Кіріспе

Австралиялық саяси партия, осы атпен бұрынғы партия 1980 жылдары таратылған.

Либертариандық партия, бұрын Либералдық-демократиялық партия (ЛДП) деп аталған, 2001 жылы Канберрада құрылған Австралиялық саяси партия. Партия шағын үкіметті жақтады және классикалық либералдық, либертариандық принциптерге негізделген саясатты қолдайды, мысалы, төмен салықтар, азаматтық бостандықтарды шектеуге қарсы тұру, өкілеттік беру, уран өндіру және темекі тарту заңдарын жеңілдету. Партия Австралия астаналық ауданында, Жаңа Оңтүстік Уэльсте, Оңтүстік Австралияда және Викторияда, сондай-ақ Австралия сайлау комиссиясында федералды сайлаулар үшін тіркелген.

Құрылу

Либералдық демократиялық партия 2001 жылы Австралия астанасы аумағында тіркелген саяси партия ретінде құрылды. Ол алғаш рет 2001 жылғы АКТ сайлауында қатысып, дауыстардың 1 пайызын алды. Партия 2004 жылғы АКТ сайлауында да қатысып, дауыстардың 1,3 пайызын жинады. 2006 жылы Говард үкіметінің Сайлау заңына енгізген өзгерістері парламентте өкілдігі жоқ барлық партияларды тіркеуден шығарып, қатаң атау талаптары бойынша қайта тіркеуге міндеттеді. Австралия сайлау комиссиясы бастапқы атаумен федералдық тіркеудің Австралия Либерал партиясының қарсылығына байланысты күмәнді екенін ескерткен соң, партия 2007 жылы федералдық деңгейде "Еркіндік және демократия" партиясы ретінде тіркелуді шешті. "Еркіндік және демократия" партиясы 2007 жылғы федералдық сайлауда төменгі палатада 17 048 дауыс (0,14 пайыз) және жоғарғы палатада 16 942 дауыс (0,13 пайыз) жинады. 2008 жылы партия Австралия сайлау комиссиясына федералдық тіркелген атауын Либералдық демократиялық партия деп өзгерту туралы өтініш берді. Осы кезеңде партия Австралия астанасы аумағында (АКТ) бастапқы атауымен тіркелген күйінде қалды.

