Кіріспе

Париждегі теннис орталығы, Франция

Роланд Гаррос стадионы (stad ʁɔlɑ̃ ɡaʁos; "Роланд Гаррос стадионы") – Париж қаласында орналасқан, French Open турнирін қабылдайтын теннис корттары мен стадиондар кешені. Бұл турнир, сондай-ақ Ролан Гаррос деп белгілі, жыл сайын мамырдың соңы мен маусымның басында өтетін Үлкен Дулыға (Grand Slam) теннис чемпионаты. Кешен атауы француз авиаторы Роланд Гарросқа (1888–1918) арналған, ол 1928 жылы Францияның Дэвис кубогын алғаш рет қорғауы үшін салынды. 13,5 гектар (34 акр) аумақты құрайтын кешенде жиырма корт бар, оның ішінде үш жоғары сыйымдылықтағы стадион; Les Jardins de Roland Garros, ірі мейрамхана және бар кешені; Le Village, баспасөз және VIP аймағы; Францияның Ұлттық жаттығу орталығы (CNE); және Теннизей – теннис тарихына арналған екі тілді, мультимедиалық мұражай.

Арналу

Бұл нысан Роланд Гарросқа арналған, ол Жерорта теңізі арқылы бірінші жеке ұшуды аяқтаған ұшқыш, инженер (алғашқы ұшаққа орнатылған пулеметтің авторы) және Бірінші дүниежүзілік соғыста төрт жау ұшағын атып түсірген батыр (көптеген адамдар бес ұшақты атып түсіргенін қателесіп есептейді). Гаррос 1918 жылдың қазан айында әуе шайқасында қаза тапты.

Тарих

Франция 20-шы ғасырдың бірінші жартысында теннис спортында маңызды күшке ие болды, себебі 1910-1920 жылдары Сюзанн Ленгленнің басымдығы және 1920-1930 жылдары Жак "Тото" Брюгнон, Жан Боротра ("Секіргіш баск"), Анри Коше ("Сиқыршы") және Рене Лакост ("Қасқыр тісті") – "Төрт мушкетер" деп аталатын осы төрт ойыншының үстемдігі болды. 1927 жылы Франция АҚШ-ты жеңіп, Дэвис кубогын ұтып алды, бұл негізінен "Мушкетерлердің" еңбегінің арқасында болды. Ролан Гаррос стадионы келесі жылы Францияның сәтті қорғанысы үшін салынды. Франция 1933 жылға дейін кубокты сақтап тұрды, бұл да негізінен мушкетерлердің арқасында болды. Францияның алты кубок жеңісіне арналған ескерткіш Place des Mousquetaires алаңының ортасында, кіреберіс жанындағы дөңгелек алаңда орналасқан. Журналист және бұрынғы коммунист Артур Костлер тұтқындалған кезде Коше мен Боротра арасындағы соғыс басталғанға дейінгі соңғы матчты жарнамалайтын плакаттар әлі де ілініп тұрғанын хабарлады.

Ойын алаңы

"Ролан Гаррос" стадионының беті әдетте "қызыл балшық" деп сипатталғанымен, шындығында алаңдар бірнеше миллиметр қалыңдықтағы ұнтақталған қызыл кірпіш шаңымен жабылған ақ әктаспен жабылған. Көпіршікті әктас қабатының астында жанартау тастары, содан кейін 1 метрге дейін құм және барлығы бетон плитаға орналасқан. Кірпіш ұнтағы әктасқа дөңгелектермен сығымдалып, содан соң суға толықтырылады. Бұл процесс әр алаңға жұқа, тығыз қабат түзілгенше бірнеше рет қайталанады. Ұнтақталған кірпіш аяқ іздері мен доптың қалдырған іздерін көрсетуге жеткілікті тереңдікте, бірақ алаңды жұмсақ немесе сырғанақ етуден сақтау үшін тым терең емес. Турнирлер кезінде жұмысшылар матчтар алдында және сеттер арасында тікбұрышты тізбектерді сүйреп, бетін тегістейді. Қызыл кірпіш шаңы қажеттілікке қарай (ірі турнирлерде күнделікті) толықтырылады. 1928 жылы бұл бет қаптамасы табиғи балшық алаңдардың басты мәселесі – нашар дренажға ең озық шешім болды. Сол кезде, тіпті қысқа мерзімді жауыннан кейін де балшық беттерде 2-3 күн ойнау мүмкін болмайтын. Ұлыбританияда жасалған әктас пен ұнтақталған кірпіштің үйлесімі балшыққа ұқсас болғанымен, дренаж мәселесін жойды, соның салдарынан табиғи балшық теннис алаңдары қолданудан шықты. Содан бері көптеген "жылдам кептіретін" және синтетикалық балшық беттері жасалды. Осы материалдармен жабылған алаңдар табиғи балшық алаңдарға ұқсас, және шамамен бір ғасыр бойы нағыз балшық алаңдар салынбағанына қарамастан, олардың барлығы "балшық алаңдар" деп жіктеледі. Әлемдегі әртүрлі "балшық" беттерінің құрамындағы айырмашылықтар олардың ойнау сипаттамаларындағы үлкен өзгеріштікті түсіндіреді. "Барлық балшық алаңдар әртүрлі", - дейді Венера Уильямс. "Ешқайсысы бірдей ойнамайды. [Ролан Гаррос] ең жақсысы." Стадион 2001 жылға дейін "Орталық Алаң" деп аталды, содан кейін ол 1988 жылы теннисті Жазғы Олимпиадалардың бағдарламасына қайта енгізуге көмектескен Франция Теннис Федерациясының (FFT) ұзақ жылғы президентінің құрметіне қайта аталды. Төрт негізгі көрермен трибуналары "Төрт Мушкетер" – Брюгнон, Боротра, Коше және Лакост құрметіне аталды, олардың Дэвис кубогындағы табысы осы құрылысқа және стадионға түрткі болды. 2020 жылғы турнирге дейін жылжымалы шатыр және жарық шамдары орнатылды, бірақ ол COVID-19 пандемиясының салдарынан қыркүйекке дейін шегерілді.

