from a pageant in Zimbabwe after the Chinese embassy in Harare, the capital of Zimbabwe, in a similar case of Chinese interference, asked her to wear a "Miss Tibet China" sash in February 2005. In October 2011, Tenzin Yangkyi, Miss Tibet 2011, was sent to the Miss Asia Pacific World 2011 beauty pageant, held in Daegu, Seoul, and Busan in South Korea. During the pageant, Yangkyi received pressure from the Chinese government to wear a sash saying "Tibet China", but she refused. Instead, she decided to change the sash name to "Swiss Tibet", as she is a Swiss citizen.