Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаммам (ресми атауы Хаммам Метту немесе Комбаметту) – Үндістанның Телангана штатындағы Хаммам ауданындағы қала. Штаттың төртінші ірі қаласы болып табылады. Хаммам ауданының және Хаммам кенттік әкімшілігінің орталығы. Штаттың астанасы Хайдарабадтан шамамен шығысқа қарай, Сурьяпеттен, Варангалдан және Андхра-Прадеш штатының астанасы Амараватиден солтүстікке қарай орналасқан. Муннеру өзені қаланың батыс жағынан ағып өтеді. 2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Хаммам қалалық агломерациясының халқы 313 504 адамды құрайды.
Khammam (formally Khammam Mettu or Combamettu) is the city in Khammam district of the Indian state of Telangana. It is the fourth largest city in the state. It is the headquarters of the Khammam district and Khammam mandal also. It is located about east of the state capital, Hyderabad, from Suryapet, from Warangal and also it is located about North of the Andhra Pradesh state capital, Amaravathi. The river Munneru flows on the western side of the city. as of 2011 census of India, Khammam urban agglomeration has a population of 313,504.
Этимология
Тарихи жазбалар қаланың Стамбхадри, Камбаметту, Хаммамметту, Кама Метт және "Камма Метт" сияқты әртүрлі аттарымен белгілі болғанын көрсетеді. Бұл атау сондай-ақ "Кома Мет" және "Хаммаммет" деп ағылшын тіліне бейімделген.
Historical records show that the city has various names such as Stambhadri, Kambamettu, Khammammettu, Kama Mett, and "Kamma Mettu.". The name was also anglicized as "Comma Met" and "Khammammet".
Тарих
Қамамм деген атау – бұл жергілікті тұрғындар үшін маңызды қасиетті орын – Нарасимхасвами Гуттаның бас құдайы Нарсимха Свамидің есімімен аталған. Қамамм қаласының аты бұрын Стамбадри деп қойылған, себебі қалада Нарсимха Свами храмы бар. Қала Кришна өзенінің саласы – Муннеру өзенінің жағасында орналасқан. Қамам ауданының Телангана тарихында маңызды орны бар. 1901 жылдан 1981 жылға дейін Қамам қаласы тоғыз мың халқы бар шағын елді мекеннен жүз мың тұрғыны бар қалаға дейін өсті. 1942 жылы қала муниципалитет ретінде құрылды. 1952 жылдан 1987 жылға дейін оның басшыларын сайлау үшін бес рет сайлау өтті. Талуқ әкімшілігінің орталығы болған Қамам қаласы 1953 жылдың 1 қазанына дейін үлкен Варангал ауданының құрамында болды. Варангал ауданының бес талуғы – Қамам, Мадхира, Йелланду, Бургампаду және Палонча (қазіргі Котагудем) бөлініп, Қамам ауданы құрылды, ал Қамам аудан орталығы болды. 1959 жылы Бхадрачалам кіріс бөліміне Шығыс Годавари ауданының Бхадрачалам және Нугуру Венкатапурам талуқтары қосылды, олар Годавари өзенінің арғы бетінде орналасқан. Географиялық жақындық және әкімшілік тиімділік тұрғысынан бұл қадам жасалды. 1973 жылы Мадхира және Котагудем талуқтарынан Сатупалли штаб-пәтерімен жаңа талуқ бөлінді. 1976 жылы төрт жаңа талуқ құрылды: Тирумалаяпалем, Судималла, Асвараопета. Қамам ауданы бастапқыда үлкен Варангал ауданының бір бөлігі болған. Қамам тарихы азаттық күресіне қатысқан көптеген көшбасшыларды көрсетіп тұр, мысалы, бірінші буын коммунистері Перавели Венката Раманаия, Пендяла Сатьянараяна Рао, Сарвадевабхатла Раманатам, К. Л. Нарсимха Рао, Манчиканти Рамкишан Рао және Чиравури Лаксминарасаия – Қамамның алғашқы муниципалды төрағасы; Конгресс көшбасшылары Мадапати Хануманта Рао, Чепури Ненканна, Мадапати Рамачандра Рао, Сардар Джамальпурам Кешава Рао, Боммаканти Сатьянараяна Рао, Хаягрива Чарри және Низам Раштра Вимочанам Джалагам Венгала Рао, бұрынғы АП бас министрі, профессор К. Венката Рамиа, KU-дың негізін қалаушы және вице-президенті.
The name Khammam, which means a pillar is named after lord Narasimha Swamy, the presiding deity of Narasimhaswamy Gutta, an important pilgrimage site for the locals. Because of the presence of Lord Narasimhaswami temple in Khammam, the city was named Sthambadri earlier. The city is located on the banks of a river called Munneru which is a tributary of the Krishna River. Khammam district has a lot of historical importance in Telangana. From the year 1901 to 1981 Khammam town has grown from a small town of nine thousand population to a city of one hundred thousand inhabitants. In 1942 the town was constituted as Municipality. From the year 1952 to 1987 elections were held five times to elect its body. Khammam City, which was the seat of the Taluk Administration, was part of the larger Warangal District, until 1 October 1953. Five taluks of the Warangal district viz., Khammam, Madhira, Yellandu, Burgampadu, and Paloncha (now Kothagudem) were carved out and a new district Khammam with Khammam as District Headquarters. In 1959 Bhadrachalam Revenue Division consisted of Bhadrachalam and Nuguru Venkatapuram Taluks of East Godawari district, which were on the other side of the river Godavari were merged into Khammam on grounds of geographical contiguity and administrative viability. In 1973, a new taluk with Sathupalli as its headquarters was carved out from Madhira and Kothagudem taluks. In the year 1976 four new taluks were formed viz., Tirumalayapalem, Sudimalla, Aswaraopeta and Khammam district was initially a part of larger Warangal District. History of Khammam shows that it has produced a number of leaders who were part of the Freedom struggle, such as first generation Communist leaders Peravelli Venkata Ramanaiah, Pendyala Satyanarayana Rao, Sarvadevabhatla Ramanatham, K. L. Narsimha Rao, Manchikanti Ramkishan Rao and Chirravuri Laxminarasaiah First Municipal Chairman of Khammam; Congress leaders Madapati Hanumantha Rao, Chepuri Nenkanna, Madapati Ramchander Rao, Sardar Jamalpuram Keshava Rao, Bommakanti Satyanarayana Rao, Hayagreeva Chary, and Nizam Rashtra Vimochanam Jalagam Vengala Rao, former Chief Minister of AP, Prof. K. Venkata Ramiah, Founder and Vice Chancellor of KU.
Топография
Қамамм теңіз деңгейінен орташа есеппен 108 метр (390 фут) биіктікте орналасқан.
Khammam is located at It has an average elevation of 108 metres (390 feet).
Су тасқыны
Қамам штаттың қалған бөліктеріне қарағанда жыл сайынғы жауын-шашын мөлшері жоғары болып келеді. Жылдық жауын-шашын көбінесе муссондық маусымда жауады. Қамам Кришна өзенінің саласы – Муннеру өзенінің тасқынынан да зардап шекті. 2007 жылы өзен тасқыны үш күндік қатты жаңбырдан кейін Боккалагадданы суға батырып жіберді. 2009 жылы да тағы тасқындар болып, аймақ суға жайылды. Сонымен қатар, қоршау салу жөніндегі ұсыныс та қарастырылып жатыр. "Азық-түлік корпорациясы" акционерлік қоғамының Қамамдағы қоймалары су тасқынынан зардап шеккендерге үздіксіз азық-түлікпен қамтамасыз етеді.
Khammam has been receiving higher annual rainfall than the rest of the state. The annual rainfall is during the monsoon season. Khammam was also affected by the floods of Munneru, the tributary of the Krishna River. In 2007, the floods struck by the River drowned the Bokkalagadda with heavy three day rain. Again in 2009, floods struck and inundated the area. There has also been a proposal for the construction of a barricade. Food Corporation of India storage centers in Khammam regularly release food for the flood victims.
