Кіріспе
Candid Camera – 1948 жылдан 2014 жылға дейін американдық жасырын камералы реалити-шоу. Бастапқыда оны Аллен Фант жасаған, ол көбінесе практикалық әзілдерді көрсетті және алғаш рет 1947 жылдың 28 маусымында "The Candid Microphone" радио бағдарламасы ретінде басталды. "Candid Microphone" деп аталған театрлық қысқаметражды фильмдер сериясынан кейін, Фанттың идеясы 1948 жылдың 10 тамызында теледидарға көшті және 1970 жылдарға дейін жалғасты. 1980 жылдары эпизодтық арнайы бағдарламалардан басқа, шоу 1991 жылға дейін эфирден суытылды, содан кейін Фант Дом ДеЛуизді алып барушы етіп, Вин Ди Бонаны продюсер ретінде бекітіп, синдикациялық қайта жаңғыртуға рұқсат берді; ол бір жыл бойы көрсетілді. Шоу 1996 жылы CBS арнасында қайта оралды, ал 2001 жылы PAX TV арнасына көшті. Апталық серияның осы нұсқасы 2004 жылдың 5 мамырында, PAX желісі сатылған кезде аяқталды. 2014 жылдың 11 тамызынан бастап шоу TV Land арнасында бір сағаттық эпизодтармен жаңа форматта қайта оралды, бірақ бұл нұсқасы бір маусым ғана көрсетілді. Формат АҚШ телеарналарында және синдикацияда (алғашқы көрсетілім) әр онжылдықта тұрақты шоу немесе арнайы бағдарламалар түрінде көптеген рет қайта жаңғыртылды. 1999 жылы қайтыс болған Фант, ауруға шалдыққанша шоудың барлық нұсқаларын жүргізіп келді немесе бірге жүргізді. 1987 жылдан бері әкесімен бірге арнайы бағдарламаларды жүргізіп келген ұлы Питер Фант продюсер және жүргізуші болды. Форматтың Ұлыбританиялық нұсқасы 1960 жылдан 1976 жылға дейін көрсетілді.
Candid Camera is an American hidden camera reality television series, with versions of the show appeared on television from 1948 until 2014. Originally created and produced by Allen Funt, it often featured practical jokes, and initially began on radio as The Candid Microphone on June 28, 1947. After a series of theatrical film shorts, also titled Candid Microphone, Funt's concept came to television on August 10, 1948, and continued into the 1970s. Aside from occasional specials in the 1980s, the show was off air until 1991, when Funt reluctantly authorized a syndicated revival with Dom DeLuise as host and Vin Di Bona producing; it ran for one year. The show made a comeback on CBS in 1996 before moving to PAX TV in 2001. This incarnation of the weekly series ended on May 5, 2004, concurrent with the selling of the PAX network itself. Beginning on August 11, 2014, the show returned in a new series with hour long episodes on TV Land, but this incarnation only lasted a single season. The format has been revived numerous times, appearing on U. S. TV networks and in syndication (first run) in each succeeding decade, as either a regular show or a series of specials. Funt, who died in 1999, hosted or co hosted all versions of the show until he became too ill to continue. His son Peter Funt, who had co hosted the specials with his father since 1987, became the producer and host. A United Kingdom version of the format aired from 1960 to 1976.
Негізгі идея
Шоуда жасырын камералар қарапайым адамдардың ерекше жағдайларға тап болуын түсірді, кейде олар арнайы жасалған реквизиттерді қолданды, мысалы, бірі жабылып жатқанда екіншісі ашылатын жәшіктері бар үстел немесе жасырын қосымша жанармай бакі бар машина. Әзіл ашылған кезде, құрбандарға шоудың ұраны айтылды: "Күліңіз, сіз ашық камерадасыз". Бұл сөз Сид Раминнің музыкасы мен сөзімен әнге айналды. Бір эпизодта шоуда бұрынғы президент Гарри С. Трумэннің көшеде келе жатқанын көрген азаматтардың реакциясы көрсетілді. Бағдарламаға бұрынғы президенттің және оның күзет қызметінің Манхэттеннің орталық бөлігінде серуендеп жүретіні хабарланғаннан кейін, оларды жасырын камерамен ванға орнатылып іздеді. Жас әйел, жүгіру спортының чемпионы, олар өтетін көше бұрышына орналастырылды, ол Трумэнды көргенде және оған сәлемдегенде жол сұрап тұрды. Классикалық радиоспектакль "Жолдас" еске түсіретін трюк ретінде, ол Трумэннан озу үшін блок айналып жүгірді және ол жақындағанда келесі бұрышта оған тағы да сәлем айтты. Мұны бірнеше рет қайталағаннан кейін ол президент Трумэннан бірдеңе таныс сияқты көрінбейтінін сұрады. Бұрынғы президент өзінің артынан келе жатқан ванға қатысы бар екенін айтты және бұрылмай, таяғымен тікелей камераға бағыттады. Фанттың кейбір туындыларында әзіл-қалжың болмады, тек қарапайым адамдармен сұхбаттардан тұрды. Адамдар, кейде балалар, өнер туындыларын өзгеше түсіндіріп берді. Бірде кішкентай қыз Фунтқа Праксительдің "Диск лақтырушы" мүсінінде кішкентай қыздың үйдің ауласында тұрғанда оған ақша лақтырып жатқан ер адам бейнеленгенін айтты.
Радио тарихы
"Ашық микрофон" алғаш рет 1947 жылдың 28 маусымында сағат 19:30-да ABC радиосында дыбыстады. Ол серия 1948 жылдың 23 қыркүйегінде аяқталды. (1911–2004). 1950 жылдың 6 маусымынан бастап "Ашық микрофон" CBS телеарнасында сейсенбі күндері сағат 21:30-да Philip Morris компаниясының демеушілігімен көрсетілді. Сол кездегі белгісіз Вуди Аллен 1960 жылдардың басында шоудың сценарийлерін жазуға қатысты және кейбір эпизодтарда ойнады. Шамалы болғанымен, соңғы CBS маусымында бірнеше танымал адамдар пайда болды: олардың ішінде бейсбол жұлдызы Джеки Робинсон, имитация шеберлері Джордж Кирби және Рич Литтл, әнші Майк Дуглас және The Four Seasons рок-тобы болды. 1974 жылдың жазында ABC арнасы бағдарламаның 25 жылдығына арналған арнайы эфирден кейін, Candid Camera апта сайынғы синдикация арқылы бес жылға қайта оралды, Фант қайтадан жүргізуші болды, ал Джон Бартоломей Таккер мен Дороти Коллинз ертедегі бірлескен жүргізушілер ретінде қатысты. Фанни Флаг, Фанттың 1960 жылдардағы сценарийшілерінің бірі, 1970 жылдарда Фантпен бірге жүргізушілік міндетін атқарды, сондай-ақ Филис Джордж, Бетси Палмер және Джо Энн Пфлюг та қатысты. Бұл нұсқа алғашқы маусымында Нью-Йорктегі Эд Салливан театрында түсірілді, содан кейін қалған уақытта Нэшвиллдегі WTVF студиясына көшірілді. 