Кіріспе

Экцентрикалық редуктор

Циклоидалық жетек немесе циклоидалық жылдамдық төмендеткіші – кіріс білігінің жылдамдығын белгілі бір қатынаста төмендететін механизм. Циклоидалық жылдамдық төмендеткіштері өте төмен кері байланыспен шағын өлшемдерде салыстырмалы түрде жоғары қатынастарды қамтамасыз ете алады. Кіріс білігі эксцентрикалық подшипник арқылы қозғалады, ол өз кезегінде циклоидалық дискіні эксцентрикалық, циклоидалық қозғалысқа келтіреді. Диск периметрі тұрақты шеңбер тісті дөңгелекке тіркеседі және дискі беті арқылы өтетін шығыс білік тіректері немесе ролигі бар. Бұл шығыс білік тіректері циклоидалық диск айналғанда шығыс білігін тікелей қозғалтады. Дискінің радиалды қозғалысы шығыс білігіне берілмейді.

Жұмыс істеу теориясы

Кірістік білік дөңгелек элементімен (әдетте цилиндрлік роликпен) эксцентрикалық түрде орнатылады, бұл циклоидты дискіге шеңбер бойымен тербелу қозғалысын тудырады. Циклоидты диск, сақиналы дөңгелекке итерілгенде, төсегінің айналасында тәуелсіз айналады. Бұл планетарлық беріліске ұқсас. Диск пен шығыстың айналу бағыты кірістік біліктің айналу бағытына қарама-қарсы болады. Сақиналы дөңгелектің тістің саны циклоидты дискідегі тістердің санынан артық. Бұл циклоидты дискідің кірістік білік оны айналдырғаннан гөрі жылдам айналуына себеп болады, нәтижесінде кірістік біліктің айналуына қарсы бағытта жалпы айналу пайда болады. Циклоидты дискіде, оларға орналасқан шығыс ролик тістерінен үлкен (кірістік біліктің эксцентрикалық қашықтығына тең) тесіктер бар. Шығыс тістері циклоидты дискінің тербеліс қозғалысынан шығыс білігінің тұрақты айналуын қамтамасыз ету үшін тесіктерде жылжиды. Циклоидты берілістің қабылдау коэффициенті келесі формуламен есептеледі, мұнда P – сақиналы дөңгелектің тістерінің саны, ал L – циклоидты дискідегі бөлімдердің саны. Бір сатылы тиімділік шамамен 93%-қа, ал екі сатылы тиімділік шамамен 86%-ға жетеді. Бір сатылы қабылдау коэффициенттері 119:1 дейін, ал екі сатылы 7,569:1 дейін коммерциялық түрде қол жетімді. Циклоидты диск әдетте дискінің эксцентрикалық қашықтығын және жоғары жылдамдықтардағы тепе-теңсіздік күштерін азайту үшін қысқартылған циклоидпен жасалады. Осы себепті екі циклоидты диск көбінесе 180° бұрылыспен орнатылады. Көптеген қазіргі заманғы жоғары дәлдікті берілістер эксцентрикалық қозғалысты бірнеше біліктер арқылы қамтамасыз етеді, сонымен қатар шығыс күшін де жеткізеді, әдетте 2-ден 5-ке дейін біліктер ең қарапайым конструкцияның шығыс ролигі сияқты дөңгелек схемада орналастырылады. Біліктер планетарлық берілістер арқылы орталық кірістік білікпен қозғалады. Бұл біліктер кірістік берілістермен әрқашан тегістелгендіктен, шығыс үзіліссіз беттік контактінің орнына роликтік подшипниктер арқылы берілуіне мүмкіндік береді. Планетарлық кірістік беріліс болғандықтан, бұл тиімді екі сатылы беріліс болып табылады және жоғары жылдамдықты сыртқы қозғалтқышпен тікелей жетегіне арналған болуы мүмкін. Бұл тип роботтық жетегіштерде жиі қолданылады.

Кемшіліктер

Қозғалтқыштың эксцентрикалық табиғатына байланысты, егер циклоидты диск екінші дискпен немесе қарсы салмақпен теңгерілмесе, қозғалтқыш валдары мен корпусы арқылы таралатын дірілдер пайда болады. Бұл циклоидты дискідің сыртқы тістерінің және құрамдас подшипниктердің тозуын күшейтеді. Екі диск қолданылғанда статикалық тепе-теңдік түзетілсе де, шағын динамикалық тепе-теңдік қалады. Бұл көптеген қолданулар үшін қанағаттанарлық деп есептеледі. Дірілді азайту үшін жоғары жылдамдықты қозғалтқыштар тепе-теңдіксіздікті жою үшін үш немесе одан көп дисктерді пайдаланады; сыртқы дисктер ортаңғы дискке қарама-қарсы бірдей үлкен жылдамдықпен қозғалады, ал ортаңғы диск екі есе салмақты болады.

Артықшылықтар

Циклоидты жетектер Involute беріліс қораптарынан өзгеше, ықшам өлшемде бола тұра, нөлдік кері соққыға және жоғары моментке ие болуы мүмкін. Олар жоғары моментпен төмен жылдамдық қажет болатын жағдайларда тиімді. Циклоидты жетектер, кез келген тісті берілістерге, мысалы, планетарлық берілістерге қарағанда, олардың өлшемдеріне шаққанда әлдеқайда үлкен жанасу аумақтарымен жасалуы мүмкін. Олар күшті бірден бірнеше тістер арқылы жүзеге асырады, бұл сырғалмалы жанасу қажеттілігімен өлшемге қатысты өте жоғары момент беруге мүмкіндік береді.