Даниялық футболшы Стиг Тёфтингтің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Даниялық футболшы Стиг Тёфтинг (Stig Tøfting; 14 тамыз 1969 жылы туған), көбінесе Тёффе деп аталады, – Данияның бұрынғы кәсіби футболшысы және көмекші жаттықтырушысы, соңғы рет Эрик Расмуссеннің көмекшісі болды. Тёфтинг – қатал тәртіпте ойнайтын, жиі ойсыратып соққы беретін және асығыс тәсілмен допты тартып алуға тырысатын қорғаныс жартылай қорғаушы еді. Ол мансабын «АГФ Орхус» клубында бастады, осы клуб сапында екі Дания кубогын жеңіп алды. Содан кейін неміс клубтары «Хамбургер СВ» және «MSV Дуйсбург», сондай-ақ Англияның «Болтон Уондерерс» клубтарында ойнады. 2007 жылы «Рандерс» клубында карьерасын аяқтады, бұл командамен бірге 2006 жылғы Дания кубогын жеңіп алды. 1993 жылдан 2002 жылға дейін Дания құрамасы сапында 41 матч өткізіп, 2 гол соқты. Томас Грейвенсенмен бірге Тёфтинг 1998 жылдан 2002 жылға дейін ұлттық құрамада өте күшті орта алаңдық дуэт құрады, олар бірге Еуро-2000 және 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында ойнады.

Ерте мансап

Орхус қаласының шетінде туған Тёфтинг, 10 жасында қаланың ең ірі клубы – Орхус гимнастикалық бірлестігіне (AGF) қосылғанға дейін Фредериксбьерг ауданындағы жергілікті ASA клубында ойнай бастады. Ол 1989 жылғы 29 қазанда «Аалборг БК» командасына қарсы өткен 1–0 есебімен жеңіске жетіп, тұңғыш рет негізгі құрамда ойнады. 1992 жылы команда сапында Дания кубогын жеңіп алды. 1993 жылғы қаңтарда Дания ұлттық құрамасының құрамына алғаш рет шақырылды. 1993 жылғы маусымда Тёфтинг AGF-тан неміс клубы «Hamburger SV» (HSV) клубына 500 000 DEM сомасына ауысты. Ол 1993–94 жылғы Бундеслига маусымының алғашқы үш ойынына қатысты, бірақ тізе жарақаты салдарынан алаңнан шығып қалды. 1993 жылғы желтоқсанда командаға оралды, бірақ негізгі құрамға енуде қиындықтарға тап болды, себебі бастапқы құрамда шетелдік ойыншылардың санына шектеу қойылған еді. Ол 1993–94 жылғы Дания Суперлигасының соңғы жартысында 12 ойын өткізіп, «Оденсе БК» клубымен төртінші орынды бөлісті. 1994–95 жылғы Дания Суперлигасының бірінші жартысында AGF клубына жалға берілді, ал 1994 жылдың қысында HSV клубына оралды. 1995 жылғы сәуірде тағы да AGF клубына жалға берілді, HSV сапында үш ойынды қосалқы құрамнан алаңға шығып ойнады. 1995 жылғы маусымда 1,2 млн. DKK сомасына AGF клубымен тұрақты келісімшартқа отырды. AGF сапында екінші рет Дания кубогын жеңіп алған кезде «матчтың үздік ойыншысы» атанып, үш жылдық үзілістен кейін Дания ұлттық құрамасына қайта шақырылды.

Германияның табысы

1997 жылдың жазында келісімшарты аяқталғаннан кейін, Тофтинг AGF-тан лигадағы бәсекелес Оденсе БК-ға тегін трансфермен көшті. Ол Оденсе жаттықтырушысы Роалд Пулсенмен жақсы қарым-қатынас құра алмады және 1997 жылдың қазан айында клубтан шеттетілді. Тофтинг 1 миллион Дания кронасы сомасында Superliga чемпиондары Brøndby IF-ке ауысуға келісті, бірақ Оденсе сұраныс бағасын 2 миллион Дания кронасына көтергенімен, трансфер сәтсіз аяқталды. 1998 жылдың қаңтарында ол Германияға қайтып, MSV Duisburg клубында ойнауға көшті, трансфер құны 600,000 Дания кронасын құрады. 1997–98 Бундеслига маусымында жаңадан көтерілген команда болғанына қарамастан, Дюйсбург 1998 жылғы Германия кубогының финалына жетті, бірақ Бавария Мюнхеннен жеңілді. 1999 жылдың маусымында Стиг Тёфтинг Архуста демалыс кезінде жасаған шабуылдық әрекеті үшін 20 күндік мерзімге сотталды, бірақ бұл оның Дуйсбургтағы мансабына ешқандай әсер етпеді, оны Фридхельм Функел қолдады. 1999–2000 Бундеслига маусымында Дюйсбург турнирде соңғы орынды иеленді, ал Тофтинг 1999–2000 Дания Суперлигасының соңғы кезеңінде AGF клубына жалға берілді. 2000 жылдың жазында Дуйсбургпен келісімшарты аяқталғаннан кейін ол бұрынғы HSV клубына оралды. HSV сапында ол УЕФА Чемпиондар лигасы турниріне қатысты. 2001 жылдың қыркүйегінде HSV менеджері Франк Пагельсдорф қызметтен босатылғаннан кейін, Тофтинг жаңа менеджер Курт Джара басшылығымен өзінің болашағына алаңдады және 2002 жылдың ақпанында ағылшын клубы Болтон Уондерерстің құрамына қосылды.

Болтон

Болтонға көшіп келгенде, Тофтинг 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Дания құрамасына ілігуді үміттенеді. 2002 жылдың наурызында Болтон үшін төртінші ойынында ол жарақат алды, оның сауығуына екі ай уақыт кетті. Ол 2002 жылдың мамырында 2001–02 Премьер-лига маусымының соңғы матчына оралды және 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатына шақырылды. 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатынан кейін ол Болтонға жарақатпен оралды. Ол Болтонның негізгі құрамына түсуге тырысты, бірақ ойын уақыты бір лига матчымен және маусымның басындағы Англия Лига кубогында Бьюри ФК-ға ұтылған ойынмен шектелді. 2002 жылдың қысында ол бірнеше ойынға қатысты, соңғы матчы 2003 жылдың қаңтарында Сандерленд АФК-мен ФА кубогында өткен жеңіліс болды. 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатынан кейін Копенгагендегі "Café Ketchup" кафесінде Дания құрамасының ойыншылары тойлаған кезде Тофтинг кафе иесіне басын соқты. Ол 2002 жылдың қазан айында осы оқиға үшін сотталып, төрт айға түрмеге кесілді. Сот шешімінен кейін, оның Болтонмен жасаған келісімшарты 2003 жылдың жазына дейін қысқартылды. Ол 2003 жылдың сәуірінен шілдесіне дейін түрмеде жазасын өтеді.

Футбол көшпелі

Тофтинг 2003 жылғы шілдеде түрмеден мерзімінен бұрын босатылып, Қытайға "Тяньцзинь Тайда" клубында ойнау үшін кетті. 2003 жылғы желтоқсанда "Тяньцзинь Тайдамен" келісімшарты аяқталған соң, 2004 жылғы ақпанда ол қайтадан AGF клубына оралды. 2004 жылғы шілдеде Тофтингке тағы да зорлық-зомбылық тағылды, ол жол аясындағы дау кезінде бір адамды кеудесінен итеріп жіберді және 1000 даналық екі айыппұл төледі. 2004 жылғы желтоқсанда AGF ойыншыларының Рождестволық кешінде болған жанжалдан кейін Тофтинг AGF клубынан босатылды. 2005 жылғы ақпанда ол шведтік "BK Häcken" клубымен келісімшарт жасады. 2006 жылғы қаңтарда келісімшарты аяқталғаннан кейін Тофтинг Данияға оралып, Данияның екінші лигасы – Данияның 1-дивизионында "Рандерс ФК" клубы үшін ойнады. "Рандерс" сапында Тофтинг 2006 жылғы Дания кубогын жеңіп алды және клубтың 2006–2007 жылдарғы Дания Суперлигасына өтуіне көмектесті. Тофтинг 2007 жылғы 1 желтоқсанда "Рандерс" клубындағы ойыншылық карьерасын аяқтады, оның соңғы матчында "Виборг ФФ" клубына 2:0 есебімен жеңілді.

