Кіріспе

Дэвидсон түзетуі – энергияны түзету, ол есептеу химиясы саласындағы бірнеше пост-Хартри-Фок ab initio кванттық химия әдістерінің бірі болып табылатын қысқартылған конфигурациялық өзара әрекеттесу әдісін қолдана отырып есептеулерде жиі қолданылады. Оны Эрнест Р. Дэвидсон енгізген. Бұл түзету шектелген конфигурациялық өзара әрекеттесу кеңеюінің нәтижесінен толық конфигурациялық өзара әрекеттесу энергиясының шамасын бағалауға мүмкіндік береді, бірақ дәлірек айтқанда, ол конфигурациялық өзара әрекеттесудің энергиясын екі еселік қозуларға дейін (CISD) конфигурациялық өзара әрекеттесудің энергиясынан төрт еселік қозуларға дейін (CISDTQ) бағалайды. Ол мына формуланы қолданады:

мұнда a0 – CISD кеңеюіндегі Хартри-Фок толқындық функциясының коэффициенті, ECISD және EHF – тиісінше CISD және Хартри-Фок толқындық функцияларының энергиялары, ал ΔEQ – ECISDTQ, CISDTQ толқындық функциясының энергиясын бағалауға арналған түзету. Мұндай бағалаудың негізі – бұзылыс теориясының талдауы. Сондықтан, Дэвидсон түзетуі енгізілген CISD есептеулері жиі CISD(Q) деп аталады.

Қолдану

Дэвидсон түзетуі оның есептеу шығындарының төмен болуына байланысты кеңінен таралған. Бұл түзету энергияға электрондық өзара әсердің үлесін арттырады. Кесілген конфигурациялық өзара әрекеттесу (truncated CI) әдісінің өлшем тұрақтылығы және өлшем кеңейтімділігі мәселелері азайтылады, бірақ толығымен жойылмайды. Шағын молекулаларда түзетілген энергияның дәлдігі, үйлесімді кластерлік теория есептеулерінің нәтижелерімен салыстыруға болады. Дэвидсон түзетуі толқындық функция туралы ақпаратты қамтамасыз етпейді. Сондықтан, диполь моменті, заряд тығыздығы және виброникалық байланыстар сияқты толқындық функцияға тәуелді шамаларды түзету үшін оны қолдануға болмайды. Кванттық химия бағдарламаларында Дэвидсон түзетулеріне арналған аналитикалық градиенттер көбінесе қолжетімсіз. Басқа бұзылымдық тәсілдер сияқты, Дэвидсон түзетуі CISD электрондық құрылымы мен анықтамалық Хартри-Фок толқындық функциялары айтарлықтай өзгеше болғанда сенімді емес (яғни, олар 1-ге жақын болмағанда). Бұл көп анықтамалық сипаттама маңызды болғанда немесе CISD анықтамалық емес күйді есептеу үшін қолданылғанда, мысалы, қозу күйі немесе әртүрлі спин көптігіне ие күйде болады.

Өлшеміне сәйкес келетін және өлшеміне қатысты проблема

Дэвидсон түзетуі CISD энергияларының өлшемдік үйлесімділігі мен өлшемдік кеңейтімділігін жақсартады. Сондықтан, Дэвидсон түзетуі әдебиетте көбінесе өлшемдік үйлесімділік түзетуі немесе өлшемдік кеңейтімділік түзетуі деп аталады. Алайда, Дэвидсон түзетуінің өзі де, түзетілген энергия да өлшемдік үйлесімділікке немесе өлшемдік кеңейтімділікке ие емес. Бұл, әсіресе үлкен молекулаларда айқын байқалады, онда төрттік қозулардан жоғарырақ қозулардың үлесі маңыздырақ болады.

Көп сілтемелі CISD-ге түзетулер

MR CISD энергиялары үшін ұқсас түзетулер бар, оның ішінде көп анықтамалы Дэвидсон түзетуі, Попл түзетуі және тағы да басқалары. Бұл әдістерді қозу күйі энергияларын түзету үшін пайдалануға болады.