Кіріспе

Американдық кинотарихшы және актер (1932–2017)

Роберт Жолин Осборн (3 мамыр 1932 – 6 наурыз 2017) – американдық кинотарихшы, тележүргізуші, автор, актер және 20 жылдан астам уақыт бойы Turner Classic Movies (TCM) кабельдік арнасының негізгі жүргізушісі болған. TCM арнасында жұмыс істемес бұрын Осборн The Movie Channel телеарнасында, ал одан бұрын The Hollywood Reporter журналында бағаншы болып жұмыс істеген. Осборн 1988 жылы жарық көрген «Оскар» сыйлығының ресми тарихын жазды.

Ерте өмір

Осборн 1932 жылғы 3 мамырда Вашингтон штатының Колфакс қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Роберт Юджин Осборн – мемлекеттік мектеп мұғалімі, анасы Хейзел Ида (құрметті аты – Джолин) болған. Осборн 1954 жылы Вашингтон университетінің журналистика факультетін бітірген. Ол АҚШ Әуе күштерінде екі жыл қызмет етіп, Сиэтлде дислокацияланған, онда жергілікті театрларда актерлік өнер көрсеткен. Оскар сыйлығының иегері Джейн Дарвеллмен бірге ойнағаннан кейін, Осборн оның кеңесімен 1950-ші жылдары Голливудқа көшіп кетті.

Актер

Осборн өзінің мансабын Дези Арназ бен Люсиль Боллдың Desilu студиясында келісімшартты актер ретінде бастады. 1959 жылы Осборн Хью О’Брайан қатысқан "Chain of Command" атты "Westinghouse Desilu Playhouse" эпизодында ойнады. Ол 1959 жылы "The Desilu Revue" фильмінде де пайда болды. "Калифорниялықтар" телешоуында және "Беверли Хиллбиллиз" сериалының пилоттық эпизодында ойнады. Болл Осборнды журналист болуға шақырып, баулуды ұсынды. 1965 жылы Осборн өзінің алғашқы кітабын – "Оскар сыйлығының суреттемесін" жариялады. 1978 жылы "Оскардың 50 алтын жылы" атты кітабын шығарды, ол 1979 жылы Ұлттық кино кітабы сыйлығын жеңіп алды. 1981-1983 жылдары Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығының президенті болды. Осборн 1982 жылдан 1987 жылға дейін Лос-Анджелестегі KTTV телеарнасында ойын-сауық жаңалықтарын хабарлаушы болып жұмыс істеді. 1984 жылы Осборн The Movie Channel телеарнасында жүргізушілікке кірісті және Американың жарнама шеберлері гильдиясының баспасөз сыйлығын жеңіп алды. Келесі жылы ол Беверли-Хиллстегі Кино өнері мен ғылымы академиясының (AMPAS) Сэмюэл Голдвин театрында Ширли Темплге арналған құрмет кешін өткізген кезде, академиямен байланыс орнатты. 1988 жылы AMPAS оған "Оскардың 60 жылы" кітабын жазуды тапсырды. Ол кітапқа бес толықтыру жазды, соңғысы 2013 жылы "Оскардың 85 жылы" деп аталды. Осборн түнгі эфирде жүргізуші болып тағайындалды. 2005 жылдан 2010 жылға дейін Осборн жыл сайынғы "Роберт Осборнның классикалық кинофестивалін" өткізді, ол Джорджия университетінің Журналистика және коммуникация колледжі ұйымдастырған коммерциялық емес фестиваль болды. Осборн 2010 жылдан 2014 жылға дейін жыл сайынғы TCM Classic Film Festival-ді де өткізді. Манкевич аптасына екі рет прайм-таймда фильмдер көрсетті, сондай-ақ күндізгі көптеген шараларды ұйымдастырды. Осборн "Денсаулығым жақсы болғанша және камера алдында жақсы көрінгенше" жұмыс істейтінін айтты. Ол: "Егер мен оны құлшыныспен істей алмасам, онда зейнетке шығу керек" деді. 2013 жылы Осборн Бесінші губернаторлар сыйлығында Анжела Лансбериге Құрметті Оскар сыйлығын табыс етті. Ол Лансбериді таныстырғанда, Академияның "қабылдаған ең дұрыс шешімдерінің бірі" деп атады. Лансбери қабылдау сөзінде Оскарды оған тапсыру үшін Осборнды таңдағанын айтты, "Менің ерте жұмысымды білетін жалғыз адам Роберт Осборн еді" деді. Ол Осборн мен TCM-ге де алғыс айтып, "Тернер Классикалық Фильмдері мен Роберт арқасында осы керемет фильмдерді студенттер барлық жерде көріп, зерттеп, талқылайды, сондай-ақ оларды үлкен көрермендер тамашалайды. Сондықтан TCM-ге және Робертке мені осы жылдар бойы тірі ұстағаны үшін рахмет" деді. 2014 жылы Диснеймен эксклюзивті келісімнің аясында TCM The Great Movie Ride-тың демеушісі болуға келісті. 2015 жылы аттракцион жаңадан жаңартылды, Осборн жүргізген жаңа шоу мен пост-шоу қосылды, ол сонымен қатар саяхат барысында баяндама жасады. Өзгерістер 2015 жылдың 29 мамырында жарияланды.

