Курнул қаласы – Үндістанның Андхра-Прадеш штатындағы маңызды орталық. Бұрынғы астана, сонымен қатар сот астанасы болуға үміткер. Тарихы мен географиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Курнул – Үндістанның Андхра-Прадеш штатындағы қала. Бұрын ол Андхра штатының астанасы (1953–1956) болды және 2024 жылдан бастап Андхра-Прадештің сот астанасы ретінде қарастырылып жатыр, бірақ бұл Жоғарғы Соттың шешімін күтуде. Қала көбінесе "Раяласеманың қақпасы" деп аталады. Курнулды асыл тастар қаласы деп те атайды. Бұл қала Курнул ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. 2011 жылғы халық санауы бойынша, онда 484 327 адам тұрады және штаттың ең көп халқы бар бесінші қаласы болып есептеледі. Қала Тунгабхадра өзенінің жағасында орналасқан. Аймақ мыңдаған жылдар бойы қоныстанған болса да, қазіргі Курнул қаласы 16 ғасырда Конда Редди бекінісінің салынуымен құрылды.
Kurnool is a city in the state of Andhra Pradesh, India. It formerly served as the capital of Andhra State (1953–1956) and was proposed as the judicial capital of Andhra Pradesh from 2024, although this is awaiting a Supreme Court decision. The city is often referred to as "The Gateway of Rayalaseema". Kurnool is also known as The City of Gem Stones. It also serves as the district headquarters of its Kurnool district. as of 2011 census, it is the fifth most populous city in the state with a population of 484,327. It is located on the banks of the Tungabhadra river. Although the area has been inhabited for thousands of years, modern Kurnool was founded in the 16th century CE with the construction of the Konda Reddy Fort.
Этимология
Құрңолдың түпнұсқа атауы тарихи жазбаларда Канданаволу немесе Канданолу деп тіркелген. Бұл жер бұрын Тунгабхадра өзенінен өтетін қадам болған, мұнда бұқа арбаларының керуендері дөңгелектерін майлаған деген сенім бар ("кандана" майлауға сілтеме). Қала жиі "Раяласема есігі" деп аталады.
The original name of Kurnool is found in historical records as Kandanavōlu or Kandanōlu. It used to be a crossing on the Tungabhadra River, where the bullock cart caravans are believed to have greased their wheels ("kandana" being a reference to grease). The city is often referred to as "The Gateway of Rayalaseema".
Палеолит дәуірі
Кетаварам тас суреттері палеолит дәуірінен және Құрңолдан 18 шақырым қашықтықта орналасқан. Сондай-ақ, Құрңол ауданындағы Джурреру аңғары, Катавани Кунта және Яганти маңында 35 000 – 40 000 жыл бұрын жасалған маңызды тас өнер туындылары мен суреттері бар. Ашоканың тас жарлықтары б.з.д. III ғасырында жазылған. Жазу пракрит тілінде және брахми әрпімен жасалған. Басты және қосымша өңдеулер Ерагудиде (Ерагуди немесе Йонагири деп те аталады) табылған. Бұл Үндістандағы ең көне жазулардың қатарына жатады. Бұл орын Андхра-Карнатака шекарасына жақын, Құрңол ауданында орналасқан. Үндістан заңнамасы бойынша бұл ASI қорғауындағы нысан. Белум үңгірлері ауданның геологиялық және тарихи маңызы бар үңгірлер болып табылады. Ғасырлар бұрын джайнист және буддист монахтары осы үңгірлерде болған деген деректер бар. Үңгірлердің ішінде көптеген буддалық реликвиялар табылды. Бұл реликвиялар қазір Анандапур мұражайында сақталуда. Археологиялық зерттеулер (ASI) буддалық дәуірге дейінгі ыдыстар мен басқа да заттардың қалдықтарын тапты және үңгірлерде табылған ыдыстардың қалдықтары б.з.д. 4500 жылға дейін соққандығы анықталды.
The Ketavaram rock paintings from the Palaeolithic era and are 18 kilometres from Kurnool. Also the Jurreru Valley, Katavani Kunta and Yaganti in Kurnool District have some important rock art and paintings in the vicinity that may be dated from 35,000 to 40,000 years ago. Ashoka's rock edicts were inscribed in the 3rd century BCE. The inscription is in Prakrit language and Brahmi script. Both the major and minor edits are found at Erragudi (also called the Yerragudi or Jonnagiri site). These are among the oldest discovered inscriptions in India. The site is close to the Andhra Karnataka border, in Kurnool district. It is an ASI protected site under Indian law. Belum Caves are geologically and historically important caves in the district. There are indications that Jain and Buddhist monks were occupying these caves centuries ago. Many Buddhists relics were found inside the caves. These relics are now housed in the Museum at Ananthapur. The Archaeological survey of India (ASI) found remnants of vessels and other artifacts of the pre Buddhist era and has dated the remnants of vessels found in the caves to 4500 BC.
