Кіріспе
Sims класты эсминец USS Wainwright (DD 419) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен Sims класты эсминец. Кеме лейтенант Джонатан Мейхью Уэйнрайт кіші, USN; оның ұлы, мастер Джонатан Уэйнрайт үшінші, USN; оның туысы, командир Ричард Уэйнрайт, USN; сондай-ақ контр-адмирал Ричард Уэйнрайт, USN құрметіне аталған. Уэйнрайт 1938 жылдың 7 маусымында Норфолк теңіз кеме құрылысшылығында жатырды; 1939 жылдың 1 маусымында суға түсірілді; Генри Меггс әйелінің демеушілігімен және 1940 жылдың 15 сәуірінде қолданысқа берілді.
USS Wainwright (DD 419) was a World War II era Sims class destroyer in the service of the United States Navy. The ship was named to honor Lieutenant Jonathan Mayhew Wainwright, Jr., USN; his son, Master Jonathan Wainwright, III, USN; his cousin, Commander Richard Wainwright, USN; and also Rear Admiral Richard Wainwright, USN. Wainwright was laid down on 7 June 1938 at the Norfolk Naval Shipyard; launched on 1 June 1939; sponsored by Mrs. Henry Meiggs; and commissioned on 15 April 1940.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Уэйнрайт Атлантика флотының Нейтралитет патрулімен бірлесіп, 1939 жылдың қыркүйек айының басында Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, батыс жарты шарға соғыстың таралуын болдырмау үшін президент Франклин Д. Рузвельт құрған. Жапония мен АҚШ арасындағы соғыс басталар алдында Уэйнрайт Американың одақтастар лагеріне қарай бағытталғанын көрсететін міндетке кірісті. Ол 10 қарашада Галифакстан (Новая Шотландия) шығып, WS 12X конвойының эскортының бір бөлігі ретінде, Ұлыбритания мен Ұлтақтар Достастығының әскерлерін Жақсы Үміт мүйісі арқылы Таяу Шығыстағы Басраға тасымалдайтын толығымен американдық кемелерден құралған конвойге қосылды. Конвой алдымен Британдық Батыс Индиядағы Тринидадқа бағытталды, онда "қысқа қадамды" эсминецтер Кейптаунға қарай ұзақ Оңтүстік Атлантика жолына шығар алдында жанармаққа толуға мүмкіндік алды. Сол жерде конвой британдық Адмиралтействоға тапсырылып, бұйрықтар мен қорғауды алу үшін берілді, ал эсминецтер кері жолға бұрылып, үйлеріне қайтуға бағытталды. Конвой 1941 жылдың 9 желтоқсанында Кейптаунға жетті, бұл Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасағаннан екі күн кейін және Германия мен Италияның АҚШ-қа соғыс жариялауынан екі күн бұрын болды. Стратегиялық жағдайдың өзгеруі көліктердің бағыттарында өзгерістерге әкелді. Кейбіреулері Суэцке, содан кейін Австралияға, ал басқалары Сингапурдың құлауға бет бұрған "бекінісіне" күштерді жеткізді. Американ эсминецтері АҚШ-қа қайта оралды, бірақ бұл жолы олар толыққанды соғысқа қатысушы елдер ретінде теңізге шықты.
1942 жыл
Шығыс жағалауға оралғаннан кейін Уэйнрайт патрульдік қызметін жалғастырды. Дегенмен, оның міндеті жаңа мәнге ие болды. Енді ол тек батыс жарты шарға қастандықтардың таралуын болдырмаумен ғана айналыспай, Американың жағалауын және оның жағалауындағы теңіз трафигін Германияның су асты флотынан қорғау үшін патрульдік жүргізді. Бұл міндет 1942 жылдың наурыз айының ортасына дейін жалғасты, содан кейін соғыс кемесі британдық Флотына қосылуға бұйрық алды. 25 наурызда ол Каско шығанағынан (Мэн штаты) «Вашингтон», «Уичита», «Таскалуза» және 8-ші эсминецтер эскадрильясының эсминецтерімен бірге жолға шықты. (АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қатысуы Корольдік Әскери-теңіз күштеріне Мадагаскарға шабуыл жасау үшін кемелерді босатуға мүмкіндік берді.) Тапсырмалық топ 3 сәуірде Британ аралдарының солтүстігіндегі Оркни аралдарындағы Скапа-Флоуға жетті. 