Халықаралық мансап

АГФ Орхуста ойнаған кезінде Тофтинг 1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында Данияның 21 жасқа дейінгі құрама командасына шақырылды. Ол турнирдегі Данияның үш матчында толық уақыт ойнады, бірақ команда топтық кезеңнен аса алмады. Данияның бас ұлттық құрамасындағы тұңғыш ойынын 1993 жылғы 30 қаңтарда АҚШ-пен өткізілді, нәтижесі 2:2 тең түс. Ол Дания жаттықтырушысы Ричард Мюллер Нильсеннің басшылығымен ойынға шықты, ол Тофтингті «Шөбін шабушы» (Plæneklipperen) деп атады. Содан кейін 1993 жылғы наурыз айында 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу ойынына қатысты. AGF-ке қайта оралғаннан кейін, үш жылдық үзілістен соң 1996 жылғы маусымда Дания құрамасына қайта шақырылды. Ол Мюллер Нильсеннің құрамында 1996 жылғы Еуропа чемпионатына (Еуро-1996) қатысты, онда Хорватияға қарсы 3:0 есебімен жеңілген матчтың соңғы 21 минутында ойнады, бұл Данияның турнирден шығуына әкеп соқты. 1996 жылғы маусымда тағайындалған швед жаттықтырушысы Бо Йоханссон бастапқыда Тофтингті Дания құрамасынан шығарды. MSV Duisburg сапындағы екінші маусымында Тофтинг 1998 жылғы мамырда Бо Йоханссонның шақыруымен төртінші халықаралық ойынына қатысты. Ол 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Дания құрамасының бір бөлігі болды. Ол тағы да Данияның бес матчының ішінде 60 минут ойнады, бірақ команда жарықтан шықты. Әлем чемпионатынан кейін Йоханссонның командасының тұрақты ойыншысына айналды, 1999 және 2000 жылдары Йоханссон басшылығымен тек бір ойынға қатыса алмады. Ол Данияның Еуро-2000 құрамасына шақырылды. Бұл жолы ол Данияның барлық матчтарына қатысты, бірақ команда үш ойында сегіз гол жіберіп, топтық кезеңнен шығарылды. 2000 жылғы Еуропа чемпионатынан кейін Мортен Ольсен Данияның жаңа жаттықтырушысы болып тағайындалғанда, Тофтинг Дания құрамасындағы орнын сақтап қалды. Ол Ольсеннің басшылығымен халықаралық карьерасын аяқтағанға дейін тек бес ойынға қатыса алмады және 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Дания құрамасына енді. 2002 жылғы әлем чемпионаты кезінде Данияның апталық «Se & Hør» журналы Тофтингтің мектептен үйге оралғанда ата-анасының денесін тапқаны туралы хабарлады. Оның анасы әкесі тарапынан атылып өлтірілген, ал ол көп ұзамай өзіне-өзі қол жұмсаған. Бұл оқиға көп жылдар бойы құпия сақталды, өйткені Тофтинг балаларына әлі айтпаған еді. Оқиғадан кейін «Se & Hør» бас редакторы Питер Сальсков жұмыстан босатылды. Тофтинг турнирдегі Данияның барлық матчтарында ойнады. Дания құрамасы сапындағы соңғы ойыны Англияға қарсы бірінші нокаут кезеңінде 3:0 есебімен жеңіліс болды, содан кейін ол халықаралық карьерасын аяқтағанын жариялады, Дания құрамасы сапында барлығы 41 ойын өткізген.

While playing for AGF Aarhus, Tøfting was among the players selected to represent the Denmark under 21 national team at the 1992 Summer Olympics. He played full time in Denmark's three matches at the tournament, though the team didn't advance beyond the group stage. He made his debut with the Denmark senior national team on 30 January 1993, in a 2–2 friendly match draw with the United States. He made his debut under Denmark coach Richard Møller Nielsen, who dubbed Tøfting Plæneklipperen (the Lawn mower). He then took part in a 1994 FIFA World Cup qualification game in March 1993. After his permanent move back to AGF, he was called up for Denmark once again in June 1996, after a three year hiatus. He was included in Møller Nielsen's squad for the 1996 European Championship (Euro 1996), where he played the last 21 minutes of the 3–0 loss to Croatia, which eliminated Denmark from the Euro 1996 tournament. Under the new Denmark boss, Swedish coach Bo Johansson who was appointed in June 1996, Tøfting was initially left out of the Denmark national team again. In his second season with MSV Duisburg, Tøfting was called up for his fourth international appearance in May 1998 by Bo Johansson. He was once more part of a Denmark squad at a big tournament, when he was picked for the 1998 FIFA World Cup. He again occupied the role as a bit part player, with 60 minutes of play in two games his share of Denmark's five matches before elimination. Following the World Cup, he became a mainstay in Johansson's team, only missing one game under Johansson in 1999 and 2000. He was picked for the Danish Euro 2000 team. This time he took part in all Denmark's matches, but to no avail, as the team was eliminated in the group stage, having conceded eight goals in three games. When Morten Olsen was appointed new Denmark coach after Euro 2000, Tøfting kept his place in the Denmark team. He only missed five games under Olsen up until his international retirement, and was included in the Danish squad for the 2002 FIFA World Cup. During the 2002 World Cup, Danish weekly gossip magazine Se & Hør ran a story that Tøfting had returned home from school to find the bodies of his parents. His mother had been shot by his father, who shortly thereafter turned the gun on himself. The story had been kept secret for years, as Tøfting had not yet told his children. Following the incident, Se & Hør chief editor Peter Salskov was fired. Tøfting played in all Denmark's matches at the tournament. His last appearance for the Denmark national team would be the 3–0 defeat to England in the first knock out round, as he announced his international retirement following the match, having played a total 41 international games for Denmark.

Жаттықтырушылық мансап

2006 жылдың қарашасында Тофтинг Рандерс клубында бапкер Ларс Олсеннің көмекшісі болды, сонымен қатар ол ойыншы ретінде де қала берді. 2007 жылдың жазында Рандерс Колин Тодди бас бапкер етіп тағайындағаннан кейін Тофтинг көмекші бапкер қызметін атқаруын жалғастырды, бірақ 2009 жылдың қаңтарында Рандерс Джон Факс Дженсенді жаңа менеджер етіп тағайындағанда, Тофтингтің шарты жаңартылмады және ол 2009 жылдың жазында Рандерстен кетіп қалды. 2010 жылдың сәуір айында ол АГФ Орхуста Эрик Расмуссеннің жаңа көмекші бапкері болып тағайындалды. AGF командасы төмендегендіктен Эрик Расмуссен жұмыстан босатылды. Тофтинг сол кезде клубтан кетті.