Сот Сюзанн Ленглен

1994 жылы салынған және бастапқыда "А корт" деп аталған Сюзан Ленглен корты – 10,068 көрерменге арналған екінші стадион. Оның есімі халықаралық деңгейде танымал және әйелдер теннисінің тұңғыш жұлдызы болған ол, 1914-1926 жылдар аралығында 31 ірі турнирде жеңіске жеткен, оның ішінде алты Франция ашық чемпионаты мен алты Уимблдон чемпионаты бар. Француз теннисінде "Құдайша" (La Divine) және "Ұлы ханым" (La Grand Dame) деп танылған ол, 1920 жылы Антверпенде өткен Олимпиадада екі алтын медаль жеңіп алды. Итальяндық мүсінші Вито Тоньяни жасаған Ленгленнің қола рельефі стадионның шығыс туннелінің кіреберісінде орналасқан. Франция ашық чемпионатының әйелдер арасындағы жекелей сында жеңіске жеткен чемпионға жыл сайын табыс етілетін кубок оның құрметіне "La Coupe Suzanne Lenglen" деп аталады. Корттағы беткі қабатындағы ылғалды бақылауға арналған алғашқы жер асты суару жүйесі орнатылған. 1994 жылы Корт-Шатрие мен Корт-Ленглен арасындағы жолға сол жылы қайтыс болған 1940 жылдардың француз чемпионы Марсель Бернардың құрметіне "Allée Marcel Bernard" деп ат қойылды.

Корт Симонн Матье

2019 жылдың наурыз айында "Ролан Гаррос" стадионының жаңа 5000 орындық қосымша аренасы "Серре д'Отейль" бағының аумағында құрылысын аяқтады. Оның аты 1938 және 1939 жылдары әйелдер арасындағы жекелей сында жеңіске жеткен, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз қарсылық қозғалысының жетекшісі ретінде танылған теннисшіге берілді. Корт төрт метр тереңдікте, барлық төрт жағынан жылыжайлармен қоршалған күйде салынды. Бұл бұрын бұзылған 1-ші корттың орнына салынды.

Сот 1

1-ші корт, бір кезде кешеннің үшінші аренасы болған және дөңгелек пішініне байланысты "Буллинг" деп аталған, 2019 жылы бұзылды. Оның архитекторы Жан Ловера, бұрынғы француз жасөспірімдер чемпионы, 3800 орындық құрылысты көршілес, тік бұрышты Филипп Шатрие кортына қастырмалы етіп жобалаған. 1980 жылы салынған бұл корт, теннис жанкүйерлерінің сүйікті орны болды, себебі оның көлемі салыстырмалы түрде кішкентай және ойынға жақын болу сезімін ұсынатын. Оның ерекшелігі – оңтүстік сызығының артындағы бірінші қатардағы баспасөз орындары. 1-ші кортта бірнеше есімді қалдырған "Ролан Гаррос" турниріндегі сенсациялық жеңістер тіркелді, мысалы, 1997 жылы бесінші ракетка болған, бұрынғы чемпион Томас Мустерді үшінші раундта жеңген Гюставо Куэртен, ол үш "Ролан Гаррос" титулына жол ашты; сондай-ақ, үшінші ракетка болған Габриэла Сабатини 1993 жылғы ширек финалда 6–1, 5–1 есебімен алға шығып, бес матч-пойнтқа ие болған күйі Мэри Джо Фернандеске ұтылды. 2004 жылы Марат Сафин мен Феликс Мантилья арасындағы әйгілі "шалбар түсірілген" матчы да осы кортта өтті. 1-ші кортты бұзу 2019 жылғы турнир аяқталғаннан кейін және жаңа үшінші арена – Симонн Матье корты ашылғаннан кейін басталды. Оның орнына үлкен видеоэкранда матчтарды тамашалай алатын, кеңейтілген "Мускетерлер алаңы" салынды.

Теннис залы

Француз теннис федерациясының мұражайы ресми түрде «Теннисейм» деп аталады, оны француз сәулетшісі Бруно Монар жобалап, 2003 жылдың мамыр айында ашты. Ол бұрынғы шарбақшының үйінде орналасқан және мультимедиа орталығы, медиа кітапханасы, теннис тарихына, әсіресе «French Open» турниріне арналған тұрақты және уақытша көрмелерді қамтиды. Тұрақты көрмелерге «French Open» турнирінің мәңгілік кубоктары, оның ішінде «La Coupe des Mousquetaires» және «La Coupe Suzanne Lenglen» кіреді; «Стад Ролан Гаррос» стадионының тарихы мен фотосуреттері; жылдар бойы теннис киімдерінің эволюциясын көрсететін экспонаттар; 19-ғасырдың ортасынан бастап сақталған теннис ракеткаларының толық жинағы; және тенниске қатысты фотосуреттер мен картиналар қойылған. Медиа кітапханасында әртүрлі құжаттар, плакаттар, кітаптар мен журналдар, сондай-ақ теннис туралы ақпарат, статистика, қызықты деректер және 1928 жылдан бергі «French Open» турнирінің барлық матчтарының қорытындылары бар. Екі тілде (француз/ағылшын) мультимедиа орталығында 4000 сағаттан астам цифрланған бейнематериалдар бар, оның ішінде деректі фильмдер, спорттың көптеген легендар ойыншыларымен сұхбаттар және 1897 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі киноархивтер сақталған. Күн сайын экскурсиялар өткізіледі. (Күнделікті екі экскурсия – сағат 11:00 және 15:00-де ағылшын тілінде). «French Open» турнирі кезінде билет иелері үшін кіру ақысы алынбайды.

Бастапқы жоспарлар

2009 жылы FFT француз сәулетшісі Марк Мимрамға «Ролан Гаррос» стадионының кеңейту жобасын жасауды тапсырғанын хабарлады. Ағымдағы жерде жарықтандыру және Court Philippe Chatrier кортасының жылжымалы шатырын қосу ұсынылды. «Ролан Гаррос» стадионының шығысында, Порт-д’Отейдегі Жорж Хеберт муниципалды демалыс аймағында төртінші стадион салу жоспарланған, онда жылжымалы шатыр және 14 600 орындық болады, сондай-ақ 1500 және 750 орындық екі кішірек корты да қарастырылды. 2010 жылы Париж қалалық кеңесіндегі фракциялардың қарсылығына тап болған FFT француз ашық турнирін Париж қаласының шегінен тысқары орналасқан 55 корттан тұратын жаңа аренаға көшіру туралы балама жоспарды қарастырып жатқанын мәлімдеді. Қарастырылып жатқан үш орын – Марн-ла-Валле, Париждің солтүстік шеткі аймағындағы Гонес және Версаль маңындағы бос әскери база. Алдау мен қастандық айыптаулары арасында, өкіл «Ролан Гаррос» стадионының басқа үш «Үлкен дулыға» ареналарынан екі есе кішкентай болғаны және жабық корттары болмағандықтан, француз ашық турнирінің «Үлкен дулыға» статусын ұзақ тарихы бар және үлкен инфрақұрылымы бар Мадридке немесе Персика шығанағы елдеріне жоғалту қаупі бар екенін түсіндірді. 2011 жылдың ақпанында FFT турнирді «Ролан Гаррос» стадионында өткізуге дауыс берді, себебі жаңа аренаны қысырдан салудың құны (630 миллион доллардан 1 миллиард долларға дейін) ұсынылған кеңейтуге жұмсалатын 370 миллион доллардан әлдеқайда қымбат еді. Жоспардың толыққанды мәліметтері 2013 жылдың мамырында жарияланды, оған Chatrier кортын қазіргі негізінде толық қайта жаңарту, сондай-ақ жаңа шатыр мен жарықтандыру, ал 1-ші корт орналасқан жерде Place des Mousquetaires кеңейтілгені кірді. Порт-д’Отейдегі жаңа стадион жер астына салынады және төрт жағынан жылыжайлармен қоршалған болады. Жобаның мерзімі 2016 жылдан 2018 жылға дейін ұзартылды. Жергілікті тұрғындар, табиғатты қорғаушылар және қалалық билік «Ролан Гаррос» стадионының аумағын 21 акрдан (8,5 гектар) шамамен 33,8 акрға (13,5 гектар) дейін ұлғайтатын жоспарға қарсылық білдіруді жалғастырды.

