Кіріспе

Сурьяпет – Үндістанның Телангана штатындағы қала. Бұл муниципалитет және осы атпен аталатын ауданының орталығы. Үндістан үкіметі Сурьяпетті Атал Миссиясы арқылы жаңғырту және қалалық трансформация (AMRUT) бағдарламасы бойынша дамытуды жариялады. Қалалық даму министрлігі Сурьяпетті 2017 жылғы Swachh Survekshan бағдарламасында Оңтүстік Үндістандағы «Ең таза қала» деп марапаттады. Ол сондай-ақ «Телангананың қақпасы» деп белгілі. Ол штаттың астанасы Хайдарабадтан шамамен шығысқа қарай және Виджаявададан шамамен батысқа қарай орналасқан.

Этимология

Бұрын Сурьяпет Бханупури деп белгілі болған, кейіннен Сурьяпет деп атауы жаңартылды. Халық бұл қаланы Сурьяпета деп те шақырады.

География

Сурьяпет немесе Сурьяпет қаласы орналасқан. Оның ауданы -ты құрайды.

Тарих

Телугу Чолалары, Чалукиялар, Какатиялар және Низам әулеттері осы аймақты биледі.

Климат

Кёппен климаттық жіктелуі бойынша Сурьяпет тропикалық ылғалды және құрғақ климатқа ие. Жылдық орташа температура 36 °C. Айлық орташа температура 19–40 °C (66–104 °F). Жаз (наурыз–маусым) ыстық және ылғалды, температура 30 градусқа дейін жетеді; құрғақ күндерде мамыр және маусым айларында максималды температура көбінесе 45 °C-тан асып кетеді. Қыс шамамен 2,5 айға созылады, желтоқсан және қаңтар айларында ең төменгі температура 9–11 °C (48–52 °F) дейін төмендейді. Мамыр – ең ыстық ай, күндізгі температура 35–43 °C (95–109 °F) аралығында; қаңтар – ең суық ай, температура 15–23 °C (59–73 °F) аралығында өзгереді. Тіркелген ең жоғары температура 51,02 °C (111,0 °F), ең төменгі температура 9 °C (48 °F) құрайды. Оңтүстік-батыс жазғы муссонының жаңбырлары маусым мен қыркүйек аралығында Сурьяпетке жауады, жылдық жауын-шашынның көп бөлігін, 821,0 мм-ді қамтамасыз етеді. Айлық жауын-шашынның ең көп көлемі – 180,0 мм, шілде айында тіркеледі. Сонымен қатар, қазан және қараша айларында солтүстік-шығыс муссонынан да айтарлықтай жауын-шашын жауады. Қыс желтоқсан айында басталып, ақпан айына дейін жалғасады. Температура ең төменгі 18 °C-тан басталып, 33 °C-қа дейін жетеді.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, Сурьяпеттің қалалық халқы 115 250 адамды құрады. Сурьяпет – Сурьяпет ауданының ең көп халқы бар қаласы. Қала тұрғындарынан өзге, күн сайын көршілес ауылдардан шамамен 10 000 адам келіп-кетіп тұрады. Халықтың 52% ер адамдарды, ал 48% әйелдерді құрайды. Сурьяпеттегі орташа сауаттылық деңгейі 84,88%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (74,04%) жоғары. Ерлердің сауаттылығы 91,18%, әйелдердің сауаттылығы 78,74% шамасында. Сурьяпет халқының 11% 6 жасқа дейінгі балалар болып табылады.

Азаматтық әкімшілік

Сурьяпет муниципалитеті 1952 жылы құрылған. 1984 жылы II санатқа, 1998 жылдың 7 қарашасында I санатқа көтерілді. Қала Сурьяпет кіріс бөліміндегі Сурьяпет ауданының орталығы болып табылады.

Ауа

Хайдарабадтағы Ражив Ганди халықаралық әуежайы ең жақын әуежай, автомобиль жолымен 135 км қашықтықта орналасқан. Сурьяпетке тағы бір жақын әуежай – Виджаявада халықаралық әуежайы, ол автомобиль жолымен 160 км қашықтықта жатыр.