Кіріспе
Фиск генерациялық станциясы, сондай-ақ Фиск көшесі генерациялық станциясы немесе Фиск станциясы деп те аталады, Чикаго қаласының Пилсен ауданындағы 1111 Батыс Сермак жолында орналасқан, қолданыстан шығарылған, орташа мөлшерлі, көмірмен жұмыс істейтін электр станциясы. Ол Чикаго өзенінің оңтүстік саласының жанында, бу үшін су алуға және көмірді баржамен тасымалдауға ыңғайлы болу үшін салынды және 2012 жылы тоқтатылды.
The Fisk Generating Station, also known as Fisk Street Generating Station or Fisk Station is an inactive medium size, coal fired electric generating station located at 1111 West Cermak Road in the Pilsen neighborhood of Chicago, Illinois. It was sited near the south branch of the Chicago River to provide access to water for steam and barge traffic for coal, and closed down in 2012.
Шығу тегі
Фиск көшесі станциясы 1903 жылғы 2 қазанда пайдалануға берілді. Оны Комонвелл Эдисон компаниясының алдыңғы шебері, Чикаго Эдисон компаниясы салған, оның төрағасы Сэмюэл Инсалл, ал бас инженері Фредерик Сарджент болды. Чикаго өзенінің батыс жағалауында салынған, 16 200 киловатт қуаты бар конденсациялық агрегаттармен және поршендік қозғалтқыштармен жабдықталған ескі Харрисон көшесі станциясы 1894 жылы іске қосылғаннан кейін алты жыл ішінде толып кетті. Фиск станциясының алғашқы 1-ші блогы – 11 000 ат күшіне, 5000 киловаттқа (немесе 5 миллион ватт, 5 МВт деп қысқартылған) бу турбогенераторы, оны General Electric Company жасаған. Оның төрағасы Чарльз А. Коффин бастапқыда Инсалл сұраған өлшемге қарсылық білдірді. Бұл сол кезге дейін салынған барлық бу турбиналарынан әлдеқайда ірі болды, ал ең жақын үлкені – 1900 жылы Хартфорд электр жарық компаниясы орнатқан 1500 киловатттық Westinghouse блогы еді. Ол кезде General Electric компаниясы 600 киловатттық турбиналық агрегаттар жасаған болатын. Инсалл мен Коффин келісімге келді: GE өндіріс тәуекелін өз мойнына алады, ал Чикаго Эдисон орнатуға төлейді. Инсалл Коффинге: «Мен сізге ешқандай талап қоймаймын, сіз тек құралды алып, қоқысқа тастаңыз», – деді.
Инженерлік жобалау және маңызы
Фиск станциясының механикалық жетістігі бірден байқалды, себебі жаңа қондырғы бұрын салынған кез келген бу машинасынан екі есе көп қуат өндірді. Турбиналар 80% энергия тиімділігіне жетті, бұл Чикаго Эдисонның Харрисон көшесіндегі бұрынғы поршеньді технологиясынан екі есе жоғары көрсеткіш. Олар поршеньді қондырғыларға қарағанда он есе жылдам айналды, салмағы оннан бір бөлігіне тең болды және аз күтімді қажет етті. Турбина инженерлік ғажайыпқа айналды, өйткені оның қанаттары дыбыс жылдамдығынан асып түсетін алғашқы адам жасаған құрылғылар еді. Ол электр қуатын қолжетімді, сенімді және арзан етті. Алғашқы 5 МВт турбина (1903) General Electric компаниясының Нью-Йорк штаб-пәтеріне қайтарылды, «онда ол инженерлік генийдің ескерткіші ретінде бүгінге дейін тұр». Бұл 5 МВт Кертис турбиналық генераторлық қондырғы 1975 жылы Америка Механикалық Инженерлер Қоғамы тарапынан ұлттық инженерлік ескерткіш деп танылды. Фиск станциясы (1937 жылы Чикаго Фиск көшесінің атын Карпентерге өзгерткеннен кейін «көше» сөзі алынып тасталды) электр энергиясын өндіруде жетекші болып қала берді. 1914 жылы тағы бір маңызды жаңалық енгізілді: тік осьті турбиналардың орнына көлденең осьті турбиналар қолданысқа енгізілді. Көлденең бағыт станцияның негізін үлкен, жылдам айналатын турбиналарды орнатуға мүмкіндік берді. 1908 жылы «Электр әлемі» атты сауда журналы зауыттың ұзақ жылдар бойы сақталған маңыздылығы туралы былай деп жазды: «Ешбір мақала оған жұмсалған қамқорлық пен ойды, немесе оның толықтығы мен әдемілігін толыққанды бағалай алмайды. Бұл – билік дініне арналған ұлы собор, ал алып машиналар, биік қабырғалар, ұзын дәліздер құлшылық сезімін тудырады».
Орта батыс генерация сатып алу
1999 жылы Edison Mission Energy компаниясының еншілес кәсіпорны Midwest Generation, Commonwealth Edison компаниясының бас компаниясынан жеті жанар майлы электр станциясы мен бес шыңдық станцияны сатып алуға 4,8 миллиард доллар төледі. Осы сатып алу нәтижесінде Midwest Generation Фиск станциясымен қатар Кроуфорд, Ваукеган, Пауэртон (Пекин), Джолиет (екі) және Уилл округындағы (Ромеовилл) станцияларын өз басқаруына алды.
Шабуылдау
Халықаралық электр жұмысшыларының бірадарлығы (IBEW) 1942 жылы Ұлттық Еңбек қатынастары кеңесі (NLRB) компанияға басымдық танытқан «Коммуналдық қызметкерлер одағы» атты ұйымды заңсыз деп танығаннан кейін, Екінші дүниежүзілік соғыстан бастап «Commonwealth Edison» электр станцияларындағы жұмысшыларды өкілдік етті. 2001 жылдың маусым айында Иллинойс штатындағы жеті жанар май станциясында жұмыс істейтін шамамен 1150 мүшесі бар IBEW 15-ші жергілікті ұйым келісімшарт бойынша келіссөздердің тоқтап қалуына байланысты «Midwest Generation» компаниясына қарсы ереуілге шықты. Екі айдан кейін, 31 тамызда 15-ші жергілікті ұйымның мүшелері жұмыстарына оралуға дауыс берді. Одақ келісімге қол жеткізу кезінде жұмысқа оралу туралы шартсыз ұсыныс жасады. «Біздің жігіттердің кейбіреуі қаржылық қиындыққа тап болды, сондықтан біз жұмысқа оралуға дауыс бердік», - деді 15-ші жергілікті ұйымның бизнес-менеджері Том О’Рейлли. «Біз компанияның қазіргі ұсынысымен келісуге ниетті емеспіз». «Midwest Generation» бұл ұсынысты қабылдамады және IBEW 15-ші жергілікті ұйымы жұмысқа оралу туралы ұсыныс жасаған кезде пикетке қосылған барлық жұмысшыларын жұмыстан шығарды. Жұмыстан шығарылумен бетпе-бет келген одақ «Midwest Generation» компаниясының келісімшарт ұсынысын қабылдады және жеті аптадан кейін жұмыстан шығарылған қызметкерлер жұмыскерлерге тиімсіз жаңа келісімшарт бойынша жұмысқа оралды. Компания жұмыстан шығаруды бастағаннан кейін IBEW 15-ші жергілікті ұйымы 13-ші аймаққа жұмыстан шығарудың заңсыз екенін айтып, әділетсіз еңбек тәжірибесі туралы шағым түсірді. Іс NLRB-нің кеңес беру бөліміне жіберілді және 2002 жылдың наурыз айында 13-ші аймақтың өңірлік директоры «Midwest Generation» компаниясына қарсы шағымдама жолдады. Шағымдамада жұмыстан шығарудың себебі жұмыскерлердің кәсіподақ қызметіне байланысты заңсыз мақсатта болғаны айтылды, өйткені компания ереуілге қатыспаған немесе одақтың шартсыз ұсынысынан бұрын ереуілге қатысуын тоқтатқан жұмыскерлерге жұмыстан шығару кезінде жұмыс істеуге рұқсат берді. 2002 жылдың мамырында іс NLRB-ге жіберілді және 2004 жылдың қыркүйегінде Джордж Буш тағайындаған комиссия 2:1 дауыспен «Midwest Generation» компаниясы NLRA-ны бұзбағанын анықтады. 