Кіріспе

Кеңес танк жойғышы

Өндіріс тарихы

ЗиС-30 – 1941 жылы «Барбаросса» операциясы кезінде неміс басқыншылығынан кейін совет өнеркәсібі жасаған асығыс дайындалған броньды жауынгерлік машиналарынң бірі болды. 1941 жылдың тамызында Грабиннің Горький зауытындағы конструкторлық бюросы №92 57 мм-лік ZiS-2 зеңбірегін «Комсомолец» артиллериялық тракторының шассиіне орнатты. Өз кезінде ZiS-2 зеңбірегі – танкіге қарсы қолданылатын ең қуатты қарулардың бірі еді. Сол кездегі қарулардың көпшілігі 20 мен 50 мм аралығында болды, ал ZiS-2 57 мм калибрлі болды, сонымен қатар ол әлдеқайда ұзын, үлкен калибрлі және күшті оқ-дәрілерді атқылайтын болды. Ол 3 кг салмақты снарядты 990 м/с жылдамдықпен атып, соңғы соғыс қаруларына тән сипатқа ие болды, ал одан бұрынғы қарулар мұндай көрсеткіштерге жете алмады. Салыстыру үшін, британ армиясының сол кездегі 2 фунттық зеңбірегі 800 м/с жылдамдықпен 1 кг-нан сәл ауыр 40 мм снарядты, ал оны алмастырған 6 фунттық зеңбірегі 850 м/с жылдамдықпен 2,3 кг снарядты атты. «Комсомолецке» орнату салыстырмалы түрде қарапайым болды: жүргізуші орнына зеңбіректі орналастыру үшін жеткілікті орын қалдыру үшін көліктің бөлігі кесілді, содан кейін зеңбіректің артқы бөлігі трактордың арт жағынан шығып кетпеу үшін кесілді. Нәтижесінде зеңбіректің ату бұрышы кең болды, бірақ оны ең шекті нүктелерге бұрғанда, зеңбіректің артқы бөлігі көліктен тысқары орналасты. Зеңбірекші мен зарядтаушыға жұмыс істеуге ыңғайлы орын жасау үшін артқы палубаның екі жағындағы ағаштан жасалған тақталарды жазуға болады. Жүргізушілер жеңіл бронямен қорғалған болса, зеңбірекші мен зарядтаушы зеңбіректің алдыңғы бөлігінде орналасқан жеңіл қалқанмен ғана қорғалды. Олардың бүйір және артқы бөліктері толығымен ашық болды, ал палубаның биіктігі оларды оңай нысанаға айналдырды.