Кіріспе

Американдық регби футболшысы (туған 1943)

Том Уилкинсон (4 қаңтар 1943 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби регби футболшысы, ең көп танымал кезеңі – Канадалық футбол лигасының «Эдмонтон Эскимостары» командасымен бірге өткен уақыты. Ол алты Грей кубогын жеңген команда құрамында ойнады. 1974, 1978 және 1979 жылдары Батыс конференциясының және CFL құрамасының үздік квотербегі атанды, ал 1974 жылы CFL-дің ең үздік ойыншысы сыйлығын жеңіп алды. Уилкинсон Канадалық футбол Даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Уилкинсон Айова штатында дүниеге келді және 1945 жылы ата-анасымен Вайомингке көшіп келді. Уилкинсон Вайоминг штатының Грейбулл деген шағын қаласында мектеп футболынан ойнады. Ол мектеп бітіргеннен кейін футбол мен бейсболдағы дағдыларымен көзге түсті.

Футбол мансабы

Уилкинсон футбол стипендиясымен Вайоминг университетіне қабылданды және Вайоминг үшін бейсбол ойнады. Бітіргеннен кейін ол Континенталдық футбол лигасының «Торонто Рифлз» командасымен квотербек ретінде келісім жасады. 1966 және 1967 жылдары «Рифлз» сапында 16 ойын өткізіп, 287 допты лақтырып, 141-і дұрыс тасталды, 1952 ярд, 11 перехват және 18 тачдаун нәтижесін көрсетті. 1967 жылы ол Канада футбол лигасының «Торонто Аргонавтс» командасына резервтік квотербек ретінде ауысты. 1969 жылы команданың жетекші квотербекі атанды, 2041 ярд доп тастады. 1970 жылы Уилкинсон Дон Жонасқа «Аргос» командасын басқаруға мүмкіндік берді, бірақ 1272 ярд доп тастауға жететіндей ойын уақытын алды. 1971 жылы «BC Lions» командасына ауысып, 1972 жылғы CFL маусымының басында босатылғанша бір жыл ойнады. «Эдмонтон Эскимос» командасына қабылданды және маусым алдындағы қалған ойындарда резервтік ретінде командаға ілесу үшін жеткілікті жақсы ойнады, бірақ маусым соңында 2475 ярдпен команданың үздік доп тастаушысы атанды, 268 талқыдан 177-сі дұрыс тасталды. «Эскимос» жанкүйерлері «Уилки» деп лақап ат қойған Уилкинсонның қабілеттерінің ішінде қарсыластардың қатарынан «офсайд» жағдайын тудырудың ерекше дағдысы бар еді. Кез келген уақытта 5 ярдты қамтамасыз етуге болатын. Ірі денелі ойыншылардың арасындағы кішкентай адам ол үлкен ойындар жасау және чемпионаттарда жеңіске жету үшін ептілігін де пайдаланды. Ол өзінің мансабының көп бөлігін «Эскимо Грин және Голд» командасында екі квотербек жүйесінде өткізді, алдымен Брюс Леммерманмен, содан кейін Уоррен Мунмен. Алғашқы кәсіби маусымдарында, ол әсіресе жарақатқа бейім деп есептелген кезде, Уилкинсон «Эскимос» командасымен өткізген 10 жылында бірде-бір ойынды жіберген жоқ. 1975 жылы «Эскимос» командасымен алғаш рет «Грей Кап» жеңісіне қол жеткізді, ал 1973 және 1974 жылдары чемпионат ойындарында жеңіліске ұшырады. 1977 жылы тағы бір «Грей Кап» жеңілісінен кейін «Эскимос» командасын қорғағаннан кейін Уилкинсон 1978 жылдан 1981 жылға дейін 5 рет «Грей Кап» жеңісіне ие болған «Эскимо» командасының құрамына кірді, соңғы екі жыл Мунның резервтік квотербекі болды. «Рифлз» командасымен өткізген уақытын қоса алғанда, Уилкинсон 24 531 ярд доп тастады, 2949 әрекеттен 1754-і дұрыс тасталды, 137 перехватқа қарсы 172 тачдаун жасады. Ол жүгіру қабілетімен танымал болмаса да, 352 рет жүгіріп, 1250 ярдқа жетіп, 13 тачдаун соқты. «Эскимос» командасының 1981 жылғы «Грей Кап» чемпионатынан кейін карьерасын аяқтады. Уилкинсон 1982 жылы Эдмонтон «Эскимос» командасының «Даңқ залы» қабырғасындағы алғашқы ойыншы болып құрметке ие болды.

Зейнетақыға шыққаннан кейін

1987 жылы 2 мамырда ол Канада футбол даңқы залына ойыншы ретінде сайланды. 2001 жылға дейін Альберта университетінің «Алтын аюлар» командасының бас жаттықтырушысы болды. 2004 жылы ол Солтүстік Америка жабық футбол лигасының тұңғыш президенті болып тағайындалды, алайда бұл канадтық жабық футбол лигасы жобасы іске аспай, ешқандай ойын өткізбеді. 2012 жылы 100-ші Грей Кубогына арналған мерейтойлық шаралар аясында «Канада Посты» оның суретін естелік пошта маркалары сериясында пайдаланды. Бұл сурет Грей Кубогы матнын және осы мерейтойға байланысты басқа да іс-шараларды насихаттау үшін презентациялық плакаттар мен басқа материалдарда да қолданылды.