1942 жылдың күзіне дейін Уэйнрайт Исландия, Оркни және Солтүстік Ресей арасындағы конвойлерді сүйемелдеу операцияларына қатысты. Осы кезеңде ол Люфтваффе ұшақтарымен және Kriegsmarine су асты кемелерімен жиі кездесті. Оның ең танымал және ең сәтті кездесуі Еуропа суларына келгеннен кейін үш айдан кейін болды, ол апатты Солтүстік Ресей конвойын қорғады. Ол сол кезде Исландиядан Архангелге бағыт алған PQ 17 конвойының қауіпсіздігін қамтамасыз етті. 1 шілдеде Исландияның Сейдисфьорд портынан шыққан конвойге 10-нан астам британдық эсминец қосылды. PQ 17 2 және 3 шілдеде Люфтваффе және су асты кемелерінің шабуылына ұшырады, бірақ Уэйнрайт 4 шілдеге дейін тікелей қақтығысқа араласпады. Түстен кейін эсминец конвойға қосылып, Алдерсдейлден отын құюға көмектесті. Кездесуге бара жатқанда, соғыс кемесі екі торпедалық ұшақтың шабуылын тойтарды. Бірінші шабуылда ол ұзақ қашықтықтан атып, жаудың алты ұшағын торпедаларын тастаудан алды. Екіншісі жалғыз ұшақтың шабуылы болды, оны соғыс кемесі оңай жойды. Келесі шабуыл кезінде ол жаудан оңай қашып шықты, ең жақын бомба кем дегенде алысқа түсті. Осы шабуылдан кейін екі сағаттық үзіліс Уэйнрайтке бастапқы міндетін – отын құюды жалғастыруға мүмкіндік берді, бірақ жау 18:20 шамасында қайта оралды. Оңтүстік көкжиекте 25 Heinkel He 111 ұшағын көргенде, соғыс кемесі конвойды тазарту үшін солға бұрылды. Сол сәтте Heinkel ұшақтары екі топқа бөлінді: бірі оң жақтан, екіншісі алдыңғы жақтан шабуылдады. Уэйнрайт оң жақтан келген топты шамамен 9,1 км қашықтықтан атып, конвойға қауіп төнгенше атуын жалғастырды. Содан кейін ол назарын алдыңғы жақтан келген қауіпті шабуылға аударды. Оның атысы остілік болды, сондықтан жау ұшақтарының біреуі ғана қорғанысын бұзып, Уэйнрайт пен конвойдың арасына торпеда тастауға үлкерді. Қалғандары сақтандырып, өз торпедаларын жойғыштан шамалы қашықтықта тастады. Нәтижесінде конвойға бағытталған торпедалық шабуылдардың ұзындығы артты. Конвойдегі кемелер алдыңғы жақтан келген торпедалардан оңай қашып шықты, бірақ оң жақтан келген торпедалар нысанаға жетті. Дегенмен, Уэйнрайт сәтті қорғаныс жасады. Оның зениттік артиллериясы үш-төрт жау ұшағын зақымдады және жалпы алғанда, шабуылдаушыларды үлкен жетістікке жету үшін қажетті күшпен шабуылдаудан бас тартты. Осы шабуылдан кейін, шамамен 19:00-де Уэйнрайт PQ 17 конвойымен байланысты үзді және өз тапсырмалық тобына қайта қосылды, ол неміс жауынгерлік кемесі Тирпиц, неміс сөмке кемесі «Адмирал Шеер» және неміс крейсері «Адмирал Хиппер» құрамындағы неміс су үсті күшінің ықтимал қауіптілігіне қарсы шығуға бағытталды. Қолдау күштері ешқашан пайда болмаған қауіпке қарсы шегінгеннен кейін, PQ 17 конвойы жаудың алдында жалаңаш қалды және шашырап кетті. Әр кеме солтүстік Ресейге жетуге тырысты. Бірақ Люфтваффе ұшақтары мен Kriegsmarine су асты кемелері олардың көпшілігінің мұндай мүмкіндігіне кедергі келтірді. Немістермен үш аптадан астам жасырын ойыннан кейін, PQ 17 кемелерінің соңғы топтары 25 шілдеде Архангелге жетті. Немістер бұл операцияны «Россельспрунг» деп атады және ол үлкен табысқа жетті. Бұл соғыста PQ 17 конвойының үштен екісінен астам кемелері жойылды. Алайда, Уэйнрайттың конвоймен болған қысқа уақыттық қатысуы бірнеше кемені құрбандық тізіміне қосылудан сақтап қалған болуы мүмкін. Уэйнрайт 1942 жылдың жазы мен күзінде Атлантикалық конвойларды сүйемелдеуді жалғастырды. Алайда, 4 шілдеде болған оқиға