Кіріспе

Azurix Corp. су қызметтерін ұсынатын компания, бас кеңсесі Техас штатының Хьюстон қаласында орналасқан. Компания Солтүстік Америкада (көбінесе Канадада), Еуропада және Оңтүстік Америкада меншігінде және басқаратын объектілерге ие болды. 2007 жылы Azurix халықаралық арбитраждық трибунал Аргентина үкіметінен 165 миллион долларлық талапты қанағаттандырды; қазіргі уақытта компания Аргентинаның осы талапты төлеуден бас тартуына байланысты дауға тартылып отыр.

Өмірбаян

Azurix 1998 жылы Enron корпорациясы британдық Wessex Water компаниясын сатып алғанда құрылды. 1999 жылдың маусым айында NYSE қор биржасында акцияларының бір бөлігі саудаға шығарылды, Enron 34% үлесін сақтап қалды. Компания 800 миллион долларлық IPO арқылы құрылды және акциялардың бастапқы бағасы 22,00 доллар болды, бірақ екі жыл ішінде 2,00 долларға дейін құлдырады. Бұл бизнес Enron үшін апатқа ұшырады, ал 2001 жылдың сәуірінде Enron Azurix-ті таратуға және оның активтерін сатуға бел буды. Enron соңында Azurix Солтүстік Америка және Azurix Industrial Operations компанияларын American Water Works компаниясына 141,5 миллион долларға сатты.

Көшбасшылық

Компания 2000 жылға дейін Ребекка П. Марк басқаруында болды; ол отставкаға кеткеннен кейін Джон Л. Гаррисон төраға және бас директор қызметін атқара бастады.

Аргентинадағы Азурикс

Azurix әсіресе Аргентинада жұмыс істегенімен танымал, онда 1999 жылдың маусым айында Буэнос-Айрес провинциясының үш аймағының екеуін қамтитын 30 жылдық концессияны (Suez басқаратын Буэнос-Айрес қалалық концессиясын қоспағанда) жеңу үшін 438 миллион доллар ұсынды. 2001 жылдың қазан айында Azurix компаниясы 2002 жылдың қаңтарынан бастап келісімшарттан шығатынын жариялады, аймақтық үкіметті "ауыр бұзушылықтар" жасады деп айыптап, кейіннен ICSID-ке өтемақы талап етті ("Azurix Corp. v. Argentine Republic (Case No. ARB/01/12)"). Концессия 2002 жылдың наурызында тоқтатылды; 2007 жылы ICSID Azurix-ке 156 млн доллар өтемақы берді (Azurix бастапқыда инвестициялаған және кейіннен зиянды өтеу ретінде талап етілген 620 млн доллардан айтарлықтай аз). 2009 жылдың қыркүйегінде ICSID-тің арнайы күші жойылғандығы туралы комитеті төрелік шешімді бекітіп, оны түпкілікті деп таныды. Аргентина ICSID шешімін орындамады және АҚШ сауда заңдарын бұзады, онда ICSID трибуналы шығарған төрелік шешім "қорытынды және тараптар үшін міндетті" деп көрсетілген және әрбір тарап кез келген шешімнің ережелерін дереу орындауы керек (VII бап, 6-бөлім). Azurix Аргентинаның Мендоса провинциясындағы бұрынғы инвестициясы үшін екінші төрелік істі қолдайды, ол 2010 жылдың 3 тамызынан бастап тоқтатылды. Аргентинаның төлемді төлеуден бас тартуы салдарынан 2009 жылдың желтоқсанында Azurix АҚШ-тың Сауда өкілі кеңсесіне (USTR) Аргентинаның АҚШ-тың Жалпы преференциялар жүйесіне (GSP) қатысуға жарамдылығын қайта қарау туралы өтініш берді. 2009 жылы GSP бағдарламасын қайта қарау аясында USTR Azurix-тің Аргентинаның төрелік шешімдерді орындаумен байланысты критерийлерді орындайтынын тексеру туралы өтінішін қабылдады. 2010 жылдың тамызында АҚШ-тың сауда өкілі (USTR) 2009 жылғы GSP жылдық шотына байланысты Аргентинаға қатысты Azurix өтінішіне жауап беретінін мәлімдеді. 2010 жылғы 28 қыркүйекте GSP кіші комитетінің отырысына дейін дайындалған арызда Azurix былай деп мәлімдеді: "Аргентина ерікті төлем арқылы Azurix пайдасына соңғы және маңызды төрелік шешімді орындаудан бас тартты. Осы жағдайда АҚШ-тың заңдары Аргентинаға арналған GSP артықшылықтарын алып тастауды талап етеді". 2010 жылғы 28 қыркүйекте АЖС-ке қатысты тыңдау барысында Azurix ресми түрде Аргентинаның жалпыға бірдей преференциялар жүйесіне (ЖСЖ) сәйкес артықшылықтарын алып тастауды талап етті. Ауызша куәлік беру барысында Azurix адвокаттары, ICSID-тің 2006 жылғы шешімін орындаудан бас тартқан Аргентинаның - өткен қыркүйекте күшін жойған комитет бекіткен - "шетелдік инвестициялардың құқықтық режимін" бұзады және ICSID Конвенциясына "эрозиялық әсерін тигізеді" деп мәлімдеді. 2010 жылдың 31 шілдесінде Аргентина Республикасы Azurix-ке 220 миллион доллардан астам қарыз болды.

