Кіріспе

Nabaztag (арм. "қойныдағы қоян", նապաստակ (напастак)) – Рафи Халаджиан мен Оливье Мевель ойлап тапқан және Violet компаниясы өндірген, Wi-Fi қосылған, қоян пішіндегі қоршаған ортаның электрондық құрылғысы. Nabaztag, Ambient Devices компаниясы жасаған "ақылды нысан" ретінде құрастырылған; ол интернетке қосыла алады (ауа райы болжамын жүктеу, иесінің электрондық поштасын оқу және т.б.). Сондай-ақ, ол белгілі бір деңгейде жекешелендірілуге және бағдарламалануға мүмкіндік береді. Сильвен Хьюэ Violet нысандарының көп бөлігіне қажетті кодты жасады. Себастьен Бурдеадук Wi-Fi драйверін жасады. Антуан Шмитт олардың мінез-құлқының дизайнері, ал Жан Жак Бирже – дыбыс дизайнері болды (олар бірлесіп 100 Nabaztag-қа арналған "Набаз’моб" операсын жазды). Маÿлис Пюйфаучер (француз тіліндегі дауысы бар) қоянның барлық түпнұсқа мәтіндерін жазды. 2009 жылдың 20 қазанында, Violet компаниясының банкроттығына әкелген ұзақ техникалық қиындықтардан кейін, Mindscape Violet компаниясын сатып алды. 2010 жылдың қазан айында Mindscape "Karotz" деп аталған Nabaztag-тың үшінші буынын жариялады. Karotz 2012 жылдың сәуірінде шығарылды. 2011 жылдың 27 шілдесінде Mindscape Nabaztag-қа техникалық қолдау көрсетуді тоқтатты және оның бастапқы кодын жариялады. 2011 жылдың 23 желтоқсанында Nabaztag қояндарының 2011 жылдың 24 желтоқсанында түнгі сағат 00:00-де "қайта тірілетіні" туралы хабарланды. Nabaztag.com сервері тоқтатылды, бірақ OpenNab бағдарламалық жасақтамасын пайдаланып серверді орнату немесе NabaztagLives-ты Raspberry Pi бір платалы компьютеріне орнату сияқты басқа да мүмкіндіктер бар.

Ерекшеліктері

Қораптан шығарылған кезде Nabaztag қоянның биіктігі және салмағы бар. Ол дауыстап оқылатын MP3 файлдарын және хабарламаларды жібере және ала алады, сондай-ақ келесі қызметтерді атқарады (ақпаратты дауыстап айту арқылы немесе индикаторлық шамдарды пайдалану арқылы): ауа райы болжамы, қор нарығының шолуы, жаңалықтар тақырыптары, сағат, электрондық пошта хабарламалары, RSS ағындары, MP3 ағындары және басқалары. Nabaztag-ты бағдарламалау үшін Java, Perl, Python немесе PHP сияқты бірнеше бағдарламалау тілдеріне арналған API қол жетімді. Алғашқыда тек ағылшын және француз тілдерінде сөйлейтін Nabaztag 2007 жылдың маусымынан бастап неміс, итальян, испан және голланд тілдерінде толыққанды қолдау көрсетеді. Қоянды Skinz татуировкаларымен, түрлі түстердегі ажыратылатын USB құйрықтарымен және әртүрлі дизайн мен түстердегі алмастырылатын көптеген құлақтармен жекешелендіруге болады. Nabaztag:tag және Karotz нұсқалары RFID чиптерін оқи алады, ал RFID чиптері бар өнімдерге Flatanoz кілт сақиналары, Nano:ztag деп аталатын қоянның кішкентай модельдері және кейбір балалар кітаптары кіреді. Жеке RFID чиптері де шығарылды және ztamp:s деп аталды.

Қауымдастық

Nabaztag иелері Flickr және YouTube сияқты сайттарда фотосуреттер мен бейнелерді бөлісу үшін әлеуметтік желілерге қосыла алады. Пайдаланушылар подкасттар (Violet компаниясы оларды "Nabcasts" деп атады) жасай алады. Қазіргі уақытта 100-ден астам подкаст қолжетімді, олардың көпшілігі ағылшын және француз тілдерінде, әртүрлі пайдаланушылар тарапынан әртүрлі тақырыптар бойынша жазылған. Nabaztag құрылғыларын API арқылы жаңа қызметтерді ұсыну үшін бағдарламалауға болатындықтан, пайдаланушылар жасаған қосымшалар бар, олардың ішінде Dashboard виджеті және лотерея туралы ескерту бар.

