Кіріспе

Либералды демократия (DL) – 1997 және 2002 жылдар аралығында Францияда болған консервативті либералдық саяси партия. Ален Мадлен басқарған бұл партия, Француз демократиясы одағының (UDF) классикалық либералды бөлігі болған Республикалық партияның орнын басты.

Тарих

1997 жылғы 24 маусымда Мадлен 59,9% дауыспен Республикалық партияның төрағалығына сайланғаннан кейін ұйымды «Либералдық демократия» деп атап, партияны экономикалық либерализм бағытына жылжытты. Бұл оқиға француз демократиясы үшін күштер одағының (FD) орталық және христиандық демократиялық бағытының құрылуынан кейін болды, бұл партия ішінде бәсекелестікке әкелді. Либералдық демократия 1998 жылы француз демократиясы үшін күштер одағынан (UDF) бөлінгеннен кейін тәуелсіздік алды. Бөлінудің тікелей себебі – Либералдық демократияның Ұлттық фронттың дауыстарымен сайланған аймақтық кеңестердің төрт UDF президентін айыптаудан бас тартуы болды. Дегенмен, партия UDF-тің экономикалық орталықшылдыққа қарай бет бұруынан қаушады, бұл оның еркін нарық саясатының естілмеуіне кедергі келтіруі мүмкін еді. Сондықтан, 1998 жылғы 16 мамырда Либералдық демократия жеке партия болу үшін дауыс берді. UDF-тен бөлінуге қарсы болған экономикалық либералдар «Тәуелсіз республикалық және либералдық полюс» құрды, ол кейін FD және «Тікелей жақтастармен» бірігіп, Жаңа UDF құрады. Ширак сайлауда жеңіске жеткеннен кейін 2002 жылғы 6 мамырда Раффаринді премьер-министр етіп тағайындады. 2002 жылғы маусымда өткен парламент сайлауында Либералдық демократия (DL) «Республика үшін жиын» және Ширакты қолдаған басқа партиялармен одақтасып, «Президенттік көпшілік үшін одақ» (UMP) атынан сайлауға қатысты. 2002 жылғы 21 қыркүйекте DL 15 770 дауысқа қарсы 2 930 дауыспен RPR және UDF-тің Ширакты қолдаған топтарымен бірігуге келісті. Экономикалық саясатта DL жүйелі түрде UDF-ден еркін нарыққа бейім болды. 1998 жылы партия бес жыл ішінде шығындарды 50%-дан 45%-ға дейін төмендетуді ұсынды. Мадлен Ален Жуппе үкіметінде мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын және әлеуметтік жәрдемақыларын қысқартуды ұсынғаны үшін Экономика және қаржы министрі лауазымынан алынған еді. 2002 жылы президенттік сайлауға түскен кезде ол бұл ұсыныстарын қайталады, сондай-ақ мемлекеттік секторде бәсекелестікті күшейтуді және жекешелендіруді де қолдады. Либералдық демократия UDF-тің орталық және христиандық демократиялық бағытынан бөлінгенімен, партияның өкілдерінің көпшілігі белгілі католиктер болды, бірақ әлеуметтік саясатта әрқашан консервативті болмады. Ол жемқорлыққа қарсы күреске ерекше мән берді, бұл судья Тьерри Жан Пьердің еңбегінің нәтижесі болды. Сыртқы саясатта Либералдық демократия АҚШ-ты қатты қолдады. Мадлен 11 қыркүйектегі терактіден кейін АҚШ-қа толық қолдау көрсетуді жақтады, бұл оны басқа оңшыл партиялардан ерекшелендірді.

Саяси қолдау

Бөліністен кейін Либералды демократия UDF қолдаушыларының шамамен үштен бірін өзіне тартты. Партия ауылдық аймақтарда күшті қолдауға ие болды. DL сайлаушыларының 42%-ы жылына 22 500 евродан астам табыс тапса, бұл көрсеткіш Жаңа UDF үшін 33% болды. DL сайлаушыларының 50%-ы орта білім алған, ал Жаңа UDF сайлаушыларының 40%-ы орта білімді.

Басшылар

Өмір бойында Ален Мадлен Либералды демократияның жалғыз президенті болды, ал Жан-Пьер Раффар вице-президенті болды.