Уэссекті сатып алу

Enron 1998 жылдың шілдесінде британдық сумен жабдықтау компаниясы Wessex Water-ды 2,4 миллиард долларға толығымен ақшаға сатып алды. Бұл Azurix-тің ядросын құрады және оның басты активі болды. Wessex Ұлыбританиядағы ең табысты коммуналдық компаниялардың бірі болды, Enron-ға сатылудан бұрынғы жылы 436 миллион долларлық кіріске 232 миллион доллар пайда тапқан. Алайда, британдық реттеушілер 2000 жылдың сәуірінен бастап компаниядан тарифтерді 12%-ға төмендетуді талап етті, сонымен қатар, коммуналдық қызметтің ескірген инфрақұрылымын жаңарту қажет болды, оның құны миллиард доллардан асып түсетіні бағаланды. 2000 жылдың соңына қарай Azurix-тің операциялық табысы 100 миллион долларға, ал қарызы 2 миллиард долларға жетті. Кейіннен Azurix 2002 жылдың мамырында Wessex Water-дағы үлесін Малайзияның YTL Corporation компаниясына сатты.

Басқа да істер

1999-2002 жылдар аралығында Azurix Мексиканың Канкун қаласында 30 жылдық су және сарқынды суларға арналған концессияны иеленді және басқарды. Сонымен қатар, Azurix Мексикадағы бірнеше бірлескен кәсіпорындарда үлестік қатысуға ие болды және 2000 жылдың сәуір айында Гананың Аккра қаласында BOT келісімшартын жеңіп алды.

Azurix Waterdesk.com онлайн платформасын құрды, ол Еуропадағы су индустриясы үшін онлайн транзакцияларды жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Аталған порталдарда АҚШ-тың ауа райы туралы ақпарат Freese Notis Weather компаниясы арқылы, пайдаланушыларға жағдайды көрсететін карталар тізбегімен ұсынылды. Comtex жаңалықтар агенттігі арқылы қосымша жаңалықтар таспалары мен мақалалар бөлімдері де қамтамасыз етілді. Биржадағы пайдаланушылар су құқығы келісімшарттарын қаржылық құрал ретінде саудалау үшін онлайн шоттарды пайдалануға тиіс болды. Бұдан өзге, су келісімшарттарын сатып алушылар мен сатушылар үшін тәуекелді басқару қызметтерін ұсыну жоспарланған. Бұл EnronOnline-ның су бизнесіне қадам басқандығын білдірді. Энергетика саласындағы кейбір компаниялар өз қызметін жүзеге асыру үшін су келісімшарттарына тәуелді. Azurix латын америкалық компаниялардың Azurix компаниясымен онлайн режимінде бизнес жүргізуі үшін Water2Water.com платформасын да құрды. Ребекка Марк кетіп бұрын, Төменгі Рио-Гранде аймағында пилоттық жоба басталды.