сияқты оқиға орын алмады. Еуропа, Африка және Таяу Шығыс театрларындағы алғашқы ірі десанттық операция кезінде, қараша айында ол жаумен қайтадан жанжалға түсті. Француздық Мароккоға шабуыл жасау үшін Уэйнрайт «Массачусетс», «Таскалуза» және «Уичита» айналасындағы «Қорғау тобының» (Таск Груп 34.1) төрт эсминец экранына тағайындалды. Каско шығанағында жиналған бұл топ 24 қазанда жолға шықты және екі күннен кейін Хэмптон-Родстан шыққан Таск Форс 34 (TF 34) қалған бөлігімен кездесті. Таск форс 7/8 қараша түнде Марокко жағалауына жетті. Басқынды келесі күні таңға дейін жоспарланған. «Қорғау күшінің» міндеті – Дакарда орналасқан француздық ауыр су үсті күштерінен шабуыл болған жағдайда көлікті қорғау және Касабланкадан шыққан француздық жеңіл күштерінің шабуылын болдырмау болды. Уэйнрайт үшін Касабланка шайқасы 8 қарашада таңғы 07:00-ге дейін басталды, осы кезде оның зениттік артиллериясы «Қорғау күшінің» басқа кемелерімен бірге екі Виши француз ұшағын қуды. Кейінірек сол таңда Касабланкадан шыққан су асты кемелері, эсминецтер және «Приможе» крейсері Федалаға бағытталған десантқа қарсы шығу үшін шықты. Уэйнрайт «Массачусетс», «Таскалуза», «Уичита» және басқа үш эсминецке осы шабуылды тоқтатуға қосылды. Олардың күш-жігері француздарға ауыр шығын келтірді. Төрт Виши эсминеці мен сегіз су асты кемесі батып, жеңіл крейсер мен екі эсминец басшысы қиратылды. Француздық кемелермен болған қақтығысқа қатысудан басқа, Уэйнрайт жағадағы батареялармен аралықтағы атысқа да қатысты. Келесі үш күн бойы Уэйнрайт Марокко жағалауында десантты қолдады. Армия 10 қараша күні түніне дейін Касабланканы басып алды, ал француздар келесі күні кешке капитуляциялады. 12 қарашада «Қорғау күші», Уэйнрайт экранында, үйге қайтып кетті. Эсминец 21 қарашада Нью-Йоркке жетті және дереу екі апталық жөндеу жұмыстарын бастады.
1943 жыл
Қысқа уақыттық жаттығудан кейін, соғыс кемесі Атлантикалық мұхитындағы конвойлермен қызметін жалғастырды. Алты ай бойы ол Солтүстік Африка порттарына бет алған сауда кемелерін қорғаумен айналысты. Бір рет Касабланкада болғанда, ол Марокко сұлтаны Сиди Мохаммедті қоса алған, марокколық сарай шенеуліктерінің тобын қабылдады. Тағы бір конвой операциясы барысында ол UGS 6 конвойын қорғауға көмектесті, нәтижесінде 45 кемесінің бесеуі U қайықтарының торпедаларынан зардап шекті. Атлантикалық конвой міндеттерінен бос болғанда, ол Атлантика флотының басқа кемелерімен бірге жаттығулар жасады және Американың түрлі порттарында қысқаша жөндеу жұмыстарын жүргізді. 1943 жылғы маусымда Уэйнрайт Солтүстік Африкаға, Жерорта теңізінің Солтүстік Африка жағалауындағы порттар арасында конвойлерді сүйемелдеу үшін оралды. Осы операция үшін Уэйнрайт TG 80.2, яғни эскорт тобына бекітілді. Олар 9-10 шілде түнде Сицилия жағалауына жетті, ал шабуыл жасаушы әскерлер келесі күні таңертең жағаға түсті. Кампания барысында Уэйнрайт көлікті жаудың әуе және су асты шабуылдарынан қорғады. 26 шілдеде Палермо маңында патрульдеу кезінде, екі моторлы Junkers Ju 88 орта бомбалаушыларының тобы олардың тобына шабуыл жасады. Майранттағы екі негізгі машина бөліміне жақын жарылыстардан су кіріп, Уэйнрайт зардап шеккен соғыс кемесін сүйреп әкелуге көмектесті. Кейін ол генерал-майор Джордж С. Паттонның Сицилияның солтүстігінен Мессина бұғазына дейін жасаған шабуылдық әрекеттерінде қолдау көрсетті. Сицилия суларында болған кезде эсминец миналарды залалсыздандыру операцияларын қолдады және кемелерге қарсы іздеу жүргізді. Тамыздың ортасында ол Солтүстік Африкаға, Алжирдегі Мерс-эль-Кебирге оралды, онда қыркүйек басына дейін қалды. 