Кіріспе

Солтүстік Ирландияда су қызметтерін жүзеге асыратын мемлекеттік компания

Солтүстік Ирландияның су компаниясы (Uisce Thuaisceart Éireann; Ulster Scots: Norlin Airlan Wattèr) Солтүстік Ирландияның басты су компаниясы болып табылады. Бұрын Солтүстік Ирландияның атқарушы органының құрамындағы атқарушы агенттік болған ол, 2007 жылдың 1 сәуірінде мемлекеттік компанияға айналды. Компания қазір Инфрақұрылым министрлігі (DfI) құрамындағы Агенттік ретінде жұмыс істейді. Компания күніне шамамен 1,8 миллион адамға 575 миллион литр таза су жеткізеді, сондай-ақ күн сайын 340 миллион литр сарғыш суды тазартады және шамамен 1300 қызметкерді жұмысқа орналастырған. Ол 27 000 км су құбыры және 16 000 км кәріз желісіне, сондай-ақ 23 су тазарту станциясы мен 1030 сарғыш суды тазарту станциясына жауапты. Солтүстік Ирландия бойынша су қызметтерін ұсынуға жылына шамамен 460 миллион фунт стерлинг жұмсалады.

Тарих

1973 жылға дейін Солтүстік Ирландиядағы Белфасттан тыс жерлерде су және кәріз қызметтерін жергілікті кеңестер жүзеге асырды. Елордада Белфаст қаласы және аудандық су комиссарлары жауапты болды. 1974 жылы осы қызметтерді ұсыну жауапкершілігі Қоршаған орта департаментіне берілді. Департамент ішінде, су және кәріз қызметтерін басқару және әкімшілік етуге жаңа Су басқармасы жауапты болды. 1989 жылы Англия мен Уэльсте су және кәріз компаниялары жекешелендірілгенімен, Солтүстік Ирландияда бұл қызметтер мемлекеттік қалды. 1996 жылы Су басқармасы атқарушы агенттікке айналып, Солтүстік Ирландия Су қызметі деп қайта аталды, ал 1999 жылы су мәселелері бойынша жауапкершілік Өңірлік даму департаментіне берілді. Он жылдар бойы Солтүстік Ирландияда тұрмыстық су және кәріз қызметтері тұтынушыларға төлемсіз ұсынылған деген жаңылыс пікір қалыптасты. 1974 жылға дейін су пайдаланушыларға суды пайдалану үшін төлемдер, ішкі салықтардың проценттік үлесіне сәйкес алынды. Бұдан кейін суды пайдалану шығындары үй шаруашылықтары төлейтін ішкі салыққа қосылды. Сол кезден бастап тек тұрғын емес тұтынушылар ғана су есептерін алып, су есептегіштері орнатылды. Алайда, 2002 жылдың желтоқсан айында Солтүстік Ирландияның су және кәріз қызметтері өзін-өзі қаржыландыратыны туралы хабарланды. Бұдан кейін су реформалары бойынша екі жылдық кең ауқымды консультациялар өтті, мақсаты – жаңа үйлерге есептегіштерді орнату, сондай-ақ барлық тұрмыстық тұтынушылар үшін су және кәріз төлемдерін енгізу болды. Мемлекеттік компания құру туралы хабарламаны 2004 жылдың тамызында Мемлекеттік министр Джон Спеллар жасады. Су төлемдері жоспары сол кездегі мемлекеттік хатшы Питер Хейн ұсынған 2006 жылғы Су және кәріз қызметтері (Солтүстік Ирландия) жарлығына енгізілді. Параллельдік түрде, 2007 жылдың сәуірінде Солтүстік Ирландия Су компаниясы құрылды. 2007 жылы су төлемдеріне қарсы науқан жоспарланған су төлемдерінен бас тартуға әкелді. Кейіннен Солтүстік Ирландияның барлық ірі партиялары су төлемдеріне қарсы қозғалыста жетекші рөл атқарғанын мәлімдеді. 2007 жылы Англия мен Уэльстегідей, су секторын реттейтін экономикалық реттеу жүйесі құрылды, онда Ofwat басшылық етеді. Бұл міндетті орындау үшін Солтүстік Ирландия Коммуналдық қызметтерді реттеу органы тағайындалды. Регулятор жүргізген салыстырмалы бағалау көрсеткендей, ауыз судың сапасы, сарқынды судың сапасы, судың ағып кетуі, тұтынушыларға қызмет көрсету және тиімділік тұрғысынан Англия мен Уэльске қарағанда «жетіспеушілік» байқалды. Қазіргі таңда бұл айырмашылық жартысынан астамға қысқарды. 2017 жылдың сәуірінде Компанияның құрылғанына 10 жыл толып, 2016/17 жылдары Компания сарқынды судың талаптарына сәйкестігі бойынша рекордтық деңгейге жетті, ал су сапасының талаптарына сәйкестігі рекордтық деңгейге жуық қалды.

Құрылымы

NI Water – Үкіметке тиесілі компания (GoCo), ол орталық үкіметке қарайтын, бірақ компаниялар заңнамасы бойынша жұмыс істейтін мемлекеттік сауда ұйымы. Бұл Компанияның корпоративтік басқару құрылымы мен заңнамаға сәйкестігі 2006 жылғы Компаниялар туралы заңға және Ұлыбританияның корпоративтік басқару кодексінде белгіленген жақсы корпоративтік басқару принциптеріне сәйкес екенін білдіреді, қажет болған жағдайда.