Кіріспе
Биохимия және молекулалық биология саласымен айналысатын халықаралық үкіметтік емес ұйым. Халықаралық биохимия және молекулалық биология одағы (IUBMB) – биохимия және молекулалық биология саласымен айналысатын халықаралық үкіметтік емес ұйым. 1955 жылы Халықаралық биохимия одағы (IUB) ретінде құрылған одақтың қазіргі таңда 79 мүше ел мен аймақ бар (2020 жылғы мәлімет бойынша). Одақ әлем бойынша биохимия және молекулалық биология саласындағы зерттеулерді және білім беруді дамытуға бағытталған, сондай-ақ бұл пәннің дамуының бастапқы сатысында тұрған аймақтарға ерекше назар бөледі.
The International Union of Biochemistry and Molecular Biology (IUBMB) is an international non governmental organisation concerned with biochemistry and molecular biology. Formed in 1955 as the International Union of Biochemistry (IUB), the union has presently 79 member countries and regions (as of 2020). The Union is devoted to promoting research and education in biochemistry and molecular biology throughout the world, and gives particular attention to localities where the subject is still in its early development.
Тарих
Биохимияның алғашқы конгресі 1949 жылы Ұлыбританияның Кембридж қаласында өтті. Ол, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бөлініп қалған биохимиктерді біріктіру мақсатымен, неміс туған британдық биохимик сэр Ханс Адольф Кребс тарапынан ұйымдастырылды. Ол кезде биохимия ғылымы дамып, Халықаралық ғылым кеңесі (ICSU) ішінде жеке одақ ретінде мойынға алуға ұмтылып жатты. Конгресс биохимияны жеке ғылым саласы және дербес құрылым ретінде тануға жасалған алғашқы қадам болды. Осы конгрестің соңғы отырысында 14 елден 20 мүшеден тұратын Халықаралық биохимия комитеті құрылды, мақсаты – ICSU-дан биохимияны халықаралық деңгейде өкілдік ететін ресми ұйым ретінде мойындау және мүмкіндігінше Халықаралық биохимия одағын (IUB) құру болды. Келесі бірнеше жыл бойы талқылаулар жүрді, ал 1955 жылы Брюссельде өткен биохимияның үшінші конгресінде Халықаралық биохимия одағы (IUB) құрылып, ICSU-ға ресми түрде қабылданды. 1991 жылы IUB өзінің атын Халықаралық биохимия және молекулалық биология одағы (IUBMB) деп өзгертті.
Мүшелер
IUBMB 75 елдегі биохимиктер мен молекулалық биологтарды біріктіреді, бұл елдер IUBMB-ге биохимиялық қоғам, ұлттық ғылыми кеңес немесе ғылым академиясы арқылы "Қосылатын мүше" немесе "Қосылатын серіктес мүше" ретінде кіреді. Сонымен қатар, ол Азия-Океания биохимиктері мен молекулалық биологтар федерациясы (FAOBMB), Еуропа биохимиялық қоғамдары федерациясы (FEBS) және Панамерикандық биохимия және молекулалық биология қоғамы (PABMB) сияқты аймақтық ұйымдарды да өкілдік етеді.
Жиналыстар
IUBMB үш жыл сайын биохимия және молекулалық биология конгресін ұйымдастырады және үш жылдық бағытталған жиналысты демеушілік етеді. Бұған қоса, ол симпозиумдарды, білім беру шараларын (Танг стипендияларын қоса алғанда), марапаттау лекцияларын (Жубилейлік лекцияларды қоса алғанда) және әлемдегі студенттерге саяхатқа арналған гранттарды қолдайды.
Стипендиялар
IUBMB бүкіл әлемдегі биохимиктер мен молекулалық биологтарға оқыту мүмкіндіктерін ұсынуға міндеттенеді. Харланд Г. Вуд және Уильям Джозеф Уиланның есімдерін ардақтау үшін құрылған Вуд-Уилан зерттеу стипендиясы студенттерге белгілі бір жоба бойынша жұмыс істеу үшін шетелдегі зертханаға бару мүмкіндігін береді. Мансабының басындағы зерттеушілерге карьералық стипендиялар да осындай мүмкіндік ұсынады. IUBMB Америка биохимия және молекулалық биология қоғамымен бірлесіп, латын америкалық студенттерге АҚШ-та оқуға мүмкіндік беру үшін PROLAB стипендияларын ұсынады.
Биохимиялық номенклатура
IUBMB биохимиялық номенклатура стандарттарын, оның ішінде Фермент комиссиясы нөмірлеу жүйесін, кейбір жағдайларда Халықаралық таза және қолданбалы химия одағымен (IUPAC) бірлесіп жариялайды. Фермент номенклатурасының жүйесі 1955 жылы Халықаралық биохимия конгресінде жасалды және 2018 жылы транслоказалар қосылғаннан кейін 7 фермент класын қамтиды.
Жарияланымдар
IUBMB журналдары IUBMB Life, Biochemistry and Molecular Biology Education (бұрынғы Биохимиялық білім), BioFactors, Biotechnology and Applied Biochemistry, Molecular Aspects of Medicine және Биохимиялық ғылымдардағы трендтермен байланысты. Баспа бағдарламасы IUBMB-нің биохимия және молекулалық биологияның дамуы мен жетілуін қолдау миссиясын қамтамасыз етеді, себебі биомолекулалық ғылымдар негізгі идеяларын және әдістерін адамзатқа қызмет ету үшін осы саладан алады.
Көшбасшылық
+ Төрағалар № Мерзімі Төраға 20 жылдан бастап 2021–2024 Александра Ньютон Канада & АҚШ & Ұлыбритания 19. 2018–2021 Эндрю Х. Ж. Ван Тайвань 18. 2015–2018 Жоан Ж. Гиноварт (es) Испания 17. 2012–2015 Грегори Петско АҚШ 16. 2007–2012 Анджело Ацци (pl) Швейцария & АҚШ 15. 2006 Жорж Л. Кенион АҚШ 14. 2003–2006 Мэри Осборн Ұлыбритания & Германия 13. 2000–2003 Брайан Ф. Кларк Дания 12. 1997–2000 Уильям Джозеф Уилан Ұлыбритания & АҚШ 11. 1994–1997 Кунио Яги Жапония 10. 1991–1994 Ханс Л. Комберг Ұлыбритания 9. 1988–1991 Е. К. (Билл) Слэйтер Нидерланды 8. 1985–1988 Марианна Грунберг Манаго Франция 7. 1979–1985 Гарланд Г. Вуд АҚШ 6. 1979 Федор Линен Германия 5. 1976–1979 Александр А. Баев (ru) Ресей 4. 1973–1976 Осаму Хаяиши Жапония 3. 1967–1973 А. Хьюго Т. Теорелл Швеция 2. 1961–1967 Северо Очоа Испания & АҚШ 1. 1955–1961 Марсель Флоркин Бельгия