5 қыркүйекте ол Солтүстік Африка мен Сицилия арасында конвойлерді сүйемелдеуді қайта бастады, жиі Люфтваффе әуе шабуылдарын тойтарды. Италияға қыркүйек айының басында шабуыл жасалды, ал қазан айының соңында соғыс кемесі 5-ші армияның Неаполь қаласына шабуыл жасауына көмектесу үшін Неаполь маңындағы жау нысандарын бомбалауға шақырылды. Ол көп ұзамай конвой міндеттерін қайтадан бастады. Жаумен келесі маңызды кездесуі 13 желтоқсанда болды. Алжирдің солтүстігінде, Ниблэк, Бенсон және Кэмеронмен бірге су асты қайықтарына қарсы іздеу жүргізу кезінде ол U 593 су асты қайығымен байланысқа түсті. Уэйнрайт пен Калпе алдымен тереңдік зарядтарымен шабуыл жасады. Бұл шабуылдар су асты қайығын су бетіне шығарды, содан кейін Уэйнрайттың артиллериялық экипажы оған шабуыл жасады. Екі минуттан кейін неміс экипажы кемесін тастап кетуге мәжбүр болды. Уэйнрайт жауап ретінде батальон жіберді. Америкалық теңізшілер аман қалғандарды құтқарып алды, бірақ су асты қайығын құтқара алмады. Алжирге оралғаннан кейін және тұтқындарды британдық билік органдарына тапсырғаннан кейін, ол Солтүстік Африка суларында конвойлерді сүйемелдеу және патрульдеу міндеттерін қайтадан бастады.
1944 жыл
1944 жылдың басында ол Италия материгіндегі Анцио және Неттуно шабуылдық бекіністерінен шығуға тырысқан әскерлерге көмек көрсетті. Ол осы міндеттерді ақпан айының басына дейін орындады, содан кейін АҚШ-қа қайтуға бұйрық алды. Ол Азор аралдарындағы Понта-Делгада арқылы «Ариэль» (AF 22) және «Ниблэк» кемелерімен бірге елге бет алды, 12 ақпанда Нью-Йоркке жетіп, үш апталық күрделі жөндеуге әскери-теңіз кемежайына кірді. 6 наурызда жөндеу аяқталып, кеме 13 ай бойы АҚШ-тың шығыс жағалауында сүйемелдеу және оқу міндеттерін атқарды.
1945 жыл
Бұл реттілік 1945 жылғы 27 сәуірде Панама каналы арқылы Тынық мұхитына өтіп, аяқталды. Сан-Диегода (Калифорния) тоқтағаннан кейін және Перл-Харбордан жаттығулар өткізген соң, соғыс кемесі батыс Тынық мұхитына қарай бағыт алды. 13 маусымда Улитиге жетіп, келесі екі ай бойы аймақтағы түрлі аралдар арасында саяхаттады. Ол Иво-Джима, Окинава, Сайпан, Гуам және Эниветок аралдарына барды. 12 тамызда ол Алеут аралдарына бағытталған TF 49 тобымен бірге соңғы аталған атолдан шықты. Теңізде болғанда, жапондықтардың капитуляциясы соғысты тоқтатты. Төрт күннен кейін кеме Аляска штатындағы Адак портына кірді. Ол айдың соңғы күніне дейін 92-ші оперативтік топпен бірге Хонсю, Жапонияға қарай жолға шықты. Уэйнрайт 12 қыркүйекте Оминато Коға келді және оккупациялық күштерді қолдау мақсатында алты апталық міндетін бастады. Бұл міндет 30 қазанда аяқталып, соғыс кемесі АҚШ-қа қайта бет алды.
Соғыстан кейінгі кезең
Мидуэй атолы мен Перл-Харборда тоқтағаннан кейін, Уэйнрайт 16 желтоқсанда Сан-Диегоға келді. Эсминец 1946 жылдың көктеміне дейін Сан-Диегода істен шығарылған күйде болды. Одан кейін ол сол жазда Бикини атолында өткізілетін атомдық сынақтар үшін нысаналық кеме ретінде белгіленді. Ол шілдеде Бикиниде болған екі жарылыстан да аман қалды. 1946 жылғы 29 тамызда ол қызметтен босатылды. Уэйнрайт "Крестовый перелом" операциясының әсерін бағалап отырған ғалымдардың аралық тексерулерімен Бикиниде шамамен екі жыл бойы болды. Соңында, ол 1948 жылдың шілдесінде теңізге сүйреліп, 5 шілдеде нысана ретінде батырылды. Оның аты 1948 жылғы 13 шілдеде Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды.