Кіріспе

Одақ әскерінің тарау кемелері бөлімшесі

Америка Құрама Штаттарының тарау флоты – Америка Азаматтық соғысы кезінде Одақ әскерінің бумен жүретін тарау кемелерінен құралған бөлімше. Бұл бөлімше Одақ әскері мен теңіз күштерінен тәуелсіз болды және тікелей соғыс министрі Эдвин М. Стэнтонға бағынышты болды. Тараў флоты Миссисипи өзені және оның салалары үшін Конфедерацияның өзен қорғаныс флотымен күресте Миссисипи өзені эскадрильясымен үйлесімде жұмыс істеді. Бөлімше полковник Чарльз Элет-младшийдің басшылығымен құрылды, ол Бірінші Мемфис шайқасында алған жарақатынан қайтыс болды. Бөлімшенің басшылығы Чарльз Элеттің інісі Альфред У. Элетке берілді. Бөлімше Альфред У. Элет басқарған Миссисипи теңіз бригадасының құрамына кірді, ал тарау флотының басшылығы оның жүрегі Чарльз Риверс Элетке, содан кейін Джон А. Элетке берілді. Кейіннен бөлімше армия басшылығына беріліп, 1864 жылы таратылды.

Құрылу

Чарльз Эллет-младший – белгілі инженер-құрылысшы, Филадельфиядағы Скуилкилл өзені арқылы АҚШ-та алғашқы аспалы көпірді және Уилингтегі Огайо өзені арқылы, сол кездегі әлемдегі ең ұзын аспалы көпір – Уилинг көпірін салған. Азамат соғысы басталғанда, Эллет, әсіресе Конфедерацияның тарауыш кемелерін құрастыруына байланысты, бумен жұмыс істейтін теңіз тарауыштарын дамытуды ұсынды. Конфедерация күштері Норфолк теңіз кемежайында USS Merrimack-ті басып алып, оны тарауыш кемеге айналдырды. Көлемді және баяу болғанына қарамастан, Одақ күштері CSS Virginia USS Cumberland және USS Congress кемелерін Хэмптон Роудста батырғанда тарауыш кемелердің мүмкіндігіне көз жеткізді. 1862 жылдың наурыз айында соғыс министрі Эдвин М. Стентон Эллетті инженерлер полковнигі етіп тағайындады және оған Миссисипи өзенінде АҚШ тарауыш флотын құруға уәкілеттік берді. Миссисипи өзенін бақылау үшін Одақтың теңіз күштерінің Миссисипи эскадрильясы мен Конфедерацияның өзен қорғаныс флоты күресіп жатты, және Стентон Эллетті Одақтың теңіз күштерінің күш-жігері тарауыш кемелердің қосылуынан пайда табатынына сендірді. Эллет және тарауыш флоты Одақ армиясы немесе теңіз күштерінің басшылығынан тыс болды және тікелей Стентонға есеп берді. Эллет Огайо өзеніндегі ең жылдам тоғыз пароходты сатып алып, оларды тарауыш кемелерге айналдырды. Олардың корпустары нығайтылып, алдыңғы бөліктері қатты емен ағашымен толтырылды, бу машиналары бекітілді және рульдік кабиналары қалың ағаш тақтайлармен қорғалды. Үш бойлық бөлімшелер темір арқандармен бекітіліп, нығайтылды. Бас жағынан күрекшеге дейін орталық балкалар орнатылды және бастарға темір шыңдар орнатылды. Бастапқыда олар ешқандай қарумен жабдықталмаған. Эллет басқа тарауыш кемелердің капитандығына өз отбасы мүшелерін тағайындады, соның ішінде оның інісі Альфред У. Эллет, сіңілі баласы Джон А. Эллет және ұлы Чарльз Риверс Эллет. 25 мамырда «Батыстың патшайымы» және тарауыш флоты Чарльз Х. Дэвис басқаратын Миссисипи эскадрильясына Миссисипи өзенінде Форт-Пиллоудан солтүстікке қарай қосылды. Дэвис тарауыш кемелердің тиімділігіне сенімсіздікпен қарады, бірақ флотқа өзен бойымен Мемфиске дейін оның кемелерін сүйемелдеуге рұқсат берді.

