Төфаш: Түркия автоөнеркәсібінің тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

1968 жылы Vehbi Koç құрған түрік автокөлік өндірушісі Tofaş (Türk Otomobil Fabrikası Anonim Şirketi; түрік автомобиль зауыты акционерлік қоғамы) – 1968 жылы Vehbi Koç компаниясының негізін қалаушы, Koç Holding компаниясының иесі, өндіріс орны Бурса қаласында орналасқан. Компания Stellantis және Koç Holding компанияларына бірлесіп тиесілі (компания акцияларының 37,8%-ы Stellantis-ке (Fiat Group Automobiles арқылы), 37,8%-ы Koç Holding-ке, ал 24,3%-ы еркін айналымда). Tofaş жолаушылар автокөліктері мен жеңіл коммерциялық көліктерді өндіреді. 7000 қызметкері мен жылдық 450 000 көлік өндіру қуатымен бұл сектордағы ірі автокөлік өндірушілерінің бірі. Tofaş Бурсада Fiat, Citroën, Peugeot, Opel, Vauxhall және RAM брендтері үшін өндіріс жүргізеді, бұл Stellantis аясындағы 175 зауытта іске асырылатын WCM World Class Manufacturing Program бағдарламасы бойынша «Алтын деңгейге» қол жеткізуіне мүмкіндік берді. Tofaş түрік автокөлік секторында жетекші рөл атқарады және Түркияда Fiat, Alfa Romeo, Lancia, Jeep, Ferrari және Maserati брендтерінің сату және сатудан кейінгі қызметтерін жүзеге асырады. 2013 жылы Tofaş 80 елге 160 000 дана өнім экспорттады. Сондай-ақ, 7 миллиард лира таза сату табысы және 434 миллион лира таза пайда тіркелді. Өткен жылы 240 000 дана өнім өндіріп, Түркиядағы жалпы өндірістің 22%-ын құраған Tofaş экспорт көлемін 4%-ға арттырып, 1,6 миллиард евро экспорттық кіріс тапты.

Тарих

1968 жылы Тофаш құрылды. 1969 жылы компанияның өндіріс зауытының іргетасы Бурсада қаланды. 1971 жылы алғашқы Tofaş моделі Fiat 124 болды, ол Fiat лицензиясы бойынша шығарылды және жергілікті жерде Murat 124 деп аталды (кейінгі нұсқасы Serçe деп аталды). Бірінші автоспорт командасы құрылды. 1973 жылы автомобиль запчастине негізделген OPAR құрылды. 1974 жылы Тофаш спорт клубы құрылды. 1975 жылы Мысырға экспорт басталды. 1976 жылы Murat 131 үлгісі шығарылды. 1981 жылы Kartal және Doğan модельдерін шығару басталды. 1990 жылы Tempra моделі шығарылды. 1994 жылы Uno моделі шығарылды. 1994 жылы Tofaş R&D құрылды. 1995 жылы Tempra үлгісін экспорттау басталды. 1995 жылы тұтынушыларды қаржыландыруды қамтамасыз ететін Koç Finans компаниясы құрылды. 1997 жылы Tofaş пен OPAR біріктірілді. 1999 жылы Marea және Brava модельдері шығарылды. 2000 жылы Doblò моделі өндіріске қосылды. 2000 жылы Тофас баскетбол волонтерлік жобасы басталды. 2001 жылы Тофаш өндіріс зауыты мен Тофаш Ото Тикарет біріктірілді. 2001 жылы Alfa Romeo Tofaş шатыры астында бірлесіп жұмыс істей бастады. 2002 жылы Albea моделі шығарылды. 2002 жылы Tofaş өндіріс, экспорт және автоспорттың чемпионы, сектордың көшбасшысы болды. 2003 жылы Тофаш Бурса Анатолия автомобильдері мен ат әбзелдері мұражайы (Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi) құрылды. 2005 жылы ол Түркияда Ferrari және Maserati брендтерінің дистрибьюторы болды және Fer Mas (Ferrari және Maserati аббревиатурасы) құрылды. 2006 жылы Ресейге Palio және Albea модельдерін экспорттау басталды. 2007 жылы Linea әлемдік нарыққа ұсынылды. 2007 жылы Lancia-ның ресми дистрибуция құқығы алынды. 2007 жылы Minicargo жобасы аяқталды, Fiat Fiorino ретінде іске қосылды, сондай-ақ Tofaş тарихында алғаш рет PSA компаниясына Peugeot Bipper және Citroën Nemo ретінде сатылды. 2009 жылы Albea Sole моделі ұсынылды. 2009 жылы Тофаш баскетбол командасы жоғары лигаға көтерілді. 2010 жылы жаңа Fiat Doblo өндірісі басталды және «2011 жылғы халықаралық фургон» аталымын алды. 2011 жылы Doblo Opel және Vauxhall брендтері үшін Combo ретінде шығарыла бастады. 2012 жылы Fiat және Chrysler жаһандық интеграциясынан кейін Jeep бренді Tofaş құрамына қосылды. 2012 жылы құрылғаннан бері 4 миллиондық көлік шығарылды. 2013 жылы АҚШ пен Канадаға экспортталатын Doblo US және Doblo FL деп аталатын жаңа модельдік инвестициялар жарияланды. 2013 жылы 2015 жылы іске қосылатын жаңа жолаушылар көлігі инвестициясы туралы хабарланды. 2013 жылы Opar және Magneti Marelli автомобиль запчастин сату бойынша ынтымақтастық келісіміне келді. 2013 жылы Бурса зауыты WCM «Алтын деңгейіне» жетті. 2014 жылы Тофаш академиясының жаңа ғимараты ашылды. 2014 жылы Тофаш ғылыми орта мектебі туралы хаттамаға қол қойылды. 2015 жылы Ram ProMaster City (Doblo US) Солтүстік Америка нарығы үшін өндірісті бастады. 2015 жылы екінші буын Doblo өндірісі басталды. 2015 жылы Fiat Tipo/Egea седаны өндірісі басталды. 2016 жылы Fiat Tipo хэтчбек және универсал өндірісі басталды. 2023 жылы Түркиядағы Stellantis операциялары енді Тофашқа бағынышты.