1983 жылы желілік теледидар нұсқасы өзінің 35 жылдығын NBC арнасындағы арнайы бағдарламамен атап өтті. Төрт жылдан кейін CBS телеарнасында "Ашық камераның" эпизодтық арнайы бағдарламалары көрсетілді, онда Питер Фант әкесімен бірге жүргізуші болды. Шоу 1991–1992 жылдары Dom DeLuise жүргізушісі және Eva LaRue бірлескен жүргізушісі ретінде күн сайынғы синдикацияда маусым көрсетті. Vin Di Bona және King World Productions өндірген бұл нұсқаға Фант рұқсат берді, бірақ форматты немесе жүргізушіні мақұлдамады. Ол 1994 жылғы өмірбаянында "Candidly" шешіміне қатты өкініш білдірді (ол мұны қатаң қаржылық себептермен жасады), өйткені Делуиз шоудың рухын түсінбеді немесе лайықты жүргізуші емес деп ойлады, сондай-ақ эпизодтардың әлсіз, қызықты емес және шоудың демеушісі Pizza Hut-ты ашық түрде коммерциялық мақсатта енгізуге тым көп көңіл бөлгенін сезінді. 1996 жылы CBS бағдарламасының 50 жылдығын тойлау ("Ашық микрофон" күндерінен бастап) "Ашық камераның" эпизодтық арнайы бағдарламаларының тағы бір сериясына, содан кейін Питер Фант пен Сюзан Сомерс бірлескен жүргізушілер ретінде CBS телеарнасындағы апталық шоуға оралуына әкелді. 2001 жылы шоу PAX TV желісіне көшіп, Дина Иствуд бірлескен жүргізуші болды және өндіріс тоқтатылғанша тағы үш жыл эфирде болды. 2014 жылдың сәуірінде TV Land кабельдік арнасы шоуды қайта жаңғырту туралы хабарлады және он эпизодқа тапсырыс берді. Питер Фант жүргізуші ретінде қайта оралды, оған актриса Mayim Bialik бірлескен жүргізуші ретінде қосылды, ал сериал 11 тамызда эфирге шықты. Алайда, ол екінші маусымға жаңартылмады. 2023 жылдың сәуірінде Village Roadshow Unscripted Television Тараджи П. Хенсонды жүргізуші етіп тағайындап, шоудың жаңа нұсқасын әзірлеуде екені хабарланды.
Фильмдер
1970 жылы Фант X рейтингілі, Candid Camera стиліндегі театрлық шындық фильмін – "Жылаңаш әйелге не айтасың?" жазды, түсіндірді, режиссерлік етті және продюсерлік жасады. 1972 жылы "Ақша сөйлейді" атты екінші фильм шықты. "Жылаңаш әйелге не айтасың?" ақырында 1980-ші жылдары жалаңаштық сипаттағы (жалаңаштық кездесетін) ересектерге арналған Candid Camera видеотаспалар сериясына жол ашты, ол Candid Candid Camera деп аталды. Бұл видеолар HBO және Playboy арналарында көрсетілді.
Қайталануы
1960 жылдардағы нұсқа CBS телеарнасында күндіз сағат 10-да EST уақытымен 1966 жылдың 26 қыркүйегінен 1968 жылдың 6 қыркүйегіне дейін қайта көрсетілді, ал жергілікті телестанциялар келесі бірнеше жыл бойы осы сериалды көрсетуді жалғастырды. Ол сондай-ақ 1990-1991 жылдары "Ха!" комедиялық желісінде де көрсетілді. 1970 жылдардағы нұсқа таратылғаннан кейін де бірнеше жыл бойы жергілікті телестанцияларда көрсетіле берді, содан кейін 1980 жылдардың соңында кабельдік USA Network арнасында, ал 1990 жылдардың басында Comedy Central және E! арналарында қайта көрсетілді. 1990 жылдардың аяғындағы және Pax нұсқаларының қайталамаларын GMC TV 2011 жылы бір кезде көрсетті. 1960 жылдардағы нұсқаның соңғы маусымы мен 1970 жылдардағы нұсқаның бірінші маусымы 2012 жылдан 2013 жылға дейін JLTV телеарнасында көрсетілді және 2016 жылдың желтоқсанында апта ішіндегі көрсету кестесіне қайта оралды. 1991-1992 жылдарғы маусымның ешбір бөлімі қайта көрсетілген жоқ.
Академия
1964 жылы Корнелл университетінің психология факультеті білім беру зерттеулері мен оқу мақсатында "Ашық камера" және "Ашық микрофон" бағдарламаларының эпизодтарын сақтауға рұқсат сұрап, оны алды.