Демография
2011 жылғы халық санауы бойынша, 2011 жылы Хаммамның (қалалық және ауылдық аймақтарды қоса алғанда) халқы 313 504 адамды құрады, оның ішінде ерлер саны 155 461, ал әйелдер саны 158 043 – яғни, әр 1000 еркекке 1017 әйел шақалдайды. Хаммам қаласының халқы 250 182 адамды құрайды, ал ауылдық аймақтың халқы 63 322 адамды құрайды. 0-6 жас аралығындағы балалардың саны 32 172, оның ішінде ұлдар 16 725, қыздар 15 447 – яғни, әр 1000 адамға 924 бала. Орташа сауаттылық деңгейі 79,40% (7 және одан жоғары жастағылар үшін) құрап, 223 380 сауатты адамды қамтиды, бұл мемлекеттік орташа көрсеткіштен (67,41%) айтарлықтай жоғары.
as of 2011 census, population of Khammam (urban and rural areas combined) in 2011 is 313,504; of which male and female are 155,461 and 158,043 respectively—a sex ratio of 1017 females per 1000 males. Urban population of Khammam is 250,182 whereas, rural population of Khammam is 63,322. 32,172 children are in the age group of 0–6 years, of which 16,725 are boys and 15,447 are girls —a ratio of 924 per 1000. The average literacy rate stands at 79.40% (For ages 7 and above) with 223,380 literates, significantly higher than the state average of 67.41%.
Басқару
Хаммам қалалық корпорациясы – қаланың әкімшілік органы. Хаммам – Телангананың 1000 жылға жуық тарихы бар тарихи қалаларының бірі. Бұл Хаммам ауданының орталығы. Қала 1942 жылдың 24 наурызында муниципалитет ретінде құрылған және 2001 жылы арнайы дәрежелі муниципалитет деңгейіне көтерілген. Әкімшілік тұрғысынан Хаммам 11 кіріс және 41 сайлау округіне бөлінеді. 2012 жылдың 19 қазанында Хаммам муниципалитеті муниципалдық корпорация деп жарияланды, сонымен қатар қаламен бірге дамыған 9 ауылдық кеңес қосылды. Қазіргі уақытта Хаммамда 20 кіріс бөлімі және 60 сайлау бөлімі бар. Муниципалдық корпорацияның аумағы 93,45 км² құрайды.
The Khammam Municipal Corporation is the city's civic body. Khammam is one of Telangana's historical cities, with nearly 1,000 years of traceable history. It is the headquarters of the Khammam District. The town was constituted into a Municipality on 24 March 1942 and upgraded to a special grade municipality in the year 2001. Administratively, Khammam is divided into 11 revenue wards and 41 election wards. On 19 October 2012 Khammam municipality was announced as a Municipal Corporation, with a further 9 gram panchayats added around it which developed in business with the town. Presently Khammam has 20 revenue wards and 60 election divisions. The Municipal Corporation has an area of 93.45 km2.
Мәдениет
Бхакта Рамадасу Кала Кшетрам – мемлекеттік үкімет Шри Бхакта Рамадасу (Канчерла Гопанна) есімімен салған беделді ұлттық театр. Бхакта Рамадасу Шри Раманың адамы және Карнатик музыкасының композиторы болған.
Bhakta Ramadasu Kala Kshetram, has been a prestigious National theatre, constructed by the State Government in the name of Sri. Bhakta Ramadasu ( Kancherla Gopanna ) was a devotee of Sri Rama and composer of Carnatic music.
Көрнекті орындар
950 жылы Какатия әулеті салған Қамамм бекінісі қалаға қарап тұрған төбеде орналасқан. Лакарам көлі – тағы бір танымал туристік орын. Бұлардан өзге, қала төңірегінде Бхадрачалам, Парнасала, Нелакондапалли, Кусуманчи сияқты көптеген қызықты жерлер бар.
Khammam Fort, constructed in 950 AD by the Kakatiya Dynasty, is situated on a hill overlooking the city. Lakaram lake is another tourist attraction. Apart from these there are many places surrounding the city, such as Bhadrachalam, Parnasala, Nelakondapalli, Kusumanchi.
Экономика
2023 жылы Годрей Агровет Хаммамда интеграцияланған пальма майы кешенінің құрылысын бастады. Бұл нысанға жұмсалатын инвестиция шамамен 300 крор рупиге жуық болады деп бағаланады.
In 2023 Godrej Agrovet, broke ground on an Integrated Palm Oil complex in Khammam. The investment in the facility is estimated to be close to Rs 300 crores.
Ақпараттық технологиялар
ҚР ИТ және өнеркәсіп министрі Қ.Т.Рама Рао Қамам қаласында IT-хабты ашты. 42 мың шаршы фут көлемдегі бес қабатты IT-мұнара 27 крор рупийге салынды. 19 компания IT-хабта жұмыс бастауға тіркелді, ол жұмыссыз жастарға жұмыс мүмкіндіктерін ұсынады. Министр сондай-ақ, IT-хабтың екінші кезеңі үшін үкімет жақын арада 20 крор рупий бөледі деп мәлімдеді.
