Кіріспе

Фан Цзий (; 1969 жылғы 6 қарашада туған) – қытай футболшысы және жаттықтырушы, бұрынғы халықаралық футболшы. Ол қорғаушы ретінде «Шанхай Шэньхуа», «Кристал Пэлас», «Данди», «Шанхай COSCO Хуэйли», «Кардифф Сити», «Булер Рейнджерс» және «Шанхай Зобон» клубтарында ойнады. 1998 жылы «Кристал Пэлас» клубына қосылғанда Сун Цзихаймен бірге алғашқы рет Англия лигасында ойнаған екі қытай футболшысы болды. Халықаралық аренада ол 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Қытай ұлттық құрамасымен өнер көрсетті. Кейін ол футбол жаттықтырушысы болып жұмыс істеді және «Шанхай Шығыс Азия» клубында бас жаттықтырушы ретінде алғашқы тәжірибесін алды.

Клубтық мансап

Фан Чжии талантты жас ойыншы саналды және Қытай ұлттық B құрамасына қосылды, оған Қытай футбол лигасы жүйесінде бір маусымға қатысуға рұқсат берілді. Ол 1989 жылы Шанхай Шэньхуаға қайтып оралғанға дейін командамен бірге Қытай лигасының чемпионы атанды. Шанхайға оралғаннан кейін және алғашқы кәсіби маусымында ойнағаннан кейін, Фанның ең жақсы қасиеттері жақсарған ойын деңгейінің арқасында көрінді. Оның керемет физикалық формасы, еңбекқорлығы және орталық қорғаушы ретіндегі тамаша позициялық ойыны оны команданың тұрақты ойыншысы етіп көрсетті. 1995 жылғы лига маусымында ол әсіресе стандарттық жағдайлардағы керемет әуе қабілетімен көзге түріп, қатал тәртіптегі ойыншы ретінде танылды. Сонымен қатар, ол 1995 жылғы маусымда лиганың үздік мергені атанды, он бес гол соғып, Шанхай Шэньхуаның лига титулына жетеледі, ал бұл оның ойыншы ретінде жан-жақтылығын көрсетті. Бірнеше маусымнан кейін ол орталық қорғаушы ретінде бекініп, 1998 жылы командасының капитаны болды және Қытай ФА кубогын жеңіп алды. 1998-99 маусымда Фан Шанхайдан Бірінші дивизиондағы «Кристал Пэлас» клубына қосылып, ұлттық жаңалықтарда болды. Ол Сун Цзихаймен бірге Англия лигасындағы алғашқы қытай футболшылары болды. Фан тез арада «Кристал Пэлас» клубының маңызды ойыншысы болды, жанкүйерлер мен қызметкерлердің арасында танымал болды және Қытайда көптеген жаңа жанкүйерлерді жеңіп алды. Біраз уақыт бойы «Кристал Пэлас» командасының капитаны болды және клуб үшін бірнеше маңызды голдар соқты. «Кристал Пэлас» сапында ойнаған кезінде Фан 2000 жылы Қытай ұлттық құрамасымен Азия кубогына қатысты, ал 2001 жылы Азияның үздік футболшысы атанды. 2001 жылдың қазан айында Қытайдың 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатысуына көмектескеннен кейін Фан 350 000 фунт стерлингке Шотландия премьер-лигасының «Данди» клубына ауысты. Ол «Селтикке» қарсы өткен матчта 3:1 есебімен жеңіліске ұшырағанда, Начо Новодан пас алғаннан кейін жақсы позицияда тұрып, алыс қашықтықтан керемет гол соқты. 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатынан оралғаннан кейін Фан «Дандиге» қайтып оралмай, Қытайға оралып, біраз уақытқа жоғары лигадағы «Шанхай Интернешнл» клубына қосылды. Көп ұзамай ол Ұлыбританияға оралды және «Гиллингхэм» клубында сынақтан өтті, бірақ 2002 жылдың қарашасында Екінші дивизиондағы «Кардифф Сити» клубына қосылуға шешім қабылдады. 2003 жылдың қазан айында Гонконгтың бірінші лигасының «Буллер Рейнджерс» клубының ойыншы-тренері болу үшін бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Алайда Гонконгта бірнеше ай ғана болғаннан кейін, 2004 жылдың басында ол Шанхайға оралып, Қытай бірінші лигасының «Жухай Зобон» клубының капитаны болды. Ол клубты бір жылдан кейін Қытай Суперлигасына көтерді, ал клуб Шанхайға көшкеннен кейін «Шанхай Зобон» деп аталды. Фан 2005 жылғы маусымнан кейін клубты тастап, екінші рет «Буллер Рейнджерс» клубына қосылды, бірақ бес ойыннан кейін ойыншылық карьерасын аяқтап, зейнеткерлікке шықты.

Халықаралық мансап

Фан 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатына іліккен Қытай ұлттық құрамасының маңызды және тәжірибелі ойыншысы болды, бұл турнирге олардың алғашқы қатысуы еді. 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатына оралғаннан кейін, Фан он жыл бойы қорғаныстағы басты тірегі болған және ел үшін 106 рет ойнағаннан соң ұлттық құрамадан кетуін жариялады.

Менеджерлік мансап

Фан менеджментке көшуді жиі айтқан, және ол ойнап жүрген кезде Булер Рейнджерс және Шанхай Зобон командаларында қысқа ғана уақыт көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеген. Футболдан зейнеткерлікке шыққан соң, ол Қытай Лигасының екінші дивизионындағы Сучжоу Трипс клубының техникалық директоры және көмекші жаттықтырушысы болды. 2010 жылы Фан Қытай бірінші лигасының Шанхай Шығыс Азия клубының бас жаттықтырушысы болды, бірақ 2010 жылғы маусым соңында қызметтен босатылды.