Өлім

Осборн 2016 жылдың басында денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шықты және келесі жылы дәстүрлі қытай медицинасының (ТҚМ) бірнеше жылдық іс-шараларын қатыстыра алмады. Ол 2017 жылдың 6 наурызында 84 жасында Нью-Йорк қаласындағы, Батыс 57-ші көшедегі "Осборн" үйінде табиғи себептерден қайтыс болды. Оның өліміне байланысты ойын-сауық индустриясынан көптеген адамдар құрмет көрсетіп, көңіл айтты. Кино өнері мен ғылымы академиясы мәлімдеме жасап: "Оның 'Оскар' мен Академияға деген құрметіне біз де шын жүректен жауап бердік, оның достығы мен кино тарихына және біздің қауымдастығымызға сіңірген еңбегі үшін оған ризамыз", - деді. Осборнның қазасына қайғырғандардың арасында Алек Болдуин, Ева Мари Сент, Лиза Миннелли, Шер, Ларри Кинг, Леонард Мальтин, Патрисия Аркетт, Брайан Кранстон және Паттон Освольт болды.

Жеке өмір

Осборн 1980-ші жылдары Нью-Йорк қаласында тұрды. Ол Нью-Йорк қаласындағы театр продюсері және режиссері Дэвид Сталлермен 20 жыл бойы қарым-қатынаста болды.

Марапаттар мен құрметтер

Осборн 1984 жылы Америка Журналистер Гильдиясының баспасөз сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылы ол Академиялық өнер университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды, ал 2006 жылы Голливуд Даңқы аллеясындағы Вайн-стритте жұлдызбен марапатталды. 2007 жылы ол Ұлттық киносын кеңесінің Уильям К. Эверсон сыйлығын алды. 2016 жылдың қаңтар айында Осборнға Көркемдік режиссерлер гильдиясының алғашқы Уильям Кэмерон Мензис сыйлығы табысталды, ол 35 жыл бойы кинотарихшы, жазушы және киносыншы ретіндегі еңбектерін, визуалды өнерді қолдауын еске салды. 2018 жылы Кино өнері мен ғылымы академиясы Осборнды 90-шы «Оскар» салтанатында көрсетілген «In Memoriam» монтажына енгізді.

Роберт Осборнның жинағы

2021 жылы Америка кино институты Роберт Осборн коллекциясын іске қосты. Бұл онлайн жинақта Осборнның AFI.com сайтындағы әйгілі фильмдерге жасаған кіріспе сөздері ұсынылған.

Танымал мәдениетте

Осборн өзін-өзі сомдап бірнеше эпизодтық рөлдерде ойнады, соның ішінде Adult Swim анимациялық сериалы «Харви Бёрдмен, заңгер» сериалында ол 2005 жылғы «Тернер Классикалық Бёрдмен» эпизодын таныстырды. Осборн сондай-ақ Netflix комедиялық сериалы «Бұзылмайтын Кимми Шмидт» эпизодында «Кимми махаббат үшбұрышында!» эпизодында эпизодтық рөлде ойнады, «Тернер Классикалық Фильмдер» арнасында 1938 жылғы «Әкесінің баласы!» атты ойдан шығарылған фильмді таныстырды. Осборн 2006 жылы «Saturday Night Live» бағдарламасында Даррелл Хаммонд оны сомдап ойнады. Джейсон Судейкис оны 2010 жылдан 2012 жылға дейін қайта-қайта көрсетілетін скетчтерде бейнеледі.