Minister for IT and Industries KT Rama Rao inaugurated IT Hub in Khammam city. Spread across 42,000 sq feet, the five floor IT tower is constructed at a cost of Rs 27 crore. As many as 19 companies signed up to begin operations at the IT hub which provides employment opportunities to unemployed youth. The minister also said that the government will sanction Rs 20 crore soon for the phase II of IT Hub.
Жол
Қамам Телаңғана мемлекеттік автокөлік корпорациясы автобус станциясы – Телаңғана штатындағы екінші ірі және жабдықталуы жақсы автобус станциясы. Онда 40 платформа бар, және Телаңғана, Андхра-Прадеш, Карнатака, Чхаттисгарх және Одиша штаттарындағы, сондай-ақ Хайдарабад, Варангал, Каримнагар, Низамабад, Бангалор, Визаг, Виджаявада, Тирупати, Неллоре, Гунтур, Элуру, Раджамундри, Какинада, Шрикакулам, Джагадалпур және Байладилла (Чхаттисгарх), Корапут және Джайпур (Одиша) қалаларына қатынайтын үлкен автобус паркі қызмет көрсетеді. Қаламдық автобустар "Қамам қалалық қызметі" деген атпен қала және қала маңындағы аудандардағы әртүрлі бағыттарда жүреді. Жақын арада TSRTC қала ішінде және айналасындағы ауылдарға қалалық қызмет көрсету үшін жаңа қалалық автобус депосын ашады. FAME бағдарламасы бойынша TSRTC Қамам аймағына 50 электр автобусы келіп түседі.
Khammam Telangana State Road Transport Corporation bus station is the second biggest and highly sophisticated bus station in the Telangana state with modern facilities. It has 40 Flatforms and serving Large fleet of buses are available to various destinations in Telangana, Andhra Pradesh, Karnataka, Chhattisgarh and Odisha to the cities like Hyderabad, Warangal, Karimnagar, Nizamabad, Bangalore, Vizag, Vijayawada, Tirupathi, Nellore, Guntur, Eluru, Rajamundry, Kakinada, Srikakulam, Jagadalpur & Bailadilla (Chhattisgarh), Koraput and Jaipur (Odisha). City buses in the name of Khammam City Service run in various routes across the city and sub urban areas and soon TSRTC will establish new city bus depot to operate city services within the city and to surrounding villages. A fleet of 50 electrical buses will get by TSRTC Khammam region under FAME policy.
Теміржол
Қамам теміржол станциясы қалаға теміржол байланысын қамтамасыз етеді, ол Жаңа Дели-Ченнай басты жолының Казипет-Виджавада бөлігінде орналасқан. Ол Оңтүстік-Орталық теміржолы аймағының Секундерабад теміржол бөлімшесі басқаруында. Станция Үндістан теміржолымен қызмет көрсетеді және Үндістанның барлық аймақтарымен теміржол арқылы жақсы байланысты. Күн сайын станцияға 98 пойыз келіп, кетіп тұрады, олар күніне 160 000-нан астам жолаушыны елдің түкпір-түкпіріне жеткізеді. Қамам теміржол станциясы "NSG3" санатындағы станциялардың арасында екінші таза станция деп жарияланды.
Khammam railway station provides rail connectivity to the city, located on the Kazipet–Vijayawada section of the New Delhi Chennai main line. It is administered under Secunderabad railway division of the South Central Railway zone. The station is served by Indian Railways and is well connected by rail to all parts of India. 98 trains arrive at or depart from the station every day, transporting over one lakh sixty thousand (160,000) passengers daily to their destinations across the country. Khammam railway station was declared second cleanest in the 'NSG3' category stations.