Инфрақұрылымдық кемшіліктер

2006 жылдың желтоқсан айында (әсіресе Рождествоға жақын уақытта) сатылған бірнеше қоян "Набазтаг" құрылғысын жасаған Вайолетке мәселе туғызды. "Набазтаг" құрылғысы Францияда орналасқан серверлерге клиент ретінде жұмыс істейді. Пайдаланушылар жаңа құрылғыларын тіркеуге тырысқанда, орталық серверлер сұранысқа шыдамады, нәтижесінде қызмет тоқтатылды, серверлер қолжетімсіз болды және пайдаланушылар жартылай аяқталған бірнеше тіркеуді жасағандықтан деректердің дұрыстығына қатысты мәселелер туындады. Бұл Вайолет үшін үлкен клиенттік қолдау мәселесіне айналды. "Набазтагтың" негізгі философиясы – барлық құрылғылар Вайолеттің күзеуіндегі сервер арқылы интернетке қосылуы керек еді, бірақ бұл күтілгендей жұмыс істемеді (мысалы, сервер кейде трафик көлемін қабылдай алмады, қызметтерді өшіруге тура келді және жауап беру уақыты жиі секунд емес, сағаттарға созылды). 2008 жылдың наурыз айында Вайолет серверлік инфрақұрылымын және қоянның бағдарламалық жасақтамасын стандартты XMPP протоколына ауыстырды. Содан кейін қояндар орташа есеппен әлдеқайда жылдамрақ реакция көрсетуге басталды, бірақ кейде ұзақ кешігулер орын алды. Бұл өзгеріс бірнеше апта бойы қызмет тоқтауына және проблемаларға себеп болды.

Техникалық ерекшеліктер

Құрылғыда PIC18F6525 микроконтроллері, BenQ PC картасының 802.11b Wi-Fi адаптері, ml2870a Audio PCM дыбыс генераторы, ADPCM түрлендіргіші, құлақтарды қозғалату үшін екі мотор, TLC5922 LED контроллері және шамалы көлемде жад орналасқан. Кіріктірілген бағдарламалық жасақтама TCP/IP стегін және Wi-Fi драйверін басқарады. Одан әрі, ол 64 кб дейін кодты орындай алатын виртуалды машинаны жүзеге асырады. Құрылғының әртүрлі мүмкіндіктерін бағдарламалау үшін арнайы тіл бар.

Набазтаг/тег

2006 жылдың 12 желтоқсанында нарыққа шыққан Nabaztag/tag – Violet компаниясының Nabaztag моделінің жаңартылған нұсқасы. Жаңа модель интернет-радио үшін MP3 аудио ағынын қолдайды (алдын ала орнатылған радио станцияларымен және жұмыс істемейтін жеке ағынды қосуға мүмкіндік беретін қосымшамен) және подкасттарды. Бұл екінші нұсқада Nabaztag микрофон қосылды, ол кейбір қызметтерін дауыспен белсендіруге мүмкіндік береді. Алайда, веб-сайтта жаңа қызметтердің жақын арада қолжетімді болатыны туралы мәлімдеме болғанына қарамастан, дауыспен іске қосылатын қызметтердің саны санаулы ғана. Қосымша мүмкіндік – арнайы мақсаттағы RFID тегтерін (мысалы, ISO/IEC 14443 B типі) анықтауға арналған кіріктірілген RFID оқырман. Nabaztag жарнамасында заттарды (мысалы, кілттерді) анықтау мүмкіндігі көрсетілген. 2007 жылдың қарашасынан бастап Nabaztag/tag француздық Gallimard Jeunesse баспасының балалар кітаптарының ерекше басылымдарын оқу үшін RFID тегтерін пайдалана алады. 2008 жылдың қазан айында Violet компаниясы Penguin Publishing House баспасымен бірлесіп RFID балалар кітаптарын шығарды. Тағы да RFID қызметтері мен қолдау көрсетуге уәде берілді. Violet енді Zstamps және Nano:ztags (ішінде Zstamps бар шағын қояндар) және Nabaztag-тан бөлек, жеке RFID жүйесі болып табылатын mir:ror сатуды бастады. Wi-Fi WPA шифрлауын қолдау үшін жаңартылды және енді BenQ құрылғысының орнына өз 802.11 протоколын қамтитын арзан SoftMAC картасын пайдаланады.

Қызметтің тоқтатылуы

Банкроттыққа өтініш берген Mindscape 2011 жылдың шілде айының соңында Nabaztag/tag веб-қызметін тоқтатуға мәжбүр болды.

Қауіпсіздік

DEF CON 21 барысында Дэниел Кроули, Дженнифер Савидж және Дэвид Брайан Karotz құрылғысының бірнеше қауіпсіздік кемшіліктерін көрсетті. Веб-сайт провайдеріне қауіпсіз байланыстар арқылы хакерлер пайдаланушылардың Wi-Fi парольдерін ұрлап, Karotz құрылғысын бақылауға алып, зиянды бағдарламаларды орнатып, тіпті пайдаланушы білмей тұрып құрылғыны жұмыссыз қалдыруы мүмкін. Осы баяндамада олар Karotz құрылғысының ішінде орналасқан камера мен микрофон арқасында құрылғыны тыңдауға болатынын да көрсетті.

Марапаттар

Вайолет 2007 жылы DME сыйлығының «Шағын компаниялар» номинациясында «Набазтаг» үшін арнайы мақтауға ие болды. 2008 жылы «Набазтаг/tag» «Жылдың Netxplorateur» аталымын жеңіп алды. «Набазмоб» 2009 жылы Prix Ars Electronica Digital Musics (Ерекше жетістік сыйлығы) сыйлығымен марапатталды.