Кіріспе

Висконсин штатының Милуоки қаласының тарихи Митчелл көшесі ауданындағы Рим католик шіркеуі (Коściół Świętego Stanisława). Оны Милуокидің алғашқы поляк тұрғындарының бірі, поляк дворяны Леонард Ковальски жобалаған. Ол Леонард Шмидтнер деген есімді алып, неміс тілінде сөйлеген. Милуокидің "Польша соборының" бірі саналатын бұл шіркеу 1866 жылы Милуоки архиепископтығының иммигрант поляктарымен құрылған. Сент-Станислав шіркеуі – АҚШ-тағы үшінші католик поляк шіркеуі және қалалық аймақтағы алғашқы шіркеу. Шіркеу мүшелері 1866 жылы жақын маңдағы Сент-Стефан лютеран шіркеуінен 4500 долларға сатып алынған ескі ғимаратта жиналды. Бүгінгі күні көрініс тапқан екі мұнаралы ғимарат 1873 жылы аяқталды, ал 1889 жылы шіркеу мектебі салынды. Бүгінде бұл шіркеу Милуоки латын массасы қауымының орталығы. Шіркеу Мәсіх Патшасының Жоғарғы Діни қызметкер институтының ораториясы ретінде құрылды, бұл институт дәстүрлі латын массасын өткізуге арналған діни қызметкерлер ордені. Соңғы жылдары шіркеу ішкі және сыртқы жағы толығымен қалпына келтірілді. Жаңарту жұмыстарына қалпына келтірілген киелі орын мен киелі өнер, қайта жасалған боялған шыны терезелер, жаңа мыс шатыр және басқа да функционалдық және эстетикалық жақсартулар, сондай-ақ қалпына келтіру жұмыстары кірді.

Арналу

Қасиетті Станислав католик шіркеуі, Польша шейіті және Рим католик шіркеуінің әулиесі Станислав Шчепановқа арналған.

Тарих

1880 жылдары экономиканың саудадан өнеркәсіпке ауысуы Шығыс Еуропалық католиктердің аймаққа көптеп келуіне себеп болды. Сент-Станислав және оның төңірегіндегі аудандар тез арада Милуокидегі поляктардың өмірінің орталығына айналды. Митчелл көшесі жиі "Поляктардың Бас көшесі" деп аталатын, бұл оның маңыздылығын және неміс тілдес халықтың басымдығымен көзге түсетін Бас көшеден (қазіргі Висконсин көшесі) айырмашылығын көрсетеді. 1876 жылдан 1883 жылға дейін приходқа пастор Гьяцинт (Жак) Гюльски қызмет етті. 1886 жылдың 1 мамырында шамамен 2000 поляк жұмысшысы Сент-Станиславта 10 сағаттық жұмыс күніне қарсы ұйымдасып, наразылық білдіру үшін жиналды. Фабрикалар жабылып, олар қала көшелерімен шеру тартты, қатары 16 мыңға дейін жетті. Кейіннен Бей-Вью трагедиясы орын алды, онда штаттық милиция Бей-Вьюдегі прокаткалау зауытында лагерь құрған наразылық білдірушілермен қақтығысты. Шіркеу Ист-Сайд және Джонс-Айленд аудандарында поляк тілінде сөйлейтін бірнеше жаңа қауымдастар құрды. 1903 жылға қарай Милуокиде кез келген қаладағыдан көп католиктер болды және Милуоки архиепископтығының құрамына кіретін басқа да өсіп келе жатқан өнеркәсіптік қалаларда қалыптасуға көмектесті. 1914 жылдың 14 қаңтарында Эдуард Козловскийдің Милуокидің алғашқы поляк епископы болып тағайындалуы тойланды. Ол 1908 жылы Чикагода епископ Пол Питер Родтың тағайындалғаннан кейін Америкадағы поляк тілінде сөйлейтін екінші епископ болды. Эдуард Козловскийдің құрметіне, төрт жылқы сүйреген каретамен, қасиетті Иоанн соборынан шеру ұйымдастырылды. Милуоки көшелерінде, шамдармен жарықтандырылған, шамамен 50 000 адам епископ Козловскийдің епископ митрасын киюіне куә болып жиналды. Бір жылдан кейін, епископ Козловский қан улануынан ауырып, 1915 жылдың 7 тамызында қайтыс болғаннан кейін шіркеуге қайтадан көпшілік жиналды; жерлеу рәсіміне 30 000 адам қатысты. Епископ Пол Род еске алу рәсімінде: "Бізге екінші поляк епискобын алу қаншалықты қиын болды, ал оны жоғалту қаншалықты оңай болды" деді. 1926 жылы мектеп кеңейтіліп, жаңа фасады салынды. 1966 жылы шіркеудің бастапқы мыс күмбездері 23 каратты алтынмен жалатылды және барлық боялған шыны терезелер алынып тасталды. Митчелл көшесіне Ченстоховадағы біздің ханымның бейнесі салынған қабырғалық сурет қосылды. 1950 жылдары басталған қаланың кеңеюіне орай, қаланың поляк-американдық халқы баяу түрде басқа этникалық топтармен алмастырылды. Сент-Станислав жергілікті қауымға, қазіргі кезде негізінен испан тілдес халыққа, екі тілде діни құпиясын тыңдау және испан тілінде жексенбілік қызмет көрсету арқылы қызмет етуді жалғастыруда. 2007 жылдың мамыр айында Сент-Станислав Милуоки архиепископтығының латын миссасы қауымының үйіне айналды, әр жексенбіде сағат 10:00-де "missa extraordinaria" (Жохан XXIII-нің 1962 жылғы миссалы) өткізіледі. Испан тіліндегі мисса көршілес Сент-Энтони шіркеуіне көшірілсе, Сент-Станислав әр сенбі күні кешкі сағат 16:00-де ағылшын тілінде "missa ordinaria" (Пауыл VI-ның 1970 жылғы миссалы) өткізуді жалғастыруда. 2008 жылы шіркеуде Мәсіх Патшасының Жоғарғы Діни қызметкері институтының ораториясы құрылды, ол дәстүрлі латын миссасын өткізуге арналған діни қызметкерлердің ордені. Институттың каноны Оливье Мене ораторияның ректоры болып тағайындалды.