Білім
Қамамның төңірегінде Қамам фармацевтикалық ғылымдар колледжі, Браунс фармацевтикалық колледжі сияқты түрлі фармацевтикалық колледждер мен MBA, MCA және инженерлік колледждер бар, мысалы, Сверна Бхаратхи ғылым және технология институтының инженерлік колледжі, Вазир Сұлтан инженерлік колледжі. Мамата медициналық колледжі де қаладағы оқу-әрекеттік аурухана болып табылады. SR & BGNR Degree және KMDC Degree & PG колледждері мегалиттік ескерткіштерде археологиялық зерттеулер жүргізеді. Топтық, полиция және мұғалімдік лауазымдар сияқты конкурстық емтиханға дайындалу үшін Right Choice IAS академиясы бүкіл Қамам ауданындағы ең танымал оқу орталығы. 2023-2024 оқу жылында Қамамда оқуды бастауға мемлекеттік медициналық колледжке соңғы мақұлдама берілді. Мемлекеттік медициналық колледж 2023 жылдың қыркүйек айында ашылды.
There are various pharmacy colleges such as Khammam College of Pharmaceutical Sciences, Browns College of Pharmacy and MBA, MCA, and engineering colleges around Khammam, such as the Swarna Bharathi Institute of Science and Technology Engineering College, The Vazir Sultan College of Engineering. Mamata Medical College is also a teaching hospital located in the city. SR & BGNR Degree and KMDC Degree & PG College also conducts archaeological research on megalithic sites. For competitive exams like groups, police, and teacher jobs Right Choice IAS academy is the famous coaching center in the entire Khammam district. A Government Medical College received final approval to begin instruction in Khammam for the 2023 2024 school year. The government medical college was inaugurated in September, 2023.
Медиа
Қаладағы негізгі телугу газеттері – Sakshi, Eenadu, Andhra Bhoomi, Andhra Prabha, Vaartha, Suryaa, Prajasakti, Nava Telangana және Vishalandra. Қаладағы негізгі ағылшын тіліндегі газеттер – The Hindu, Telangana Today, The Times of India, Deccan Chronicle, The Hindu Business Line, The New Indian Express және The Hans India. Электрондық бұқаралық ақпарат құралдарына HMTV, ETV және Sakshi жатады.
The major Telugu newspapers in city are Sakshi, Eenadu, Andhra Bhoomi, Andhra Prabha, Vaartha, Suryaa, Prajasakti, Nava telangana and Vishalandra. The major English newspapers in the city are The Hindu, Telangana Today, The Times of India, Deccan Chronicle, The Hindu Business Line, The New Indian Express and The Hans India. Electronic Media include HMTV, ETV, and Sakshi.
Спорт
Сардар Пател стадионы – спорт кешені, жабық стадион, жүзу бассейні, крикет торлары, коньки тебу алаңы, волейбол, баскетбол және теннис корлары бар, барлық қажетті жабдықтармен жабдықталған стадион. Футбол алаңының айналасында жүгіру жолы бар.
Sardar Patel Stadium – A stadium with all amenities including sports complex, indoor stadium, swimming pool, cricket net, skating rink, volleyball, basketball and tennis courts. There is a running track around the football pitch.
Фестивальдар
Қалалық әйелдер Батукама мерекесін тойлайды, бұл гүлдерден құралған тоғыз күндік фестиваль, онда олар құдайға түрлі гүлдер арнап табынады. Әйелдер Батукамаларын өздерінің жақын жердегі ғибадатханасына әкеліп, содан кейін Батукаманың айналасында ырғақты түрде қол шапалақтап, ән салып, билейді. Батукамамен бірге, Боналу да 2014 жылдың 15 маусымында мемлекеттік мереке деп жарияланды.
Women in the city celebrate Bathukamma, a floral festival in which they worship the goddess with different flowers for nine days. The women carry their Bathukamma to the nearest temple of their locality, then they clap, sing and dance rhythmically around the Bathukamma. Along with Bathukamma, Bonalu was also declared a state festival on 15 June 2014.
Ас мәзірі
Қаланың асханасы негізінен Оңтүстік Үндістан тағамдарынан құралған. Идли, доса, вада, Рава Бонда, Майсур Бонда, Парота және Пури – таңғы асқа арналған танымал тағамдар. Басты тағам ретінде түрлі дәмдес сорпалар мен айран қосылған күріш жеміледі, олардың ең танымал түрі – Бирьяни. Харис және Халим деген арнайы тағамдар Рамазан айында дайындалатын дәстүрлі тағамдар болып табылады.
The cuisine of the city is mainly South Indian. The famous breakfast items are idli, dosa, vada, Rava Bonda, Mysore Bonda, Parotha and Puri. Rice with variety of curries including curd is taken as main food and the most notable one is the Biryani. Special food items Harees and Haleem are traditional food items available in the season of Ramadan.