1968 — Tofaş was founded. 1969 — the foundation of the company’s production plant was laid in Bursa. 1971 — the first Tofaş model was a Fiat 124, produced under license from Fiat and locally named Murat 124 (with a later version named as Serçe). The first motorsport team was established. 1973 — the OPAR, which was based on automotive spare parts, was founded. 1974 — Tofaş Sport Club was established. 1975 — exports began to Egypt. 1976 — Murat 131 model was produced. 1981 — production began of Kartal and Doğan models. 1990 — Tempra model was produced. 1994 — Uno model was produced. 1994 — Tofaş R&D was established. 1995 — exporting of Tempra model was started. 1995 — Koç Finans, which provides consumer financing, was established. 1997 — Tofaş and OPAR were united. 1999 — Marea and Brava models were produced. 2000 — Doblò model started production. 2000 — Tofaş Basketball Volunteer Project was started. 2001 — Tofaş production plant and Tofaş Oto Ticaret were united. 2001 — Alfa Romeo started to work together under the roof of Tofaş. 2002 — Albea model was produced. 2002 — Tofaş became a leader of sector, a champion of production, export and motor sports. 2003 — Tofaş Bursa Anatolian Cars and Carriages Museum (Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi) was established. 2005 — it became the distributor of Ferrari and Maserati Brands in Turkey and Fer Mas (acronym for Ferrari and Maserati) was founded. 2006 — exports began of Palio and Albea models to Russia. 2007 — the global launch of Linea. 2007 — official distribution right of Lancia was attained. 2007 — Minicargo project was completed, launched as Fiat Fiorino, also sold to PSA as Peugeot Bipper and Citroën Nemo first time in Tofaş history. 2009 — Albea Sole model was launched. 2009 — Tofaş Basketball Team stepped up to premier league. 2010 — new Fiat Doblo production started and was awarded as “2011 International Van of the Year”. 2011 — Doblo was started to be produced for Opel and Vauxhall Brands as the Combo. 2012 — the brand of Jeep joined to Tofaş after Fiat and Chrysler global integration. 2012 — 4 millionth vehicle produced since its foundation. 2013 — new model investments named Doblo US, which will be exported to USA and Canada, and Doblo FL were announced. 2013 — new passenger car investment, which would be launched in 2015, was announced. 2013 — Opar and Magneti Marelli made a cooperation agreement for automobile spare part sales. 2013 — Bursa plant achieved the WCM “Gold Level”. 2014 — opening of the new building of Tofaş Academy. 2014 — the protocol for Tofaş Science High School was signed. 2015 — Ram ProMaster City (Doblo US) starts production for North American market. 2015 — Facelifted second generation Doblo starts production. 2015 — Fiat Tipo/Egea sedan starts production. 2016 — Fiat Tipo hatchback and wagon starts production. 2023 — Stellantis Operations In Turkey, Now Under in Tofaş.