Виджаянагара дәуірі
ХІ ғасырға дейін Құрңол қаласы туралы көп мәлімет болған жоқ. Осы елді мекен туралы ең алғашқы мәліметтер ХІ ғасырдан басталады. Құрңол Тунгабхадра өзенінің оңтүстік жағасындағы көліктік торап ретінде дамыды. 12 ғасырда Чолалардың, ал 13 ғасырда Какатия әулетінің билігінде болған Құрңол Тунгабхадра өзенінің оңтүстік жағалауындағы маңызды торапқа айналды. Соңында ол жагирдардың билігіне көшіп, Виджаянагар әулетінің құрамына енді. Шри Кришнадева Раяның мұрагері Ачута Рая патша 16 ғасырда Құрңол бекінісін салдырған.
Little was known about Kurnool town before the 11th century. The earliest knowledge of this settlement dates from the 11th century. It has developed as a transit place on the southern banks of the river Tungabhadra. Ruled by the Cholas in the 12th century and later taken over by the Kakatiya dynasty in the 13th century, Kurnool developed into a transit point on the southern banks of the Tungabhadra River. It eventually fell under the rule of a jaghirdar before becoming a part of the Vijayanagar dynasty. King Achyuta Raya, successor of Sri Krishnadeva Raya constructed the Kurnool Fort during the 16th century.
Моғол билігі
Абиссиниялық Абдул Вахаб Хан 17 ғасырда Виджаянагар патшалығының патшасы Гопал Ражаны жеңіп, одан кейін 16 жыл бойы, өліміне дейін сол жерді биледі. 1686 жылы Күрңол моғолдардың ықпалына түсті, олар император Ауранзебтің билігінде болды. Күрңол тарихында кейіннен 1839 жылы британ үкіметі билікті басып алғанға дейін, оны Навабтар басқарды.
The Abyssinian, Abdul Wahab Khan, defeated King Gopal Raja of the Vijayanagar Kingdom in the 17th century and went on to rule the land for 16 years until his death. In 1686, Kurnool fell under the influence of the Mughals who were ruled by Emperor Aurangzeb. Later on in Kurnool's history, it was ruled by the Nawabs until the British Government took over in 1839.
Навабтар
Ғұлам Расул хан Бахадур (1840 жылғы 12 шілдеде қайтыс болды) – Андхра-Прадеш штатының Құрңол қаласының соңғы науабы. Ол 1823 жылдан 1839 жылға дейін, Шығыс Үндістан компаниясы оның мемлекетін жеңгенге дейін билік етті. 1839 жылғы 12 қазанда британдық Үндістан армиясы мен мемлекет арасында соғыс басталды және патша 18 қазанда ұсталғанға дейін алты күнге созылды. Содан кейін ол Тиручираппалли орталық түрмесіне жіберілді, онда 1840 жылғы 12 шілдеде қайтыс болды.
Ghulam Rasul Khan Bahadur (died on 12 July 1840) was the last Nawab of Kurnool, Andhra Pradesh. He ruled from 1823 to 1839 until the kingdom was defeated by the East India Company. On 12 October 1839, a war broke out between the British Indian Army and the kingdom and continued for six days until the king was detained on 18 October. He was subsequently sent to Tiruchirappalli Central Prison where he died on 12 July 1840.
Тәуелсіздік алғаннан кейін
Құрңол 1953 жылдың 1 қазанынан 1956 жылдың 31 қазанына дейін бұрынғы Андхра штатының астанасы болды. Кейіннен, штат 1956 жылдың 1 қарашасында Хайдарабадты астана етіп, телугу тілінде сөйлейтін Хайдарабад штатының аудандарымен біріктіріліп, Андхра-Прадеш штаты құрылды. Қазіргі уақытта Құрңол бөлінген Андхра-Прадеш штатының құрамында.
Kurnool was the capital of erstwhile Andhra State between 1 October 1953 and 31 October 1956. The state was later merged with the Telugu speaking districts of Hyderabad State to form Andhra Pradesh with Hyderabad as the state's capital on 1 November 1956. Currently Kurnool is in the divided Andhra Pradesh state.
География
Құрңол қаласы орналасқан. Орташа биіктігі 273 метрді (898 футты) құрайды. Құрңол Тунгабхадра өзенінің жағасында жатыр. Хундри және Нива өзендері де қаладан өтеді. К. С. каналы (Құрңол – Куддапа) голландтармен көліктік мақсатта салынған, бірақ кейіннен суаруға қолданылды.
Kurnool is located at It has an average elevation of 273 metres (898 feet). Kurnool lies on the banks of the Tungabhadra River. The Hundri and Neeva rivers also flow through the city. The K. C. Canal (Kurnool–Cuddapah) was built by the Dutch for transportation, but later used for irrigation.
Қалалық көрініс
Қалада және оның маңындағы маңызды орындарға Конда Редди бекінісі жатады. Бұрын Кондаредди Бурж деп аталған бұл тарихи ескерткіш Курнул қаласының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан және маңызды туристік орталық болып табылады. Орвакал тас бағы – қаланың оңтүстік-шығысында орналасқан ежелгі үңгірі бар мүсіндік бақ. Джаганнатха Гатту ғибадатханасы – Курнулдың танымал туристік орны. Ол Курнул қаласындағы Б. Тхандрападуда орналасқан Шива ғибадатханасымен әйгілі. Линганың тарихы оны танымал мақсатқа айналдырады.