Қоршаған ортаны қорғау мәселелері мен кешігулер

2015 жылдың ақпан айында Экология министрлігі теріс қорытынды шығарды, ал жоба қалалық кеңес үшін жерді пайдалану туралы жаңа зерттеу аяқталғанға дейін тоқтап қалды. Маусым айында Париж қаласының әкімі Анн Идальго құрылысқа рұқсат берілгенін, жаңа смета 450 миллион долларды құрап, аяқталу мерзімінің 2019 жылға шегерілгенін хабарлады. Қазіргі алаңның шығыс шекарасында орналасқан Jardin des Serres d'Auteuil-дегі 2,5 акр (1 гектар) жылыжайлар мен биологиялық бақтарды бұзуға қарсы болған оппозиция Бои-де-Булонға қарай солтүстікке қарай кеңейтуді ұсынды, бұл A13 тас жолының бір бөлігін жабуды талап етеді. Шығысқа қарай кеңейтуді қолдаушылар одан әрі кешігу Париждің 2024 жылғы жазғы Олимпиадаға үміткерлігіне қауіп төндіретінін мәлімдеді. 2015 жылдың желтоқсанында Париж әкімшілік соты Аутей ботаникалық бағының жылыжайларын қайта жаңарту жұмыстарын тоқтатуға бұйырды. FFT жасаған мәлімдемеде жылыжайлар бұзылмайтыны, керісінше, сәнделетіні айтылды. FFT шығысқа қарай кеңейтуге қарсылардың "оперативтік, құқықтық және экологиялық тұрғыдан жақсы баламалары жоқ" екенін атап өтті және Булонь орманына кеңейту мүмкін емес екенін қосты. 2017 жылдың ақпан айында барлық заңдық мәселелер шешіліп, бастапқы шығысқа қарай кеңейту жоспары қайтадан іске қосылды.

Қайта бастау

Жаңа турнир ұйымдастыру ғимараты мен кешені, жаңа 7 және 9 корттар, кеңейтілген Place des Mousquetaires және Корт Ленгленнен батысқа қарай орналасқан Фон-де-Принс аймағындағы жаңа көрсету корты 2018 жылғы турнирге уақтылы аяқталды. Court des Serres корты, Court Simonne Mathieu деп қайта аталды, 2019 жылдың наурыз айында ашылды және 2019 жылғы турнирге дайын болды. Сонымен қатар, қайта жаңартылған Court Chatrier корты 2020 жылғы турнирге дейін қозғалмалы шатырымен аяқталды. 2021 жылы 2 және 3 корттарды қайта құру және Place des Mousquetaires-тегі жөндеу жұмыстары аяқталды. Бұл Рафаэль Надальға (Француз ашық чемпионатының жекелей сынында рекордтық 14 рет жеңіске жеткен), Роланд Гарросқа және "Төрт мушкетерге" (Боротра, Брюгнон, Коше және Лакост) арналған ескерткіштердің ашылуын қамтыды. Сол жылы турнир тарихында алғаш рет Филипп Шатрие кортында түнгі сессиялар ұйымдастырылды. Сузан Ленглен кортының қозғалмалы шатыры 2024 жылғы жазғы Олимпиадаға дейін аяқталады.

Орналасқан жері

Стадион Ролан Гаррос Париждің батыс жағында, Булон орманының оңтүстік шекарасында, Париждің 16-ауданында орналасқан. Үшбұрышты жер телімі солтүстігінде Порт-д'Отейль даңғылы мен А13 тас жолы, оңтүстігінде Бульвар-д'Отейль даңғылымен шектеседі. Шығыс шекарасы Гордон Беннетт даңғылы және оған жапсарлас Серре д'Отейл бағымен белгіленген.