Алғашқы сайлау жарыстары

2010 жылы партия 2010 жылғы федералды сайлауға қатысып, ұлттық сенаттан 1,8 пайыз, ал 21 төменгі палатадағы сайлау округтерінен орташа есеппен 1,3 пайыз дауыс алды, Гиппслендте ең жоғары көрсеткіш 5,52 пайызды құрады. 2012 жылы Либералдық-демократиялық партия алғаш рет сайлауда жеңіске жетті. Джефф Петтет Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының жергілікті өкімет сайлауында Сиднейдің солтүстік аймағындағы Ку-ринг-гай кеңесіне кеңесші болып сайланды, Либералдық партия кандидаттарының қатыспауына байланысты дауыс берудің 24 пайызын иеленді. Клинтон Мид Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының жергілікті өкімет сайлауында оңтүстік Сиднейдің Кемпбелтаун кеңесіне кеңесші болып сайланды. 2012 жылы Оңтүстік Австралиядағы Рамсей және Порт-Аделаида штаттық сайлауларына дейін The Advertiser газетінде жарияланған сауалнамалар Либералдық партия кандидаттарының қатыспауы жағдайында LDP-ге тиісінше 23 және 14 пайыз дауыс берілгенін көрсетті. LDP тиісінше 13,3 және 7,3 пайыз дауыс жинады. Газет LDP партиясын «үкіметтік әлеуметтік жәрдемақыны, сондай-ақ ең төменгі жалақыны, қауіпсіздік белбеулерін және велосипедтік шлемдерді жоюды талап ететін қатаң либералдық партия» деп сипаттады. Сондай-ақ, партия марихуананы заңдастыруды және порнографияға қол жеткізуді жеңілдетуді қолдайды. 2013 жылғы федералды сайлауда LDP үміткері Дэвид Леонхелм Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында Либералдық партия мен Австралияның Еңбек партиясынан кейін үшінші ең көп дауыс жинағаннан кейін Сенатқа сайланды. Леонхелмнің сөзінше, олардың дауысының бір бөлігі сенаттың ұзақ сайлау бюллетенінің «бірінші позициясында» болуынан және сайлаушылардың оның партиясын және либералдар, Австралиялық демократтар және Христиандық-демократиялық партия сияқты басқа да партиялармен шатастыруынан туындаған болуы мүмкін. Алайда Леонхелм Либералдық-демократтардың Оңтүстік Австралиядағы дауысы, олар бюллетеньде бесінші орында болғандықтан, 3 пайыздық тармаққа өскенін атап өтті. Ол сондай-ақ, «есек дауысы» әдетте бюллетеньде бірінші болып тізілген партияға +1 немесе 2 пайыздық тармақтан аспайтын өзгерістерді тудыратынын көрсетті. Леонхелм Сенатқа сайлауға үміткер бірнеше түрлі, бірақ тығыз байланысты саяси партиялар үшін дауыс беруді ұйымдастырды, олардың ішінде Ашық ауада демалыс партиясы, Темекі шегушілердің құқықтары партиясы және Австралияның Республикалық партиясы бар. Австралиялық Секс партиясының үміткері Фиона Паттен Леонхелмнің сайлау билеттерін ұсыну туралы өтінішті қасақана жібермегенін, артықшылық келісімін бұзғанын мәлімдеді, бірақ Леонхелм AEC факс нөмірін енгізуде қателік болғанын мәлімдеді. Либералдық-демократтар сайлау кезінде кіші партиялар арасындағы дауыс беру ағынын келіссөздер жүргізуге көмектескен Гленн Дрюридің Кіші партиялар альянсына қатыспады. 2014 жылдың 1 шілдесінде Дэвид Леонхелм Либералдық-демократиялық партияның алғашқы сенаторы атанды. Дэвид Леонхелмнің Сенаттағы жеңісінен кейін Либералдық-демократиялық кеңесші Клинтон Мид Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Кемпбелтаун қаласының мэрі болып сайланды. 2015 жылы Либералдық-демократиялық партия Виктория сайлау комиссиясында (VEC) тіркеліп, 2014 жылдың 29 қарашасында өтетін Виктория штатының сайлауында Жоғарғы палатаға үміткерлерін ұсынатынын жариялады. 2016 жылы Либералдық партия партияның атын сайлау комиссиясымен даулауға тырысты, бірақ ақырында бұл әрекеттен бас тартты. Дэвид Леонхелм 3,1 пайыз (−6,4) бастапқы дауыспен немесе 139 000 дауыспен 2016 жылғы екі тарату федералды сайлауда қайта сайланды. Габриэль Бакли, Квинслендтегі LDP-ның жетекші үміткері, бір орынға ие бола алмады. 2017 жылдың 11 наурызында Батыс Австралияда сайлау өтті, онда штаттың алғашқы LDP мүшесі Аарон Стоунхаус сайланды. 2018 жылы үміткерлер Тим Куилти және Дэвид Лимбрик Виктория заң шығарушы кеңесіне (штаттың жоғарғы палатасы) сайланды. Сол жылы Марк Лэтам партиядан шығып, One Nation NSW бөлімшесінің жетекшісі болды. 2019 жылы Дэвид Леонхелм Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сайлауына қатысу үшін федералды парламенттен кететінін мәлімдеді. Бұл Дункан Спендердің келесі федералды сайлауға дейін Леонхелмнің бұрынғы орнын толтыру үшін ант беруіне әкелді. Дэвид Леонхелм 2019 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс сайлауында сайланбады, ол тек 0,46 орындық квотасын қамтамасыз етті. Дункан Спендер де 2019 жылғы сайлауда Сенаттан шығып қалды. 2020 жылғы Викторияның жергілікті өкімет сайлауында партия штатта 11 үміткерді ұсынды. Екі мақұлданған үміткер сайланды, Водонгадағы Ольга Куилти 18 басқа үміткерге қарсы 5,83% бірінші басымдықты дауыспен және Торквейдегі Пол Баркер 9 басқа үміткерге қарсы 11,67% бірінші басымдықты дауыспен.