Landmarks in and around the city include Konda Reddy Fort Formerly called Kondareddy Burj is the historical monument and major tourist attraction of Kurnool located at the northeast part of the city. Orvakal rock Garderns is the sculpture garden with an ancient cave lying on the southeast of the city. Jagannatha Gattu Temple is a popular tourist site of Kurnool. It is famous for its Lord Shiva Temple and is located in B. Thandrapadu, in Kurnool. The history behind the Linga makes it a popular destination.
Климат
Курнулда ыстық саванналық климат (Köppen BSh) басылады, жазда температурасы -тан -қа дейін, ал қыста -тан -қа дейін ауытқиды. Жылдық орташа жауын-шашын шамамен .
Kurnool has a hot savanna climate (Köppen BSh) with temperatures ranging from to in the summer and to in the winter. The average annual rainfall is about .
Үкімет және саясат
Құрңол қаласы Құрңол ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Қаланы Құрңол қалалық әкімдігі басқарады.
Kurnool serves as the district headquarters of its Kurnool district. The city is administered by Kurnool Municipal Corporation.
Жолдар
Ұлттық тас жол 44 (Үндістан), Шринагардан Каньякумариге дейін созылатын және Бангалордан Хайдарабадқа дейінгі тас жол, Құрңол қаласынан өтеді. Срисайлам, Винуконда, Гунтур, Виджаявада қалаларын байланыстыратын Ұлттық тас жол 340С [Құрңол-Дорнала] да осы қала арқылы өтеді. Құрңолдан Читторға дейінгі Ұлттық тас жол 40 [Раяласема экспрес-жолы] қала арқылы өтетін маңызды тас жолдардың бірі болып табылады. Құрылысы жүріп жатқан Сурат-Ченнай экспрес-жолы да қала шетінен өтеді. Қалада сондай-ақ, Гаргеяпурамнан Ұлттық тас жол 340С (Үндістан) арқылы және Ұлттық тас жол 40 (Үндістан), Ұлттық тас жол 44 (Үндістан), құрылысы жүріп жатқан Сурат-Ченнай экспрес-жолы және Құрңол-Беллари мемлекеттік тас жолын байланыстыратын сыртқы сақина жолы салынуда. Қаланың жалпы жол ұзындығы 519,22 км. Мемлекеттік автобус тасымалдау жүйесі APSRTC Құрңол автобус станциясынан штаттың басқа аймақтарына автобустарды іске қосады.
National Highway 44 (India) which runs from Srinagar to Kanyakumari and also highway of Bangalore to Hyderabad. passes through Kurnool. National highway 340C [ Kurnool Dornala ] which connects to Srisailam, Vinukonda, Guntur, Vijayawada. National Highway 40, [ Rayalaseema Expressway ] which runs from Kurnool to Chittoor, are the major highways passing through the city. Surat–Chennai Expressway which is under construction also passes through the city outskirts. The city also has a Outer Ring Road which is under construction connecting from Gargeyapuram National Highway 340C (India) and connects National Highway 40 (India), National Highway 44 (India), under construction Surat–Chennai Expressway and Kurnool Bellari State Highway. The city has a total road length of 519.22 km State owned bus transport system, APSRTC, operates buses from Kurnool bus station to other parts of the state.
Темір жолдар
Құрңол қалалық теміржол станциясы Бенгалуру – Хайдарабад теміржол желісінде жатыр. Ол Оңтүстік Орталық теміржолының Хайдарабад бөлімшесіндегі А категориялы станция болып саналады. Тағы бір Котла аталған теміржол станциясы қаланың ортасында орналасқан.
Kurnool City railway station lies on the Bengaluru – Hyderabad railway line. It is classified as an A–category station in the Hyderabad railway division of South Central Railway zone. Another railway station name Kotla lies in the middle of the city.
Әуежай
Құрңол әуежайы, ресми түрде Уйялавада Нарасимха Редди әуежайы деп аталады, Орвакал қаласында орналасқан. Ол 40-шы ұлттық тас жолында, Құрңол қаласынан шамамен және Нандиал қаласынан шамамен қашықтықта жатыр. Жаңа салынған әуежайдың коммерциялық рейстері 2021 жылдың наурыз айында басталды.
Kurnool Airport, officially known as Uyyalawada Narasimha Reddy Airport, is located at Orvakal and is situated on the National Highway 40, about from Kurnool and from Nandyal. Commercial operations of the greenfield airport were started in March 2021.
Экономика
Құрңол мол минералды ресурстарға ие. Маңызды минералдар: темір кені, доломит, әк тас, охр, кварц және кремний.
Kurnool is endowed with good mineral resources. The important minerals are iron ore, dolomite, limestone, ochre, quartz and silica.