Мемфис бірінші шайқасы

6 маусымда Чарльз Элет-младший Мемфистің бірінші шайқасында төрт тарау кемесімен басшылық етті; USS Queen of the West, USS Monarch, USS Switzerland және USS Lancaster. Элет Дэвиспен шабуыл жоспарын келістірмеген, ал флотилия Конфедерация күштеріне жақындағанда, «Батыс патшайымы» мен «Монарх» Дэвистің канонерлік кемелерінен озып кетті. «Батыс патшайымы» Конфедерацияның CSS полковник Ловелл бас штаб кемесіне шабуыл жасап, батырды. Соқтығысқаннан кейін «Батыс патшайымына» CSS Sumter және CSS Beauregard шабуыл жасады. Бұл шабуыл «Батыс патшайымынан» бір қанатты доңғалақты алып тастап, оны өзен жағасына қонуға мәжбүр етті. «Монарх» «Beauregard» кемесіне шабуыл жасап, батырып жіберді, ал «CSS Little Rebel» кемесін жағаға тіреп, қолға түсірді. Конфедерация күштері Мемфис шайқасында ауыр шығынға ұшырады, көптеген қаза болды және сегіз кемесінің жетісін жоғалтты. Элет шайқас кезінде Конфедерация снайперінен тізесінен жараланды. Оның жарақаты – шайқас кезінде Одақ тарапында болған жалғыз ауыр жарақат. Ол аяғын ампутациялаудан бас тартты және жарақатынан туған қан инфекциясынан 15 күннен кейін қайтыс болды. Элеттің інісі Альфред В. Элет тарау кемелерінің басшылығын өз қолына алды.

Виксбург маңындағы іс-шаралар

Ақсақалдар флоты ешқашан Одақ флотына қосылмаған, алайда 1862 жылдың жазында Дэвид Диксон Портер Миссисипи өзені эскадрильясының басшылығын қабылдаған кезде, ол Ақсақалдар флоты бойынша толық өкілеттік талап етті және алды. 26 маусымда Альфред У. Элет «Монарх» кемесіне, ал Чарльз Риверс Элет «Ланкастер» кемесіне командалық жасады, Миссисипи штатының Ливерпуль жанындағы Язу өзенінде үш конфедерациялық қарулі кемені тұтқындау немесе жою мақсатында. Конфедерациялықтар Одақ күштері жақындап келе жатқанын көрген кезде CSS General Van Dorn, CSS General Polk және CSS Livingston кемелерін өртеп жіберді. 15 шілдеде «Батыс королевасы», «Каронделет» және «Тайлер» кемелері Язу өзенінде конфедерациялық темір қабықталған CSS Arkansas кемесімен шайқасты. «Арканзас» қатты зақымдалды, бірақ Миссисипи өзеніне қашып, Виксбургтегі конфедерациялық бекіністердің қорғауына ішкірді. 22 шілдеде «Батыс королевасы» мен «Эссекс» кемелері Виксбургтегі бекіністерге қарамастан «Арканзасқа» шабуыл жасады. «Батыс королевасы» «Арканзас» кемесіне шағылысты, бірақ аз ғана зақым келтірді және Виксбургтің үстінде Миссисипи өзені эскадрильясының кемелеріне қосылды. Ақсақалдар флотының кемелері Язу өзенінде миналарды жою және конфедерациялық бекіністермен қақтығысу сияқты іс-шаралар жүргізді.

Миссисипи теңізшілері бригадасы

1862 жылдың қараша айында Альфред У. Элеттің ұйымдастыруымен Миссисипи теңіз бригадасы құрылды – амфибиялық шабуыл жасау бөлімі. 5 қарашада Чарльз Риверс Элет полковник шеніне көтеріліп, Элет отбасынан тараған үшінші адам болып, тарау флотына басшылық етті. Миссисипи теңіз бригадасы Луизиана штатындағы Ричмонд шайқасы мен Гудрич десанты шайқасында да қатысты. Чарльз Риверс Элет денсаулығының нашарлауына байланысты 1863 жылдың 14 тамызында отставкаға шығып, тарау флотының басқаруы оның туысы Джон А. Элетке жүктелді. 1863 жылдың тамызында Миссисипи теңіз бригадасы генерал Улисс Гранттың бағынысына көшті. 1864 жылдың тамызында тарау флоты таратылып, қалған кемелері басқа міндеттерге берілді.