Соңғы өзгерістер

2017 жылдың 18 мамырында Либералды-демократиялық партия Батыс Австралия заң шығарушы кеңесінде «Бір Ұлт» және «Аңшылар, балықшылар және фермерлер» партияларымен «консервативтік блок» құрды. COVID-19 пандемиясы кезінде Виктория штатының депутаттары Куилти мен Лимбрик Виктория Парламентіне, Федералдық Парламентке және Австралияның COVID-19 жағдайына қатысты шараларға ашық сын айтты. 2021 жылдың 17 тамызында, Виктория Парламенті шектеулерге байланысты жабық тұрған кезде, екеуі қарулы полицияның қатысуымен Парламент алдындағы саябақтардың жабылуына наразылық білдірді. Олар депутаттарға вакцина талабын орындаудан бас тартты, ал Лимбрик өзінің вакцинация куәлігін жария түрде жойды. 2021 жылдың шілдесінде Квинсленд штатының бұрынғы премьер-министрі және Либералды-ұлттық партиясының жетекшісі Кэмпбелл Ньюман 2021 жылғы Стреттон округіндегі сайлауда LNP үміткерінің «ешнәрсеге тұрмайтын партия мен басшылықтан көңілі қалды» деп мәлімдеп, LNP партиясынан кетті. 2021 жылдың тамызында ол 2022 жылғы Австралия Федералдық сайлауында Квинсленд штатынан партияның жетекші Сенат үміткері ретінде LDP-ге қосылғанын жариялады. 2021 жылдың 16 қазанында Куилти, Лимбрик және басқа да оппозициялық депутаттар вакциналық мәртебесін жариялаудан бас тартқандары үшін Виктория Парламентінен шығарылды. Екі апталық шеттетуден кейін, депутаттар 2021 жылдың 28 қазанында вакциналық мәртебесін ұсынды, үкіметтің заңнамалық күн тәртібіне қарсы тұру үшін Парламентке оралу үшін. 2021 жылдың 23 қарашасында LDP алдағы Австралия сайлауында Біріккен Австралия партиясымен келісімге келгенін жариялады, онда әр партия өз мүшелерін екінші таңдау ретінде бірінші партияны көрсетуге шақырады. 2021 жылдың 24 қарашасында Кристал Митчелл – денсаулық сақтау бұйрықтарын орындауға қарсылық білдіргені үшін Виктория полициясының аға сержанты қызметтен кетті – Сенатқа LDP тізімі бойынша Викториядан екінші үміткер болады деп мәлімдеді. 2022 жылдың 8 сәуірінде сенатор Сэм МакМахон қаңтарда Орталық Либералды партиядан кеткеннен кейін партияға қосылды. Бұл Либералды-демократиялық партияға федералды парламентте өкілдік құруға мүмкіндік берді. МакМахон мамыр айындағы федералды сайлауда партияның Сенаттағы жетекші үміткері де болды. Ол сайлауда жеңіліске ұшырады және партия парламенттік өкілдігін жоғалтты. AEC партияны тіркеуден шығару мәселесін маусым айында сайлауға қатысты бұйрықтар қайтарылғаннан кейін де қарастырып, 2022 жылдың 19 шілдесінде партияны федералды деңгейде тіркеуден шығарды. Партия 2022 жылдың 22 наурызында атауын өзгерту туралы өтінішін кері алды. 2022 жылдың 1 сәуірінде AEC партияға оны тіркеуден шығаруды қарастыратыны туралы хабарлады, партияға шағымдану үшін бір ай берді. Алайда, мамырдағы федералды сайлауға қатысты бұйрықтар келесі аптада, 11 сәуірде жарияланғандықтан, партия тізімі «тоңдырылды», бұл партияға ағымдағы атымен сайлауға қатысуға рұқсат берді. 2023 жылдың мамырында LDP мүшелері партияның жаңа атын таңдау үшін дауыс берді. Партия «Либертариандық партия» деген жаңа атауды қабылдады, ал партия логотипінде жаңа атаудың «LP» аббревиатурасы бейнеленген. Виктория сайлау комиссиясы 2023 жылдың маусым айында партиядан атауын өзгерту туралы өтініш алды. 2023 жылдың 16 шілдесінде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатын қоспағанда, барлық штаттық партия бөлімдері ресми түрде өздерінің атауларын Либертариандық партияға өзгертті. 2023 жылдың қазан айында партия жаңа партия атымен AEC-де федералдық тіркеуге өтініш берді. Партияның федералдық тіркелуі 2024 жылдың 12 қаңтарында мақұлданды. Партия жаңа атымен алғаш рет 2023 жылдың қарашасында Виктория штатындағы Мулгрейв округіндегі сайлауда және 2024 жылдың наурыз айындағы Дункли округіндегі федералды сайлауда қатысты.