2005 жылдың қазан айында АҚШ-тың жетінші апелляциялық соты комиссияның шешімін күштен шығарып, істі Актінің 8(a)(1) және (3) баптарын бұзғандықтан анықтау үшін комиссияға қайта жіберді, өйткені ол заңсыз түрде жұмыскерлерді олардың кәсіподақ қызметіне байланысты мақсат еткен. Сонымен қатар, жетінші апелляциялық соты комиссияға жұмыстан шығару жұмыскерлерді келісімшартты қабылдауға мәжбүрлеген-ақ емес, келісімшартты күштен шығарған-ақ емес екенін қарастыруды тапсырды. 2006 жылы Жоғарғы сот «Midwest Generation» компаниясының апелляциялық шағымын қараудан бас тартты. 2008 жылдың наурыз айында комиссия жетінші апелляциялық соттың жібергеніне келісіп, жұмыстан шығарылған қызметкерлер жұмыстан шығару кезеңі үшін толық өтемақы алуы керек деп шешті. Сонымен қатар, комиссия келісімшартты күштен шығару туралы шешім қабылдау үшін істі әкімшілік судьяға жіберді. Осы уақыт аралығында «Midwest Generation» және IBEW 15-ші жергілікті ұйымы 2001 жылғы келіссөздердегі келісімшартты алмастыратын жаңа ұжымдық келісімшартқа қол қойды. Бас судья Джаннаси жұмыстан шығаруға қатысты барлық мәселелерді, соның ішінде келісімшартты күштен шығару мүмкіндігін қамтитын келісімге келуге әкелген кең ауқымды келіссөздерді бақылады. Тараптар жұмыстың тоқтатылуынан жұмыскерлерге келген тікелей зиянды есептеу үшін бірлесіп жұмыс істеді. 2008 жылдың қарашасында тараптар шамамен 16 миллион долларлық өтемақы және басқа да зиянды, соның ішінде 401(k) және басқа да қайтарылатын шығындарды төлеуге келісті.
Ажырату
2012 жылдың тамызында Fisk Station табиғи газбен жұмыс істейтін электр энергиясының бәсекелесі болғандықтан және жақын арада күшіне енетін экологиялық ережелерге байланысты қызметін тоқтатты. 2012 жылдың 17 желтоқсанында Edison Mission Energy – Midwest Generation компаниясының бас компаниясы және Иллинойс штаты мен басқа штаттардағы көптеген электр станцияларын басқаратын компания – 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Компанияның мәлімдемесіне сәйкес, оған энергия бағасының төмендеуі және көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларына әсер ететін отын бағасының жоғары болуы, сонымен қатар жақын арада төленуі тиіс қарыздар мен экологиялық ережелерге сәйкес көмірмен жұмыс істейтін объектілерді жаңарту қажеттілігі қиындық тудырды. Fisk Station 2002 жылы Гарвардтың Халық денсаулығы мектебі жүргізген зерттеуде аталды, онда осы ескі көмірлік электр станцияларының жанындағы аудандарда өлім-жітім көрсеткіштерінің және астма ауруының көбеюі сияқты денсаулыққа қатысты маңызды тәуекелдер анықталды. Зерттеуде сондай-ақ Кішкентай ауыл ауданындағы Midwest Generation компаниясының Crawford Generating Station электр станциясы да көрсетілді. Екі станция да жабылуға белгіленді.