Саясат пен саяси ұстанымдар

LDP классикалық либералдық, шағын үкімет және еркін нарық принциптерін ұстанатынын, сонымен қатар жеке бостандық пен жеке жауапкершілікке жоғары құрметпен қарастыратынын мәлімдейді. LDP қолдайтын саясаттар:

Федералды парламент

Сенат сайлау жылыЖалпы дауыс саныЖалпы дауысқа қатысудың %Жалпы ұтқан орын саныЖалпы орын санының өзгеруі+/–200716,9420.13—2010230,1911.8102013523,8313.9112016298,9152.1602019169,7351.1612022340,1322.260

Жаңа Оңтүстік Уэльс

Заң шығарушы кеңес сайлау жылы | Жалпы дауыс саны | Жалпы дауыс үлесі (%) | Жалпы орын саны | +/-
2019 | 96 999 | 2.18 | —
2023 | 162 755 | 3.3 | 1

Оңтүстік Австралия

Заң шығарушы кеңес сайлау жылы | Жалпы дауыс саны | Жалпы дауыс үлесі (%) | Жалпы орын саны | +/-
2014 | 6,091 | 0.6% | —
2018 | 25,956 | 2.47% | —
2022 | 36,445 | 3.35% | —

Виктория

Заң шығарушы кеңес сайлау жылы | Жалпы дауыс саны | Жалпы дауыс үлесі (%) | Жалпы орын саны | +/-
2014 | 104,516 | 3.06 | 2
2018 | 89,428 | 2.50 | 2
2022 | 99,054 | 2.64 | 1

Батыс Австралия

Заң шығарушы кеңес сайлау жылы | Жалпы дауыс саны | Жалпы дауыс үлесі (%) | Жалпы орын саны | +/-
2017 | 23,848 | 1.77 | 120 | 2019 | 218 | 0.64 | 1

Донорлар

Австралия институтының 2019 жылғы есебінде Либералды демократиялық партия 2011 жылдың шілдесінен 2019 жылдың наурызына дейін қару қолдаушыларынан 37 311 доллар көлемінде саяси қаржыландыру алғандығы анықталды. Есепте бұл қаржыландыру көлемі Ұлттық партия, Еңбек партиясы және Елдік альянсқа ұқсас делінген, бірақ Каттердің Австралия партиясы, Атысшылар партиясы және Либералды партия алған қаражаттан кем.